Özbekistan İpek Yolu’nun kalbi. Semerkant’ın Registan meydanı, Buhara’nın bin yıllık sokakları ve Hive’nin surlu şehri tek bir güzergâhta birleşiyor; hepsi de turkuaz kubbeler ve çinilerle kaplı.
Bizim için bu, en rahat uzak seyahatlerden biri. Vize yok, Bakü’den Taşkent’e direkt uçuş var, dil sorunu olmuyor, Özbekçeyi yarı yarıya anlıyorsunuz. Her şey helal, fiyatlar bizim seviyemizde, hızlı tren ise üç tarihî şehri tek günde birleştiriyor. Aşağıda Taşkent’i, Semerkant’ı, Buhara’yı ve Hive’yi, ayrıca Afrosiyob trenini, yemeği, mevsimi, kayıt kuralını ve bütçeyi bir araya topladım.
Kısaca Özbekistan
| Başkent | Taşkent, Orta Asya’nın en büyük şehri |
| Dil | Özbekçe, Azerbaycancaya yakın; Rusça her yerde |
| Para birimi | Som (UZS), 1 dolar ≈ 12.700 som; şehirlerde Visa ve Mastercard, pazarda nakit |
| Vize | Azerbaycan vatandaşlarına 90 gün vizesiz; 15 güne kadar kayıtsız |
| En iyi zaman | Nisan–mayıs ve eylül–ekim |
| Uçuş | Bakü–Taşkent direkt, AZAL ve Uzbekistan Airways, 3,5 saat |
| Günlük bütçe | Orta seviyede 50–80 dolar |
Taşkent ve Semerkant
Taşkent giriş kapısı; 1966 depreminden sonra Sovyet üslubunda yeniden kurulmuş, bir gün yetiyor. Çorsu pazarının mavi kubbesi altında baharat, non ekmeği ve kuru meyve satılıyor. Hazreti İmam külliyesinde dünyanın en eski Kuranlarından biri saklanıyor. Emir Timur meydanı merkezde. Metro istasyonları dünyanın en güzellerinden; Kosmonavtlar ve Ali Şir Nevai’yi mutlaka görün, tek biletle hepsini gezebiliyorsunuz. Pilav merkezinde öğlen dev kazandan pilav veriliyor, saat birde bitiyor, geç kalmayın.
Semerkant Afrosiyob treniyle iki saat ve iki gün istiyor. Üç medreseli Registan meydanı İslam mimarisinin zirvesi; oraya çıkınca insan susuyor. Akşam ışık gösterisi yapılıyor. Şah-ı Zinde türbeler sokağı ve turkuaz çinileriyle ülkenin en güzel yeri sayılıyor. Bibi Hanım camisi, Timur’un türbesi Gur-i Emir ve Uluğ Bey rasathanesi de burada. Siyob pazarı ise şehrin gündelik hayatını gösteriyor. Şehir geceleri aydınlatılıyor ve Registan’a geceleri ücretsiz bakılıyor; gündüzden güzel.
Buhara, Hive, Fergana: İpek Yolu boyunca Özbekistan
Buhara Semerkant’tan bir buçuk saat trenle ve Semerkant’tan farklı olarak bütün hâlinde kalmış, yaşayan bir eski şehir. Poi Kalon külliyesi kırk yedi metrelik minaresiyle şehrin merkezinde duruyor. Lyabi Hauz’un çevresinde çayhaneler ve dut ağaçları var; akşam orada çay içip insanlara bakmak şehrin en iyi programı. Ark kalesi, Çor Minor ve üç kapalı ticaret kubbesi yakında. İsmail Samani türbesi bin yıllık tuğla işçiliğiyle şaşırtıyor. İki gün ayırın ve geleneksel avlulu evlerde konuk evi seçin.
Hive’ye Buhara’dan altı saat trenle ya da Urgenç üzerinden bir saatlik uçuşla gidiyorsunuz. Surlu İçan-Kale şehri UNESCO listesinde ve tümüyle bir açık hava müzesi gibi. Kalta Minor yarım kalmış turkuaz bir minare; Cuma camisinin ise iki yüz on üç ahşap sütunu var. Gün batımını İslam Hoca minaresinden izleyin, şehre bir-iki gün ayırın.
Fergana vadisi Taşkent’ten dört saat. Margilan’da ipek fabrikası, Rişten’de seramik atölyeleri, Hokand’da ise saray var. Turist az; burası ülkenin en samimi tarafı.
Nukus’ta Savitski müzesi Sovyet avangardının gizli koleksiyonunu saklıyor, Moynak’ta ise Aral Gölü’nden kalanlar ve gemi mezarlığı duruyor.
Özbekistan’da Afrosiyob treni, Yandex ve ödeme
Afrosiyob, İspanyol Talgo hızlı treni. Taşkent’ten Semerkant’a iki saat sürüyor ve 10–15 dolar, Buhara’ya ise dört saat sürüyor ve 15–25 dolar tutuyor. Biletler Özbekistan demir yolunun sitesinde ve uygulamasında kırk beş gün önce açılıyor ve sezonda çabuk tükeniyor; bunu ciddiye alın. Şark ve gece trenleri ucuz alternatif; Buhara’dan Hive’ye tren altı saat gidiyor.
İç hat uçuşlarını Uzbekistan Airways yapıyor: Taşkent’ten Urgenç’e bir buçuk saat ve 40–70 dolar. Şehirlerarası paylaşımlı taksi de var; Semerkant’tan Buhara’ya üç saatte 10–15 dolara götürüyor.
