Özbəkistan İpək Yolunun ürəyidir. Səmərqəndin Registan meydanı, Buxaranın min illik küçələri və Xivənin divarlı şəhəri bir marşrutda birləşir, hamısı da firuzəyi günbəzlər və kaşı ilə örtülüdür.
Bizim üçün bu, ən rahat uzaq səfərlərdən biridir. Viza yoxdur, Bakıdan Daşkəndə birbaşa uçuş var, dil problemi olmur, özbəkcəni yarı-yarıya başa düşürsünüz. Hər şey halaldır, qiymətlər bizim səviyyədədir, sürətli qatar isə üç tarixi şəhəri bir gündə birləşdirir. Aşağıda Daşkəndi, Səmərqəndi, Buxaranı və Xivəni, həmçinin Afrosiyob qatarını, yeməyi, mövsümü, qeydiyyat qaydasını və büdcəni bir yerə yığmışam.
Özbəkistan haqqında qısa
| Paytaxt | Daşkənd, Mərkəzi Asiyanın ən böyük şəhəri |
| Dil | Özbək dili, Azərbaycan dilinə yaxın; rus dili hər yerdə |
| Valyuta | Som (UZS), 1 dollar ≈ 12 700 som; Visa və Mastercard şəhərlərdə, nağd bazarda |
| Viza | Azərbaycan vətəndaşları üçün 90 gün vizasız; 15 günə qədər qeydiyyatsız |
| Ən yaxşı vaxt | Aprel–may və sentyabr–oktyabr |
| Uçuş | Bakı–Daşkənd birbaşa, AZAL və Uzbekistan Airways, 3,5 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 50–80 dollar |
Daşkənd və Səmərqənd
Daşkənd giriş qapısıdır, 1966 zəlzələsindən sonra sovet üslubunda tikilib, bir gün bəsdir. Çorsu bazarının mavi günbəzinin altında ədviyyat, non çörəyi və quru meyvə satılır. Həzrəti İmam kompleksində dünyanın ən qədim Quranlarından biri saxlanılır. Əmir Teymur meydanı mərkəzdədir. Metro stansiyaları dünyanın ən gözəllərindəndir, Kosmonavtlar və Alişer Nəvaini mütləq görün, bir biletlə hamısını gəzmək olar. Plov mərkəzində günorta nəhəng qazandan plov verilir, saat birdə bitir, gec qalmayın.
Səmərqənd Afrosiyob qatarı ilə iki saatdır və iki gün istəyir. Registan meydanı üç mədrəsəsi ilə İslam memarlığının zirvəsidir, ora çıxanda adam susur. Axşam işıq şousu keçirilir. Şahi-Zində türbələr küçəsidir, firuzəyi kaşısı ilə ölkənin ən gözəl yeri sayılır. Bibi-Xanım məscidi, Teymurun türbəsi Gur-Əmir və Uluğbəy rəsədxanası da buradadır. Siyob bazarı isə şəhərin gündəlik həyatını göstərir. Şəhər gecə işıqlandırılır və Registana gecə pulsuz baxılır, gündüzdən gözəldir.
Buxara, Xivə, Fərqanə: Özbəkistan İpək Yolu boyunca
Buxara Səmərqənddən bir saat yarım qatarla, Səmərqənddən fərqli olaraq bütöv qalmış canlı köhnə şəhərdir. Poi-Kalon kompleksi qırx yeddi metrlik minarəsi ilə şəhərin mərkəzində dayanır. Ləbi-Hovuzun ətrafında çayxanalar və tut ağacları var, axşam orada çay içib adamlara baxmaq şəhərin ən yaxşı proqramıdır. Ərk qalası, Çor-Minor və üç örtülü ticarət günbəzi yaxınlıqdadır. İsmayıl Samani türbəsi min illik kərpic naxışı ilə heyrətləndirir. İki gün ayırın və ənənəvi həyətli evlərdə qonaq evi seçin.
Xivəyə Buxaradan altı saat qatarla ya da Urgənc üzərindən bir saatlıq uçuşla gedirsiniz. İçan-Qala divarlı şəhəri UNESCO siyahısındadır və bütöv şəkildə açıq hava muzeyi kimidir. Kəltə-Minor yarımçıq qalmış firuzəyi minarədir, Cümə məscidinin isə iki yüz on üç taxta sütunu var. Gün batımını İslam Xoca minarəsindən seyr edin, şəhərə bir-iki gün ayırın.
Fərqanə vadisi Daşkənddən dörd saat çəkir. Marğilanda ipək fabrikası, Riştanda keramika emalatxanaları, Kokandda isə saray var. Turist azdır, bura ölkənin ən səmimi tərəfidir.
Nukusda Savitski muzeyi sovet avanqardının gizli kolleksiyasını saxlayır, Muynakda isə Aral dənizinin qalığı və gəmi qəbiristanlığı qalıb.
Özbəkistanda Afrosiyob qatarı, Yandex və ödəniş
Afrosiyob ispan Talgo sürətli qatarıdır. Daşkənddən Səmərqəndə iki saat çəkir və 10–15 dollar, Buxaraya isə dörd saat çəkir və 15–25 dollar tutur. Biletlər Özbəkistan dəmir yolunun saytında və tətbiqində qırx beş gün əvvəl açılır və mövsümdə tez tükənir, bunu ciddiyə alın. Şarq və gecə qatarları ucuz alternativdir, Buxaradan Xivəyə qatar isə altı saat gedir.
Daxili uçuşları Uzbekistan Airways edir, Daşkənddən Urgəncə bir saat yarım çəkir və 40–70 dollar tutur. Şəhərlərarası paylaşılan taksi də var, Səmərqənddən Buxaraya üç saatda aparır və 10–15 dollar alır.
