Schengen ülkeleri tek vizeyle açılan yirmi dokuz ülkelik bir alan. Lizbon’dan Helsinki’ye, Reykjavik’ten Atina’ya kadar sınır kontrolü olmadan gidiyorsunuz. Bizim için bu hem en büyük fırsat hem de en çok yanlış bilinen konu. Hangi ülkeye başvurmalı? Doksan gün nasıl sayılıyor? Bir seyahatte kaç ülke görülebilir, trenle mi ucuz uçuşla mı? Bu sorular bana her hafta geliyor. Bu yüzden bu yazıda Schengen ülkelerine seyahat planlayanlar için kuralları ve klasik rotaları bir araya topladım. Ulaşım, bütçe seviyeleri ve mevsim de içinde. Her ülkenin ayrı rehberi ise sitemizde.
Schengen ülkeleri hakkında kısaca
| Ülkeler | 29 ülke: 25 AB üyesi ile İzlanda, Norveç, İsviçre, Lihtenştayn; Kıbrıs ve İrlanda dâhil değil |
| Vize | Tek «C» vizesi, 180 günde en çok 90 gün, ana seyahat ülkesine başvuru |
| Harç | Azerbaycan vatandaşları için 35 avro, 12 yaşına kadar ücretsiz; diğer ülkeler için 90 avro; vize merkezinin hizmet bedeli ayrı |
| Sınır | Giriş-çıkış sistemi EES: damga yerine parmak izi ve fotoğraf kaydı |
| Para birimi | Çoğunda avro; Polonya, Çekya, Macaristan, İskandinavya ve İsviçre’de millî para birimi |
| Bakü’den uçuş | Paris, Roma, Milano, Frankfurt, Viyana, Budapeşte, Varşova ve diğerlerine direkt seferler |
| Günlük bütçe | Doğu Avrupa’da 70–100 avro, Batı’da 130–180 avro, İskandinavya ve İsviçre’de 250 avrodan başlıyor |
Kurallar: ana ülke, 90/180 ve EES
Vize en çok gece kalacağınız ülkenin büyükelçiliğinden alınıyor; geceler eşitse ilk giriş yaptığınız ülkeden. Bakü’de bazı ülkeler evrakı doğrudan büyükelçilikte kabul ediyor. Bazıları VFS, BLS ve Capago merkezleriyle, bazıları ise temsilci ülke aracılığıyla çalışıyor. Tam liste ve adresler Schengen vizesi yazımızda. Vize «C» tipi ve tek girişli ya da çok girişli veriliyor. Önceki vizeleri düzgün kullandıysanız bir sonraki sefer uzun süreli vize şansınız artıyor. Bunu kendi gözümle çok gördüm.
90/180 kuralı şöyle: herhangi bir 180 günlük dönemde toplam 90 gün; hesap her gün geriye doğru 180 gün sayılarak yapılıyor, uzun seyahatlerde hesaplayıcı kullanın. EES giriş-çıkış sistemi pasaporta damga yerine sınırda parmak izi ve fotoğraf kaydı alıyor ve günleri otomatik sayıyor; ilk girişte iki-üç dakika sürüyor, sonraki geçişler hızlı. ETIAS izni vizesiz ülkelerin vatandaşları için ve bizi ilgilendirmiyor. 30 bin avro teminatlı ve bütün Schengen alanı için geçerli sigorta zorunlu. Sınırda dönüş bileti, otel rezervasyonu ve maddi imkân belgesi sorulabiliyor.
Klasik rotalar: Schengen ülkeleri tek seyahatte
İlk seyahat için doğru ölçü yedi-on günde iki-üç ülke. Bundan fazlası pratikte yalnızca havalimanı görmek demek.
Batı klasiği Paris’le başlıyor; ona dört gün ayırın, Amsterdam’a iki, Brüksel ya da Berlin’e de iki gün yetiyor. Aralarında hızlı tren 1,5–3 saat sürüyor, ayrıntısı Fransa, Hollanda ve Belçika rehberlerinde.
İtalya klasiği Roma, Floransa ve Venedik ile dokuz gün alıyor; en ucuz giriş ise Wizz Air ile, detayları İtalya rehberinde bulacaksınız. Orta Avrupa rotası Viyana, Budapeşte, Prag ve Bratislava’yı birleştiriyor. Şehirler arası tren 2–4 saat sürüyor ve bu, bütün Schengen’in en hesaplı rotası; ayrıntısı Avusturya, Macaristan ve Çekya rehberlerinde.
