Amerika seyahati bizim için genelde yılların hayali ve tek seferlik büyük bir masraf; bu yüzden hataya yer kalmıyor. Ülke kıta büyüklüğünde, şehirler birbirinden beş saatlik uçuş uzaklığında, kurallar ise Avrupa’dan farklı. Bahşiş neredeyse zorunlu, fiyatlar vergisiz yazılıyor, sigortasız hastaneye düşmek ise gerçek bir felaket. Bu yazıyı Amerika’ya ilk kez gidenler için yazıyorum: hangi şehirden başlamalı, ülke içinde nasıl hareket etmeli, parayı neye ayırmalı ve hangi yazılmamış kuralları önceden bilmeli.
Kısaca Amerika
| Başkent | Washington; en büyük şehir New York |
| Dil | İngilizce; güneyde ve Miami’de İspanyolca yaygın |
| Para birimi | ABD doları; kart her yerde çalışıyor |
| Vize | B1/B2 vizesi, Bakü’deki büyükelçilikte mülakatla; ESTA Azerbaycan’ı kapsamıyor |
| En iyi zaman | Nisan–haziran ve eylül–ekim; Florida’ya kışın |
| Uçuş | Direkt uçuş yok; İstanbul, Doha ya da Avrupa üzerinden 14–18 saat |
| Günlük bütçe | Orta seviyede 200–300 dolar |
Amerika şehirleri: hangisinden başlamalı?
İlk seyahat için New York dışında cevap yok. Avrupa’dan direkt uçuşlar oraya geliyor, şehir metroyla geziliyor; Manhattan, Özgürlük Heykeli, Brooklyn köprüsü ve Broadway daha ilk günlerde görülüyor. Dört-beş gün ayırın ve her günün pahalıya geleceğine hazır olun; New York parayı seven bir şehir. Washington oradan trenle üç saat ve güzel tarafı müzelerinin ücretsiz olması: Smithsonian külliyesi, Kongre binası, Beyaz Saray, hepsi bir günde yürüyerek geziliyor.
Miami bambaşka bir hikâye: kış tatili, South Beach ve Karayip kruvaziyerlerinin limanı. Batı kıyısı ise ayrı bir seyahat. Los Angeles’ta Hollywood ve stüdyolar var. San Francisco’da Altın Kapı köprüsü duruyor. Aralarında bir haftalık kıyı yolu uzanıyor. Las Vegas’a çoğu kişi kumarhane için gidiyor, ama asıl sebep Büyük Kanyon; oradan arabayla dört saat ve Amerika seyahatinin en güçlü izlenimi de bu. Chicago mimarisi ve Michigan gölüyle, Orlando ise Disney ve Universal parklarıyla çocuklu aileleri çekiyor. Bir öneri vereyim: tek seyahatte ya doğu kıyısını ya da batı kıyısını seçin. İkisi bir haftaya sığmıyor ve deneyen pişman oluyor.
Amerika içinde nasıl hareket etmeli?
Şehirler arası ana ulaşım uçak: New York’tan Los Angeles’a altı saat uçuyorsunuz, bilet erken alınca 150–250 dolar, bagaj ayrı ücretli. Amtrak treni yalnızca doğu kıyısında, Boston, New York ve Washington arasında rahat; diğer yerlerde trene bel bağlamayın. New York, Chicago, Washington ve San Francisco’da metro var ve araba gerekmiyor. Amerika’da dolaşım pahalıya geliyor; eSIM ile ise harita ve Uber bütün seyahat boyunca çalışıyor. Los Angeles, Miami, Las Vegas ve millî parklar ise arabasız gezilmiyor; orada araba ayakkabı gibi bir şey.
Araç kirası günlük 50–80 dolara geliyor; Azerbaycan ehliyetinin yanında uluslararası ehliyet almanızı öneriyorum, 25 yaşın altındaki sürücülerden ek ücret alınıyor, yakıt ise Avrupa’dan epey ucuz. Uber ve Lyft her şehirde var ve sarı taksiden ucuz. New York metrosunda ayrı kart almaya gerek yok; banka kartını turnikeye dokunduruyorsunuz, geçiyor.
Yemek, bahşiş ve fiyat oyunu
Amerika’da porsiyon denince iki kişilik yemek anlayın; bir ana yemek rahatlıkla iki kişiye yetiyor. Burger, biftek, Teksas barbeküsü, New York pizzası, Louisiana’da deniz ürünleri: her eyaletin kendi tadı var. Helal yemek New York ve Chicago’da her adımda, küçük şehirlerde ise aramak gerekiyor.
