Səudiyyə Ərəbistanı bir neçə il əvvələ qədər turistə bağlı ölkə idi, indi isə dünyanın ən sürətlə açılan səyahət istiqamətidir. Əl-Ulada Petra qədər möhtəşəm Nabatey məzarları var. Ciddənin köhnə şəhəri bərpa olunub, Riyadda isə gələcək layihələri tikilir. Qırmızı dənizin rifləri hələ də toxunulmamışdır. Bizim üçün ən vacibi budur, bir illik çoxdəfəlik eVisa ilə Ümrə də etmək olar və Ciddəyə birbaşa reyslər var, yəni ziyarətlə səyahəti bir səfərə sığdırmaq mümkündür. Bu yazıda Riyadı, Ciddəni, Əl-Ulanı, Ümrə imkanını, nəqliyyatı, qaydaları, yeməyi, mövsümü və büdcəni bir yerə yığmışam.
Səudiyyə haqqında qısa
| Paytaxt | Riyad; ikinci şəhər Ciddə |
| Dil | Ərəb dili; ingilis dili turizmdə və şəhərlərdə işləyir |
| Valyuta | Riyal (SAR), 1 dollar = 3,75 riyal; kart hər yerdə |
| Viza | Bir illik çoxdəfəlik eVisa, 535 riyal, hər səfərdə 90 gün; Ümrəyə icazə verir |
| Ən yaxşı vaxt | Noyabr–mart; Abha və Taif yayda |
| Uçuş | Bakı–Ciddə birbaşa, 4 saat; Riyada Doha və İstanbul keçidi |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 400–600 riyal |
Ciddə və Ümrə imkanı
Ciddə Qırmızı dənizin qapısı və Səudiyyənin ən açıq şəhəridir. Əl-Bələd köhnə şəhəri UNESCO siyahısındadır, mərcan daşından evlər və «rəvaşin» taxta eyvanlar, bərpa olunmuş küçələr, axşam kafelər və bazar, gündüz boş, gün batandan sonra dolur. Korniş otuz kilometrlik sahil gəzintisidir. Dünyanın ən hündür Kral Fəhd fəvvarəsi və Üzən məscid burada yerləşir. Qırmızı dəniz Mall və Ciddə Yaxt klubu da sahildədir. Dalğıc və snorkelinq üçün Ciddədən qayıqla çıxırsınız, riflər toxunulmamış qalıb.
Turist eVisa-sı ilə Məkkəyə gedib Ümrə etmək mümkündür. Ciddədən Hərəmeyn sürətli qatarı Məkkəyə bir saat, Mədinəyə isə iki saat aparır. Ümrə icazəsini Nusuk tətbiqindən alırsınız. Qeyri-müsəlmanlar isə Məkkə və Mədinənin mərkəzinə girə bilmir.
Taif Ciddədən iki saat aralıda, dağın üstündədir. Qızılgül suyu və sərin havası ilə tanınır, Əl-Hada dağına kanat yolu ilə qalxırsınız. Yayda ciddəlilər istidən məhz ora qaçır.
Riyad, Əl-Ula, Abha: Səudiyyə turist gözü ilə
Riyad səhrada göydələn paytaxtdır. Kingdom mərkəzinin Sky körpüsü şəhərə yuxarıdan baxır. Məsmək qalası ölkənin qurulduğu yerdir. Diriyə UNESCO siyahısındadır, ilk Səudiyyə dövlətinin palçıq şəhəridir, bərpa olunub və axşamlar restoranlarla dolur. Boulevard Riyadh City əyləncə zonasıdır. Riyad mövsümü oktyabrdan marta davam edir. Dünyanın kənarı şəhərdən doxsan kilometrdədir, Tuveyq qayalıqlarının üç yüz metrlik uçurumudur. 4×4 tur 200–300 riyaldır, uçurumun kənarında oturub gün batımına baxırsınız. Dünyanın kənarına təkbaşına getmək çətindir, qrup turu həm ucuz, həm təhlükəsizdir. Şəhərə iki-üç gün ayırın.
