Suudi Arabistan birkaç yıl öncesine kadar turiste kapalı bir ülkeydi, şimdi ise dünyanın en hızlı açılan seyahat adresi. AlUla’da Petra kadar görkemli Nebati mezarları var. Cidde’nin eski şehri restore edildi, Riyad’da ise geleceğin projeleri yükseliyor. Kızıldeniz’in resifleri hâlâ el değmemiş. Bizim için en önemlisi şu: bir yıllık çok girişli eVisa ile umre de yapılabiliyor ve Cidde’ye direkt seferler var, yani ziyaretle seyahati tek yolculuğa sığdırmak mümkün. Bu yazıda Riyad’ı, Cidde’yi, AlUla’yı, umre imkânını, ulaşımı, kuralları, yemeği, mevsimi ve bütçeyi bir araya topladım.
Kısaca Suudi Arabistan
| Başkent | Riyad; ikinci şehir Cidde |
| Dil | Arapça; İngilizce turizmde ve şehirlerde iş görüyor |
| Para birimi | Riyal (SAR), 1 dolar = 3,75 riyal; kart her yerde |
| Vize | Bir yıllık çok girişli eVisa, 535 riyal, her girişte 90 gün; umreye izin veriyor |
| En iyi zaman | Kasım–mart; Abha ve Taif yazın |
| Uçuş | Bakü–Cidde direkt, 4 saat; Riyad’a Doha ve İstanbul aktarmalı |
| Günlük bütçe | Orta seviyede 400–600 riyal |
Cidde ve umre imkânı
Cidde Kızıldeniz’in kapısı ve Suudi Arabistan’ın en açık şehri. El-Beled eski şehri UNESCO listesinde: mercan taşından evler ve «ravaşin» ahşap cumbalar, restore edilmiş sokaklar, akşamları kafeler ve çarşı; gündüz boş, gün batımından sonra doluyor. Korniş otuz kilometrelik bir sahil yürüyüşü. Dünyanın en yüksek Kral Fahd fıskiyesi ve Yüzen Cami burada. Red Sea Mall ve Cidde Yat Kulübü de sahilde. Dalış ve şnorkel için Cidde’den tekneyle çıkıyorsunuz, resifler el değmemiş kalmış.
Turist eVisa’sıyla Mekke’ye gidip umre yapmak mümkün. Cidde’den Haremeyn hızlı treni Mekke’ye bir saatte, Medine’ye ise iki saatte götürüyor. Umre iznini Nusuk uygulamasından alıyorsunuz. Gayrimüslimler ise Mekke ve Medine’nin merkezine giremiyor.
Taif Cidde’den iki saat uzakta, dağın üstünde. Gül suyu ve serin havasıyla tanınıyor, El-Hada dağına teleferikle çıkıyorsunuz. Yazın Cidde halkı sıcaktan tam da oraya kaçıyor.
Riyad, AlUla, Abha: gezginin gözüyle Suudi Arabistan
Riyad çölde bir gökdelen başkenti. Kingdom Centre’ın Sky köprüsü şehre yukarıdan bakıyor. Mesmek kalesi ülkenin kurulduğu yer. Diriyah UNESCO listesinde; ilk Suudi devletinin kerpiç şehri, restore edilmiş ve akşamları restoranlarla doluyor. Boulevard Riyadh City eğlence bölgesi. Riyad sezonu ekimden marta sürüyor. Dünyanın Kenarı şehirden doksan kilometre uzakta, Tuvayk kayalıklarının üç yüz metrelik uçurumu. 4×4 turu 200–300 riyal; uçurumun kenarına oturup gün batımını izliyorsunuz. Dünyanın Kenarı’na tek başına gitmek zor, grup turu hem ucuz hem güvenli. Şehre iki-üç gün ayırın.
AlUla ülkenin tacı. Hicr, yani Medâin-i Salih, Petra’nın Nebati kardeşi; orada kayaya oyulmuş yüz on bir mezar var ve bu, Suudi Arabistan’ın UNESCO listesine giren ilk anıtı. Petra’dan farklı olarak burada insan az.
Fil Kayası, AlUla’nın eski şehri ve aynalı Maraya konser salonu da görülecek yerlerden; kışın ise burada festivaller yapılıyor. Riyad ve Cidde’den uçuş bir buçuk saat sürüyor, biletler Experience AlUla sitesinde; AlUla’nın kendisine ise iki-üç gün ayırın.
Abha Asir dağlarında, iki bin iki yüz metre yükseklikte yeşil ve serin bir şehir; yazın hava yirmi beş derecede kalıyor, yakınında Ricâl Elma köyü ve teraslı dağlar var. Doğu eyaletindeki El-Ahsa vahası da UNESCO listesinde.
Suudi Arabistan’da ulaşım: Haremeyn treni, Riyad metrosu, Uber
Haremeyn hızlı treni Medine ile Mekke arasında, Cidde ve Kral Abdullah Ekonomi Şehri üzerinden saatte üç yüz kilometre hızla gidiyor. Cidde’den Mekke’ye bir saat sürüyor ve 50–100 riyal tutuyor, biletleri uygulamadan alıyorsunuz.
Riyad metrosu 2024’ten beri çalışıyor ve altı hattı var, biniş dört riyal. Kral Abdullah Finans Merkezi istasyonu başlı başına bir mimari anıt.
Uber ve Careem her şehirde çalışıyor; Cidde’de şehir içi gidiş 20–40 riyal, havalimanından merkeze ise 60–80 riyal tutuyor. İç hat uçuşlarını Saudia ve flynas yapıyor; Cidde’den Riyad’a bir buçuk saat sürüyor ve 200–400 riyal tutuyor, AlUla’ya ise her iki şehirden sefer var.