Şəhər içində Yandex Go taksi çox ucuzdur, cəmi 1–3 dollar çəkir. Daşkənd metrosu on beş sentdir, Səmərqənd və Buxaranın köhnə şəhərləri isə piyada gəzilir. Yandex Go internet istəyir, eSIM qoşsanız, ilk gündən taksi çağıra bilirsiniz.
Ödənişə gəlincə, beynəlxalq kartlar otel, restoran və bankomatlarda işləyir, bazar və taksi isə nağddır. Dolları mübadilə məntəqələrində rəsmi məzənnə ilə asan dəyişirsiniz, özünüzlə iri əskinaslar götürün.
Qeydiyyatı otellər avtomatik edir. On beş gündən çox qalanlar üçün qayda viza yazımızdadır.
Plov, samsa, non: Özbək mətbəxi
Plov hər şəhərdə fərqlidir və bu barədə mübahisə etmək olar. Daşkənd plovu sarı kök və noxudla bişir. Səmərqənd plovu təbəqə-təbəqə düzülür, Buxara plovu isə şirindir. Plov günorta yeyilir, axşam bişirilmir. Axşam plov istəyən adam dərhal turist kimi tanınır. Samsa tandırda ət və soğanla bişirilir, şaşlık isə közdə hazırlanır. Lağman əl əriştəsidir, yanında manti, şurpa və dimlama gəlir. Xivənin şivit oşi yaşıl əriştəsidir. Non çörəyi hər şəhərdə fərqli naxışla bişir, Səmərqənd nonunu hədiyyə kimi Bakıya aparırlar. Yaşıl çay hər masanın başlanğıcıdır. Yayda qovun və üzüm dünyanın ən şirinidir. Hər şey halaldır. Çayxanada nahar 3–5 dollar, turist restoranında 8–12 dollar, Registan mənzərəli terrasda 15 dollar. Kran suyunu içməyin, şüşə su ucuzdur.
Ətraflı oxu: Özbəkistana viza lazımdırmı? 90 gün vizasız, 15 gün qeydiyyatsız və İpək Yolu qatarları
Mövsüm və hava
Aprel-may və sentyabr-oktyabr ideal aylardır, hava 20–28 dərəcə olur. Bahar çiçəkli keçir, payız isə qovun və üzüm mövsümüdür. Bu, həm də turizmin zirvəsidir, otellər və Afrosiyob biletləri tükənir.
İyundan avqusta qədər hava 38–45 dərəcəyə qalxır. Xivə və Buxarada səhra istisi hökm sürür, ona görə gəzintini yalnız səhər və axşama salın, əvəzində otellər yarı qiymətə düşür.
Noyabrdan marta qədər soyuq və boz olur, Daşkənddə qar yağır, turist azalır, Registan isə qar altında tamam fərqli gözəllik verir. Novruz martın iyirmi birində bütün ölkədə bayram edilir, sümələk bişirilir və küçə şənlikləri qurulur, yəni bizim üçün tanış mənzərədir.
Daşkənd yaxınlığında Çimqan dağları və Çarvaq gölü yayda sərinlik verir, qışda isə Amirsoy kurortunda xizək sürülür. Bölgə və tədbir məlumatı Uzbekistan Travel portalındadır.
Büdcə və bilet
Daşkənddə üç ulduz otel 40–60 dollar çəkir. Səmərqənd və Buxarada ənənəvi həyətli butik otel 40–80 dollar, qonaq evi isə 20–35 dollara düşür. Xivədə İçan-Qalanın içində qiymət 30–60 dollardır. Divarların içində qalmaq axşam şəhəri boş görmək deməkdir, ona görə yerini xəritədə yoxlayın.
Giriş biletləri ucuzdur. Registan 10 dollar, Şahi-Zində 5 dollar, Xivənin vahid bileti 15 dollar, Ərk qalası isə 4 dollar alır. Uçuşu çıxmaqla bir həftəlik səfər adambaşı 500–800 dollara sığır.
AZAL və Uzbekistan Airways Bakıdan Daşkəndə hər gün uçur, Səmərqəndə də mövsümi reyslər var. Daşkəndə aviabilet Novruz və payız mövsümündə erkən alınmalıdır. Daşkənd, Səmərqənd, Buxara və Xivəni bir həftəyə sığdıran Özbəkistan İpək Yolu turu paketləri Afrosiyob biletlərini, daxili uçuşu və bələdçini bir yerdə həll edir, mövsümdə bilet tapmaq üçün isə ən rahat yol elə budur.
Özbəkistan haqqında tez-tez verilən suallar
Özbəkistan səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Daşkənd bir, Səmərqənd iki, Buxara iki, Xivə bir-iki gün, cəmi bir həftə. Fərqanə və ya Nukus ilə on gün.
Şəxsiyyət vəsiqəsi ilə getmək olar?
Xeyr, xarici pasport lazımdır. On beş gündən çox qalanda qeydiyyat qaydası tətbiq olunur, otellər bunu avtomatik edir.
Səmərqənd, yoxsa Buxara?
Səmərqənd möhtəşəm abidələrdir, Buxara canlı və bütöv köhnə şəhər. İkisi bir-birindən bir saat yarımdır, ikisini də görün, Xivə isə üçlüyü tamamlayır.
Sonda
Özbəkistan vizasız, birbaşa uçuşla, ucuz və dil maneəsiz İpək Yolu səfəridir, Afrosiyob bileti və mövsüm seçimi ilə üç dünya şəhəri bir həftəyə sığır. Giriş və qeydiyyat qaydaları Özbəkistan səhifəsində yığılıb, İpək Yolu marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