Şehir içinde Yandex Go taksi çok ucuz, yalnızca 1–3 dolar. Taşkent metrosu on beş sent; Semerkant ve Buhara’nın eski şehirleri ise yürüyerek geziliyor. Yandex Go internet istiyor; eSIM bağlarsanız ilk günden taksi çağırabiliyorsunuz.
Ödemeye gelince, uluslararası kartlar otel, restoran ve ATM’lerde çalışıyor; pazar ve taksi nakit. Doları döviz bürolarında resmî kurdan kolayca bozduruyorsunuz, yanınızda büyük banknot götürün.
Kaydı oteller otomatik yapıyor. On beş günden fazla kalanlar için kural vize yazımızda.
Pilav, somsa, non: Özbek mutfağı
Pilav her şehirde farklı ve bu konuda tartışmak mümkün. Taşkent pilavı sarı havuç ve nohutla pişiyor. Semerkant pilavı kat kat diziliyor, Buhara pilavı ise tatlı. Pilav öğlen yeniyor, akşam pişirilmiyor. Akşam pilav isteyen kişi hemen turist olarak tanınıyor. Somsa tandırda et ve soğanla pişiyor, şişkebap ise közde hazırlanıyor. Lagman el eriştesi; yanında mantı, şurpa ve dimlama geliyor. Hive’nin şivit oşi yeşil eriştesi. Non ekmeği her şehirde farklı desenle pişiyor; Semerkant nonunu hediye olarak Bakü’ye götürüyorlar. Yeşil çay her sofranın başlangıcı. Yazın kavun ve üzüm dünyanın en tatlısı. Her şey helal. Çayhanede öğle yemeği 3–5 dolar, turist restoranında 8–12 dolar, Registan manzaralı terasta 15 dolar. Musluk suyunu içmeyin, şişe su ucuz.
Devamını okuyun: Özbekistan vizesi gerekiyor mu? 90 gün vizesiz, 15 gün kayıtsız ve İpek Yolu trenleri
Mevsim ve hava
Nisan-mayıs ve eylül-ekim ideal aylar; hava 20–28 derece oluyor. İlkbahar çiçekli geçiyor, sonbahar ise kavun ve üzüm mevsimi. Bu aynı zamanda turizmin zirvesi; oteller ve Afrosiyob biletleri tükeniyor.
Hazirandan ağustosa hava 38–45 dereceye çıkıyor. Hive ve Buhara’da çöl sıcağı hüküm sürüyor; bu yüzden gezmeyi yalnızca sabaha ve akşama bırakın, karşılığında oteller yarı fiyata düşüyor.
Kasımdan marta soğuk ve gri oluyor, Taşkent’e kar yağıyor, turist azalıyor, Registan ise kar altında bambaşka bir güzellik veriyor. Nevruz yirmi bir martta bütün ülkede kutlanıyor; sümelek pişiriliyor ve sokak şenlikleri kuruluyor, yani bizim için tanıdık bir manzara.
Taşkent yakınında Çimgan dağları ve Çarvak gölü yazın serinlik veriyor, kışın ise Amirsoy tesisinde kayak yapılıyor. Bölge ve etkinlik bilgisi Uzbekistan Travel portalında.
Bütçe ve bilet
Taşkent’te üç yıldızlı otel 40–60 dolar tutuyor. Semerkant ve Buhara’da geleneksel avlulu butik otel 40–80 dolar, konuk evi ise 20–35 dolara düşüyor. Hive’de İçan-Kale’nin içinde fiyat 30–60 dolar. Surların içinde kalmak akşam şehri boş görmek demek; bu yüzden konumu haritada kontrol edin.
Giriş biletleri ucuz. Registan 10 dolar, Şah-ı Zinde 5 dolar, Hive’nin birleşik bileti 15 dolar, Ark kalesi ise 4 dolar. Uçuş hariç bir haftalık seyahat kişi başı 500–800 dolara sığıyor.
AZAL ve Uzbekistan Airways Bakü’den Taşkent’e her gün uçuyor, Semerkant’a da mevsimlik seferler var. Taşkent’e uçak bileti Nevruz ve sonbahar mevsiminde erken alınmalı. Taşkent, Semerkant, Buhara ve Hive’yi bir haftaya sığdıran Özbekistan İpek Yolu turu paketleri Afrosiyob biletlerini, iç hat uçuşunu ve rehberi tek seferde çözüyor; sezonda yer bulmanın en rahat yolu da bu.
Özbekistan hakkında sık sorulan sorular
Özbekistan seyahati için kaç gün gerekiyor?
Taşkent bir, Semerkant iki, Buhara iki, Hive bir-iki gün; toplam bir hafta. Fergana ya da Nukus ile on gün.
Kimlik kartıyla gidilir mi?
Hayır, pasaport gerekiyor. On beş günden fazla kalındığında kayıt kuralı uygulanıyor, oteller bunu otomatik yapıyor.
Semerkant mı, Buhara mı?
Semerkant görkemli anıtlar, Buhara yaşayan ve bütün kalmış bir eski şehir. İkisi arası bir buçuk saat; ikisini de görün, Hive ise üçlüyü tamamlıyor.
Son olarak
Özbekistan vizesiz, direkt uçuşla, ucuz ve dil engelsiz bir İpek Yolu seyahati; doğru Afrosiyob bileti ve doğru mevsimle üç dünya şehri bir haftaya sığıyor. Giriş ve kayıt kuralları Özbekistan sayfasında toplandı; İpek Yolu güzergâhını birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayın tarihine aittir ve mevsime göre değişebilir.