Araba kiralama günde 100–150 riyal. Yollar geniş ve mükemmel, yakıt ucuz, kadınlar 2018’den beri direksiyon başına geçiyor. Azerbaycan ehliyetinin yanında uluslararası ehliyet alın; Dünyanın Kenarı için ise 4×4 gerekiyor. SAPTCO otobüsleri şehirlerarası ucuz alternatif.
Kabsa, mendi, hurma: Suudi mutfağı ve kurallar
Kabsa baharatlı pilavın üstünde verilen tavuk ya da kuzu; millî yemek işte o. Mendi Yemen usulüyle toprak fırında pişiyor, cariş buğday çorbası, mutabbak ise et ve yumurta dolgulu bir açma. Salig sütlü pilav ve Taif’te veriliyor.
Hurma ile kakuleli Arap kahvesi her buluşmanın başlangıcı; El-Ahsa hurması ise dünyanın en iyisi sayılıyor. Hicaz mutfağı Cidde’de. Al Baik kızarmış tavuk zinciri ülkenin gözdesi, on beş riyal tutuyor ve her Suudi ondan söz ediyor.
Her şey helal, alkol ise yasak. Restoranda öğle yemeği 30–50 riyal, El-Beled’de akşam yemeği 60–100 riyal, Riyad’ın Boulevard restoranlarında ise 150 riyal tutuyor.
Kurallar 2019’dan beri epey yumuşadı. Turist kadınlar için abaya zorunlu değil, yalnızca omuz ve dizler kapalı olmalı; erkekler ise şort giymiyor. Camilerde başörtüsü isteniyor.
Birkaç inceliği de bilin. Halka açık yerde çiftlerin temas etmesi saygısızlık sayılıyor, namaz vaktinde dükkânlar kısa süre kapanıyor, ramazanda gündüz açıkta yemek yenmiyor, devlet binalarını ise çekmeyin.
Devamını okuyun: Suudi Arabistan vizesi: bir yıllık eVisa, 535 riyal, umre imkânı ve Cidde’ye direkt sefer
Mevsim ve hava
Kasımdan marta kadar ideal aylar. Riyad’da hava 15–25 derece, Cidde’de 25–30 derece oluyor; AlUla’da gündüz yirmi iki, gece ise sekiz derecede kalıyor. Riyad sezonu ve AlUla kış festivali de aynı aylara denk geliyor; aralık-ocakta ve ramazan çevresinde oteller pahalanıyor.
Nisandan ekime kadar Riyad’da sıcaklık 40–45 dereceye çıkıyor, Cidde’de ise otuz sekiz derece ve nemli oluyor. AlUla yazın kapanmıyor, ama yalnızca sabah geziliyor. Abha ve Taif ise yazın yirmi beş derecesiyle ülkenin kendi tatil yerlerine dönüşüyor.
Hac mevsiminde, yani zilhicce ayında Cidde ve Mekke çok yoğun oluyor. Umre için ramazan en mübarek, aynı zamanda en kalabalık zaman. eVisa, mevsim ve etkinlik bilgisi Visit Saudi portalında.
Bütçe ve bilet
Cidde’de üç yıldızlı otel 250–400 riyal, dört yıldız ise 400–700 riyal tutuyor; Riyad’da fiyatlar biraz daha yukarıda. AlUla’da butik ve çadır tesisleri 800–2000 riyala çıkıyor. Mekke’de Harem’in yakınındaki otel umre mevsiminde 500–1500 riyal; bu yüzden tarihleri erkenden bağlamak şart. Hosteller yeni yeni açılıyor ve 80–120 riyala geliyor.
Programların fiyatı şöyle. Hicr turu 95 riyal, Diriyah 100 riyal, Kingdom Sky köprüsü 60 riyal, Dünyanın Kenarı turu ise 250 riyal alıyor. Uçuş hariç bir haftalık Cidde, Riyad ve AlUla seyahati kişi başı 3500–5000 riyala, umreli Cidde seyahati ise 2000–3000 riyala sığıyor.
AZAL ve flynas Bakü’den Cidde’ye direkt uçuyor, Riyad’a Qatar Airways ve Türk Hava Yolları aktarmalı gidiyor. Cidde’ye uçak bileti ramazanda ve okul tatillerinde erken alınmalı. Umre ile AlUla ve Cidde’yi birleştiren Suudi Arabistan umre ve AlUla turu paketleri eVisa’yı, Nusuk iznini, Haremeyn trenini ve otelleri bir arada çözüyor.
Suudi Arabistan hakkında sık sorulan sorular
Suudi Arabistan seyahati için kaç gün gerekiyor?
Cidde iki gün, AlUla iki-üç gün, Riyad iki gün; toplam bir hafta. Umre ile on gün, yalnız umre için dört-beş gün.
Turist vizesiyle umre yapabilir miyim?
Evet, eVisa umreye izin veriyor; hac mevsimi istisna. İzin Nusuk uygulamasından alınıyor, ayrıntılar vize yazımızda. Uygulama internetsiz çalışmıyor ve izni yolda göstermek gerekiyor, bu yüzden eSIM ile gelmek en basit yol.
Kadın tek başına seyahat edebilir mi?
Evet, 2019’dan beri kadınlar velisiz seyahat ediyor, otel tutuyor ve araba kullanıyor. Kapalı kıyafet yeterli, abaya zorunlu değil; ülke dünyanın en güvenlilerinden.
Son olarak
Suudi Arabistan bir yıllık eVisa, direkt uçuş ve umre imkânıyla hem ziyaret hem keşif seyahati veriyor. AlUla ve Cidde’nin eski şehri bölgenin yeni yıldızları. eVisa kuralları Suudi Arabistan sayfasında anlatıldı; umre ya da AlUla güzergâhını birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayın tarihine aittir ve mevsime göre değişebilir.