İberya rotası Madrid, Barselona ve Lizbon’u bir araya getiriyor. Aralarında AVE treni ve ucuz uçuşlar çalışıyor, ayrıntısı İspanya ve Portekiz rehberlerinde.
İskandinav başkentleri, yani Kopenhag, Stockholm ve Oslo pahalı, ama yazın unutulmaz geçiyor. Baltık üçlüsü Tallinn, Riga ve Vilnius birbirinden otobüsle dört saat uzakta ve Avrupa’nın en ucuz kısmı tam orası.
Güneyde Yunan adaları, Hırvatistan sahili ve Slovenya yaz deniz rotasını kuruyor. Alpler için İsviçre, Avusturya’nın Tirol’ü ve İtalya Dolomitleri trenle birleşiyor. Hangi rotayı seçerseniz seçin, Schengen vizesi en çok gece kaldığınız ülkeden alınıyor.
Ulaşım: tren, ucuz uçuş, otobüs, araba
Hızlı trenler Schengen seyahatinin omurgası. Fransa’da TGV ve Ouigo, Almanya’da ICE, İtalya’da Frecciarossa ve Italo, İspanya’da ise AVE ve Iryo hatları çalışıyor. Avusturya ile Macaristan arasında Railjet, Paris, Amsterdam ve Brüksel arasında ise Eurostar gidiyor.
Biletler iki-üç ay önce açılıyor. Erken alınca 10–30 avro, geç alınca 80–150 avro ödüyorsunuz; bu yüzden tren bileti planın en erken kapanan parçası olmalı. Trainline ve Omio uygulamaları bütün ülkeleri tek ekranda gösteriyor. Eurail Global Pass ise ancak beşten fazla uzun tren yolculuğu planladığınızda kendini amorti ediyor.
Ucuz havayolları da var. Ryanair, Wizz Air, easyJet, Vueling ve Transavia şehirler arasında 20–60 avroya uçuruyor, ama bagaj ayrı ödeniyor ve havalimanları bazen şehirden çok uzakta oluyor. FlixBus en ucuz ve en yavaş seçenek; gece otobüsleri ise bir gecelik otel parasını cepte bırakıyor. Treni, otobüsü ve ucuz uçuşu aynı ekranda görmek için hepsini birleştiren arama en hızlı yol.
Araba kiralama kırsal rotalar için; Toskana, Provence, Alpler ve Baltık böyle geziliyor. Bir ülkeden alıp başka ülkede bırakmak ise pahalı. Otoyollar Fransa, İtalya ve İspanya’da ücretli, İsviçre ve Avusturya’da vinyet alınıyor, tarihî merkezlerde ise ZTL bölgesi ve ceza kameraları sizi bekliyor. Şehir içinde metro ve tramvay, çoğu başkentte ise Uber ve Bolt çalışıyor.
Ucuz ve pahalı ülkeler: bütçe haritası
Schengen ülkeleri arasındaki fiyat farkı üç katına çıkıyor, bu yüzden bütçe konuşması doğrudan rotanın kendisinden başlıyor.
En ucuz gruba Polonya, Macaristan, Çekya, Slovakya, Romanya, Bulgaristan, Baltık ülkeleri, Yunanistan ve Portekiz giriyor. Orada otel gecesi 50–90 avro, öğle yemeği 8–12 avro tutuyor, günlük harcama ise 70–100 avroya sığıyor.
Orta grupta İspanya, İtalya, Almanya, Avusturya, Slovenya ve sezon dışı Hırvatistan duruyor; orada otel 90–140 avro, günlük harcama 110–150 avro oluyor. Pahalı grup Fransa ile Hollanda başkentleri, Belçika ve Lüksemburg; otel 130–200 avro, günlük harcama ise 150–200 avroya çıkıyor. En pahalısı İsviçre, Norveç, İzlanda, Danimarka, İsveç ve Finlandiya; orada otel 180–280 avro, günlük harcama 250–350 avro tutuyor.
Tasarruf kuralları her yerde aynı. Başkentin dışında kalıp şehre trenle girin, süpermarketleri kullanın, öğle menüsünü seçin. Tren biletini erken alın, müze kartlarına ve ücretsiz müze günlerine bakın, mümkünse sezon dışı gidin. Şehir turizm vergisi gecelik 2–7 avro otel fiyatının üstüne biniyor. Vize için zaten rezervasyon belgesi gerekecek, o yüzden otelleri erkenden seçip iptali ücretsiz seçeneği alın.