Əl-Ula ölkənin tacıdır. Heqra, yəni Mədain-Saleh Petranın Nabatey qardaşıdır, orada qayaya oyulmuş yüz on bir məzar var və bu, Səudiyyənin UNESCO siyahısına düşən ilk abidəsidir. Petradan fərqli olaraq burada adam azdır.
Fil qayası, Əl-Ulanın köhnə şəhəri və Maraya güzgülü konsert zalı da görməli yerlərdir, qışda isə burada festivallar keçirilir. Riyad və Ciddədən uçuş bir saat yarım çəkir, biletlər Experience AlUla saytındadır, özünə isə iki-üç gün ayırın.
Abha Əsir dağlarında, iki min iki yüz metr hündürlükdə yaşıl və sərin bir şəhərdir, yayda hava iyirmi beş dərəcə qalır, yaxınlıqda Ricəl Alma kəndi və terraslı dağlar var. Şərq əyalətindəki Əl-Əhsa vahəsi də UNESCO siyahısındadır.
Səudiyyədə nəqliyyat: Hərəmeyn qatarı, Riyad metrosu, Uber
Hərəmeyn sürətli qatarı Mədinə ilə Məkkə arasında, Ciddə və Kral Abdullah İqtisadi şəhəri üzərindən saatda üç yüz kilometr sürətlə gedir. Ciddədən Məkkəyə bir saat çəkir və 50–100 riyal tutur, biletləri tətbiqdən alırsınız.
Riyad metrosu 2024-cü ildən işləyir və altı xətti var, gediş dörd riyaldır. Kral Abdullah Maliyyə mərkəzi stansiyası özü ayrıca memarlıq abidəsidir.
Uber və Careem hər şəhərdə işləyir, Ciddədə şəhər içi gediş 20–40 riyal, hava limanından mərkəzə isə 60–80 riyal çəkir. Daxili uçuşları Saudia və flynas edir, Ciddədən Riyada bir saat yarım çəkir və 200–400 riyal tutur, Əl-Ulaya isə hər iki şəhərdən reys var.
Maşın kirayəsi gündə 100–150 riyaldır. Yollar geniş və əladır, yanacaq ucuzdur, qadınlar 2018-ci ildən sükan arxasına keçir. Azərbaycan vəsiqəsi ilə yanaşı beynəlxalq vəsiqə götürün, Dünyanın kənarı üçün isə 4×4 lazımdır. SAPTCO avtobusları şəhərlərarası ucuz alternativdir.
Kəbsə, məndi, xurma: Səudiyyə mətbəxi və qaydalar
Kəbsə ədviyyatlı düyünün üstündə verilən toyuq ya da quzudur, milli yemək elə odur. Məndi Yəmən üsulu ilə torpaq sobada bişirilir, cəriş buğda sıyığıdır, mütəbbəq isə ət və yumurta dolğulu yaymadır. Səlik südlü düyüdür və Taifdə verilir.
Xurma ilə kardamonlu ərəb qəhvəsi hər görüşün başlanğıcıdır, Əl-Əhsa xurması isə dünyanın ən yaxşısı sayılır. Hicaz mətbəxi Ciddədədir. Əl-Baik qızardılmış toyuq şəbəkəsi ölkənin sevimlisidir, on beş riyal çəkir və hər səudiyyəli ondan danışır.
Hər şey halaldır, spirtli içki isə qadağandır. Restoranda nahar 30–50 riyal, Əl-Bələddə axşam yeməyi 60–100 riyal, Riyadın Boulevard restoranlarında isə 150 riyal çəkir.
Qaydalar 2019-cu ildən xeyli yumşalıb. Turist qadınlar üçün əba məcburi deyil, sadəcə çiyin və dizlər örtülü olmalıdır, kişilər isə şort geyinmir. Məscidlərdə başörtüsü tələb olunur.
Bir neçə incəliyi də bilin. İctimai yerdə cütlüklərin toxunması hörmətsizlik sayılır, namaz vaxtı dükanlar qısa müddətə bağlanır, Ramazanda gündüz açıq yerdə yemək olmaz, hökumət obyektlərini isə çəkməyin.
