Lihtenştayn dünyanın altıncı küçük ülkesi; topu topu 160 kilometrekare ve kırk bin nüfusu var. Havalimanı yok, demir yolunda ise tek bir istasyon çalışıyor. Başkent Vaduz aslında bir caddeden ibaret. Bizim için ilgi pratik: İsviçre vizesiyle giriliyor, Zürih’ten iki saat ve pasaporta “bir ülke daha” hesabına hatıra damgası vuruluyor. Ama ülke bir günden fazlasını da hak ediyor. Ren vadisine bakan prens şatosu ve Malbun dağ merkezi burada. Yetmiş beş kilometrelik Lihtenştayn patikası ise ayrı bir rota. Bu yazıda Vaduz’u ve dağları bir araya topladım. Nasıl gelinir, ne yenir, ne zaman gidilir ve bütçe de içinde.
Lihtenştayn hakkında kısaca
| Başkent | Vaduz, 6 bin nüfus; en büyük şehir Schaan |
| Dil | Almanca; İngilizce her yerde iş görüyor |
| Para birimi | İsviçre frangı; avro çoğu yerde kabul ediliyor |
| Vize | Schengen «C» vizesi, İsviçre büyükelçiliği aracılığıyla |
| En iyi zaman | Mayıs–ekim yürüyüş; aralık–mart Malbun kayağı |
| Yol | Zürih’ten tren ve otobüsle 1,5–2 saat; havalimanı yok |
| Günlük bütçe | Orta düzeyde 200–280 frank |
Vaduz: şato, müzeler ve hatıra damgası
Vaduz yarım günde geziliyor. Prens ailesi hâlâ Vaduz şatosunda yaşıyor, bu yüzden şatonun içi kapalı; ama merkezden yirmi dakikalık patikayla çıkıp şatonun önünden Ren vadisinin ve İsviçre Alpleri’nin panoramasına bakmak seyahatin temel karesi. Yılda bir kez, 15 Ağustos millî bayramında prens şato bahçesini halka açıyor ve bira ikram ediyor; ülkenin yarısı oraya toplanıyor.
Städtle yaya caddesinde Kunstmuseum modern sanat müzesi duruyor, bina siyah betondan bir küp. Hazine odasında prenslerin tacı ve Fabergé yumurtaları saklanıyor. Millî müze de orada. Posta müzesi ise ülkenin ünlü pullarıyla tanınıyor. Turizm ofisi üç franka pasaporta hatıra “Lihtenştayn” damgası vuruyor ve bu, ülkenin en çok satan hatırası; herkes ona sıraya giriyor. Caddenin sonunda parlamento ve katedral, ağustosta “Vaduz Classic” festivali. Şehir treni Citytrain otuz beş dakikada bağların içinden geçiyor, prensin kendi şarap evi Hofkellerei ise tadım sunuyor.
Malbun, Balzers, Triesenberg: Lihtenştayn dağları
Malbun bin altı yüz metre yükseklikte, ülkenin tek kayak merkezi. Küçük ve ailece; İsviçre merkezlerinden ucuza geliyor, günlük bilet 50 frank tutuyor. Britanya kraliyet ailesinin çocukları kayağı tam da burada öğrendi. Yazın Sareis teleferiği ve Fürstin-Gina patikası çalışıyor, Malbun’dan Pfälzerhütte dağ evine yürüyüş de oradan başlıyor.
Triesenberg, Walser Almancası lehçeli bir dağ köyü. Vaduz’un üstünde manzara terası ve Walser müzesi var.
Güneyde Balzers’te Gutenberg şatosu tepenin üstünde; bahçesi ve manzarasıyla gezilmeye değer. Yakındaki Ren köprüsü İsviçre’ye yaya geçit; köprünün ortasında bir ayağınız bir ülkede, öbürü başka bir ülkede oluyor.
Lihtenştayn patikası yetmiş beş kilometreyle ülkenin on bir belediyesinin hepsini birleştiriyor ve parça parça üç-beş günde yürünüyor, kendi uygulaması var. Ren boyunca bisiklet yolu düz ve rahat, kiralık bisiklet Vaduz’da. Kuzeyde Ruggell bataklık koruma alanı kuşlar için. Ülkenin bir ucundan öbürüne otobüsle kırk dakika; kaybolmak mümkün değil.