Ayrıntılı okuyun: Schengen vizesi almak: hangi ülkeye başvurmalı ve Bakü’de evrakı nereye vermeli
Helal yemek, mevsim ve güvenlik
Helal yemek Schengen alanında düşündüğünüzden kolay. Paris, Berlin, Amsterdam, Brüksel ve Viyana’da büyük Müslüman topluluklar ve helal tabelalı restoranlar var. Almanya ve Avusturya’da Türk döneri neredeyse her köşede, İskandinav başkentlerinde ise Orta Doğu restoranları çalışıyor. İtalya ve İspanya’da deniz ürünleri ve makarna sizi rahat çıkarıyor, Doğu Avrupa’da kebapçılar var, Azerbaycan restoranları ise Berlin, Paris, Prag ve Varşova’da bulunuyor.
Mevsime gelince, nisan-haziran ve eylül-ekim bütün Avrupa için en iyi zaman. Temmuz ve ağustosta güney sıcak ve kalabalık oluyor, kuzey ise ideal. Aralıkta Almanya, Avusturya, Çekya ve Fransa’da Noel pazarları kuruluyor, ocaktan marta kadar ise ucuz şehir seyahatleri ve Alp kayağı zamanı başlıyor.
Avrupa şehirleri güvenli; asıl risk turistik yerlerde ve metroda yankesicilik. Paris, Barselona, Roma ve Prag’da özellikle dikkatli olun, çantayı önünüzde tutun, pasaportu otelde bırakıp kopyasını yanınızda taşıyın. Grev ve gösteriler sırasında ulaşım durabiliyor. Kuralların resmî açıklaması Avrupa Komisyonu’nun Schengen bölgesi sayfasında.
Bütçe ve bilet
Uçuş hariç on günlük iki-üç ülkelik seyahat Doğu Avrupa’da kişi başı 800–1100 avroya geliyor. Batı Avrupa’da bu rakam 1400–1900 avroya çıkıyor, İskandinavya’da ise 2500 avrodan başlıyor. Vize, sigorta ve vize merkezi hizmeti üstüne 150–200 avro ekliyor.
Bakü’den Paris, Roma, Milano, Frankfurt, Berlin, Viyana, Budapeşte, Prag ve Varşova’ya direkt seferler var. Wizz Air ve Pegasus en ucuzu, AZAL ve Türk Hava Yolları ise daha rahat. Avrupa’ya uçak bileti ararken bir şehre girip başkasından çıkan «açık çeneli» bileti seçin, çünkü bu, trenle dönüş masrafını tamamen ortadan kaldırıyor.
İki-üç ülkeyi trenle birleştiren Avrupa turu paketleri vize desteğini, otel rezervasyonlarını ve tren biletlerini tek seferde çözüyor. İlk Schengen seyahati için en rahat yol bu; vize için istenen rezervasyon belgeleri de paketle birlikte hazırlanıyor.
Schengen ülkeleri hakkında sık sorulan sorular
Tek vizeyle bütün Schengen ülkelerine girilebilir mi?
Evet, «C» vizesi yirmi dokuz ülkenin hepsinde geçiyor, ama asıl seyahat vizeyi veren ülkede olmalı. Kıbrıs, İrlanda ve Britanya Schengen’de değil ve ayrı vize istiyor; Karadağ ve Arnavutluk gibi bazı komşular ise çok girişli Schengen vizesiyle vizesiz girişe izin veriyor.
İlk Schengen seyahati için hangi ülke kolay?
Bakü’de doğrudan büyükelçiliği olan ve vizeyi nispeten hızlı veren ülkeler ilk başvuru için en rahatı; örneğin Macaristan, Polonya, Çekya ve İtalya. Direkt uçuş ve ucuz fiyat da yine aynı ülkelerde, ayrıntı ise Schengen vizesi yazımızda.
Kaç ülke görmek mantıklı?
Bir haftaya iki ülke, on güne üç ülke, iki haftaya dört ülke. Her başkente en az iki-üç gün ayırın, şehirler arası geçişi üç saatten az olan rotaları seçin.
Son olarak
Schengen ülkeleri tek vizeyle Avrupa’nın neredeyse tamamını açıyor. Doğru ana ülkeyi seçin, 90/180 hesabını tutun, tren biletlerini vaktinde alın. O zaman seyahat hem ucuz hem sorunsuz oluyor. Hangi ülkeye başvurmalı sorusu Schengen ülkeleri sayfasında anlatıldı; rotayı ve vize planını birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayınlandığı tarihe aittir; vize kuralları ve harçlar değişebilir, seyahatten önce kontrol edin.