Ətraflı oxu: Səudiyyəyə viza: bir illik eVisa, 535 rial, Ümrə imkanı və Ciddəyə birbaşa reys
Mövsüm və hava
Noyabrdan marta qədər ideal aylardır. Riyadda hava 15–25 dərəcə, Ciddədə 25–30 dərəcə olur, Əl-Ulada gündüz iyirmi iki, gecə isə səkkiz dərəcə qalır. Riyad mövsümü və Əl-Ula qış festivalı da həmin aylara düşür, dekabr-yanvarda və Ramazan ətrafında otellər bahalaşır.
Apreldən oktyabra qədər Riyadda temperatur 40–45 dərəcəyə qalxır, Ciddədə otuz səkkiz dərəcə və rütubət olur. Əl-Ula yayda bağlanmır, amma yalnız səhər gəzilir. Abha və Taif isə yayda iyirmi beş dərəcə ilə ölkənin öz kurortlarına çevrilir.
Həcc mövsümündə, yəni Zilhiccə ayında Ciddə və Məkkə çox sıx olur. Ümrə üçün Ramazan ən mübarək, eyni zamanda ən izdihamlı vaxtdır. eVisa, mövsüm və tədbir məlumatı Visit Saudi portalındadır.
Büdcə və bilet
Ciddədə üç ulduz otel 250–400 riyal, dörd ulduz isə 400–700 riyal çəkir, Riyadda qiymətlər bir az yuxarıdır. Əl-Ulada butik və çadır kurortları 800–2000 riyala qalxır. Məkkədə Hərəmin yaxınlığındakı otel Ümrə mövsümündə 500–1500 riyaldır, ona görə tarixləri erkən bağlamaq şərtdir. Hostellər yenicə açılır və 80–120 riyala düşür.
Proqramların qiyməti belədir. Heqra turu 95 riyal, Diriyə 100 riyal, Kingdom Sky körpüsü 60 riyal, Dünyanın kənarı turu isə 250 riyal alır. Uçuşu çıxmaqla bir həftəlik Ciddə, Riyad və Əl-Ula səfəri adambaşı 3500–5000 riyala, Ümrə ilə Ciddə səfəri isə 2000–3000 riyala sığır.
AZAL və flynas Bakıdan Ciddəyə birbaşa uçur, Riyada Qatar Airways və Türk Hava Yolları keçidlə gedir. Ciddəyə aviabilet Ramazan və məktəb tətillərində erkən alınmalıdır. Ümrə ilə Əl-Ula və Ciddəni birləşdirən Səudiyyə Ümrə və Əl-Ula turu paketləri eVisa-nı, Nusuk icazəsini, Hərəmeyn qatarını və otelləri bir yerdə həll edir.
Səudiyyə haqqında tez-tez verilən suallar
Səudiyyə səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Ciddə iki gün, Əl-Ula iki-üç gün, Riyad iki gün, cəmi bir həftə. Ümrə ilə on gün, yalnız Ümrə üçün dörd-beş gün.
Turist vizası ilə Ümrə edə bilərəm?
Bəli, eVisa Ümrəyə icazə verir, Həcc mövsümü istisnadır. İcazə Nusuk tətbiqində alınır, detallar viza yazımızdadır. Tətbiq internetsiz işləmir və icazəni yolda göstərmək lazım gəlir, ona görə eSIM ilə gəlmək ən sadə yoldur.
Qadın tək səyahət edə bilər?
Bəli, 2019-dan qadınlar mühafizəçisiz səyahət edir, otel tutur və maşın sürür. Örtülü geyim kifayətdir, əba məcburi deyil, ölkə dünyanın ən təhlükəsizlərindəndir.
Sonda
Səudiyyə bir illik eVisa, birbaşa uçuş və Ümrə imkanı ilə həm ziyarət, həm də kəşf səfəri verir. Əl-Ula və Ciddənin köhnə şəhəri bölgənin yeni ulduzlarıdır. eVisa qaydaları Səudiyyə Ərəbistanı səhifəsində izah olunub, Ümrə və ya Əl-Ula marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