Fiyat konusunda bir tuzak var. Menüde yazan rakam son rakam değil; üstüne yüzde 8–10 vergi geliyor, sonra da bahşiş: restoranda yüzde 18–20, takside 15, otelde valiz başına iki dolar. Bahşiş vermemek burada cimrilik değil, kabalık sayılıyor, çünkü garsonun maaşı ona bağlı. Kafede kahvaltı 12–15 dolar, öğle yemeği 15–25, akşam restoranda 40–60 dolar; su ve kola ise sınırsız dolduruluyor. Marketten almak restorandan üç kat ucuz ve uzun kalanlar bunu çabuk öğreniyor.
Amerika havası: ne zaman nereye gitmeli?
Ülke birkaç iklim kuşağında; bu yüzden «Amerika’da hava nasıl» sorusunun cevabı yok. New York ve Washington’da yaz sıcak ve nemli, kış karlı; en iyi zaman nisan–haziran ve eylül–ekim. Florida kışın 25 derece, yazın nemli ve hazirandan kasıma kasırga mevsimi. Kaliforniya yıl boyu ılıman, San Francisco yazın bile serin, ceket alın. Las Vegas ve Arizona yazın 45 dereceye çıkıyor; Büyük Kanyon’u ilkbahar ya da sonbaharda gezin. Millî parklar için mayıs ve eylül en iyi aylar; giriş ücretlerini ve mevsimlik kapanmaları ABD Millî Park Servisi’nin portalında görebilirsiniz.
Devamını okuyun: Amerika vizesi nasıl alınır: DS-160 formundan mülakata kadar adım adım
Sigorta, sağlık ve güvenlik
Amerika’ya gidenin çantasındaki en önemli kâğıt sigorta. Ambulans çağırmak bin dolardan, hastanede bir gece beş bin dolardan başlıyor; bu rakamlar şaka değil. En az 100.000 dolar limitli seyahat sigortası alın ve kliniğe gitmeden önce sigortacıyı arayın, nereye gitmeniz gerektiğini onlar söylüyor. Eczanede reçetesiz ilaç sınırlı; sıradan ağrı kesici ve soğuk algınlığı ilaçlarını yanınızda götürün.
Güvenlik şehre, hatta mahalleye göre çok değişiyor. Turist bölgeleri rahat; ama gece tanımadığınız mahalleye yürüyerek gitmeyin, arabada eşyayı görünen yerde bırakmayın. Polis durdurduğunda ellerinizi görünür tutun, sakin konuşun, belgeyi ancak izin alıp çıkarın.
Amerika seyahati kaça geliyor?
Otel New York’ta 200–300 dolar, diğer şehirlerde 120–180 dolar. Yol kenarı motel zincirleri 80–100 dolara geliyor. Hostel ise büyük şehirlerde 60–100 dolar ve New York’ta ciddi tasarruf. Otel fiyatının üstüne vergi ekleniyor, bazen «resort fee» adlı ek ücret de oluyor; rezervasyon yaparken okuyun. Müzeler 25–30 dolar; New York’taki gezi noktaları için CityPASS almak avantajlı. Uçuş hariç iki haftalık seyahat kişi başı 3000–4000 dolara sığıyor.
Uçuş bütçenin dörtte biri. ABD’ye uçak bileti fiyatları İstanbul, Doha ve Avrupa üzerinden seçenekler arasında ciddi farklılık gösteriyor; tarihleri iki-üç ay önce alın. New York, Washington ve Miami’yi tek programda veren Amerika turu paketleri iç hat uçuşlarını ve otelleri çözüyor; vize ise her hâlükârda mülakata kendiniz giderek alınıyor.
Amerika hakkında sık sorulan sorular
Amerika seyahati için kaç gün gerekiyor?
Uzun uçuş ve 8–9 saatlik saat farkı ilk iki günü alıyor; insan sabah dörtte uyanıyor. Bu yüzden en az on gün planlayın ve tek bir kıyıyla yetinin.
Nakit dolar götürmek gerekiyor mu?
Az miktarda; kart her yerde geçiyor. 10.000 dolardan fazla nakdi sınırda beyan etmek gerekiyor. Bakü’de dolar alırken banknotların yeni basım olmasına bakın; eskileri bazı yerlerde kabul etmiyorlar.
Sınırda ne soruyorlar?
Seyahatin amacını, süresini, kalacağınız adresi ve dönüş biletini. Vize olsa bile son kararı sınır görevlisi veriyor ve telefonunuza bakma hakkı da var. Cevapları kısa ve net verin, fazlasını konuşmayın.
Son olarak
Amerika, bütçeyi ve zamanı doğru bölen için ömürlük bir izlenim: bir kıyı, iki-üç şehir, elde sigorta, cepte bahşiş. Vize süreci ve mülakat hazırlığı ABD sayfasında anlatıldı; güzergâh ve belge planını birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayın tarihine aittir ve şehre, mevsime göre değişebilir.