Lihtenştayn’a nasıl gelinir ve LIEmobil otobüsleri
Ülkenin havalimanı yok, en yakını 120 kilometre uzaktaki Zürih. Zürih’ten trenle Sargans ya da Buchs istasyonuna bir saat sürüyor, oradan LIEmobil otobüsü Vaduz’a 20–30 dakikada getiriyor; Swiss Travel Pass bu otobüsleri de kapsıyor.
Avusturya tarafından gelenler için Feldkirch şehrinden otobüs otuz dakika; bu, Innsbruck ve Münih yönüne uygun. Ülkenin kendi istasyonu Schaan-Vaduz yalnızca Feldkirch–Buchs bölgesel trenlerine hizmet veriyor.
LIEmobil’in sarı otobüsleri bütün köyleri kapsıyor, günlük bilet 8 frank, Vaduz’dan Malbun’a otuz dakika sürüyor. Arabayla gelenler için İsviçre otoyol vinyeti gerekiyor ve 40 frank tutuyor; ülkenin içinde vinyet yok, Vaduz’da park ücretli. Sınır kontrolü yok, ülke Schengen içinde, İsviçre gümrük noktası ise şeklen kalmış.
Mutfak: Käsknöpfle ve Ribel
Mutfak Alp ve İsviçre-Avusturya sınır mutfağı. Käsknöpfle, kızarmış soğanla verilen peynirli hamur parçaları; millî yemek de bu. Ribel mısır unundan pişen bir lapa, sütle ya da elma püresiyle yeniyor. “Hafalaab” un hamurlu bir çorba; Vaduz şarabı ve Alp peynirleri ise sofrayı tamamlıyor.
Restoranlar İsviçre düzeyinde pahalı. Öğle yemeği 25–35 frank, akşam yemeği ise 45–70 frank tutuyor. Vaduz’un Städtle caddesinde kafeler, Adler ve Torkel gibi geleneksel restoranlar var; Malbun’da ise dağ evleri.
Helal restoran yok. Vejetaryen Käsknöpfle ve balık seçenekleri kalıyor; Feldkirch ve Buchs’taki Türk restoranları ise yakın. Coop ve Denner süpermarketleri piknik için, Ren kıyısı ve şato patikası ise bunun için ideal yer. Musluk suyu Alp suyu.
Devamını okuyun: Lihtenştayn vizesi İsviçre büyükelçiliğinden alınıyor: Vaduz seyahatinin bütün incelikleri
Mevsim ve hava
Mayıstan ekime kadar yürüyüş ve Ren bisiklet mevsimi; vadide hava 20–27 derece, Malbun’da ise on beş derece oluyor. Temmuz-ağustos en yoğun dönem; on beş ağustos millî bayram gününde Vaduz doluyor ve havai fişek gösterisi yapılıyor. Eylül, üzüm hasadı ve istikrarlı havasıyla en iyi ay.
Aralıktan marta kadar Malbun’da kayak yapılıyor, aralık başında ise Vaduz’da Noel pazarı kuruluyor.
Nisan ve kasım “ölü mevsim” sayılıyor; Malbun teleferiği kapalı oluyor, Vaduz ise sakin ve ucuz kalıyor. Föhn rüzgârı vadiye birden sıcak hava getiriyor ve bu, kışın da oluyor. Patika ve etkinlik bilgisi Liechtenstein Tourism portalında.
Bütçe ve bilet
Vaduz’da otel 150–250 frank, Malbun’da dağ oteli ise 120–200 frank tutuyor; köy misafir evleri 100–150 franka düşüyor. Schaan’daki gençlik yurdu 50 frank ve ucuz yatak arayanlar için ülkedeki tek gerçek seçenek. Pek çok gezgin zaten Feldkirch ya da Buchs’ta 80–120 avroya kalıp gündüz buraya geçiyor; doğrusu, bu da akıllıca bir yol.
Giriş biletleri ucuz. Kunstmuseum 15 frank, Hazine odası 8 frank, Citytrain 15 frank, Malbun teleferiği ise 20 frank alıyor; ünlü hatıra damgası 3 frank.
Zürih’ten bir günlük gezi ulaşım dâhil 100–150 franka, iki geceli bir seyahat ise 500–700 franka sığıyor. Bakü’den Zürih’e Türk Hava Yolları İstanbul üzerinden uçuyor; Zürih uçak bileti zaten İsviçre seyahatinin bir parçası olarak alınıyor, ayrıca gelmek anlamsız. Luzern, St. Gallen ve Vaduz’u birleştiren İsviçre ve Lihtenştayn turu paketleri iki ülkeyi tek vizeyle tek güzergâhta veriyor.
Lihtenştayn hakkında sık sorulan sorular
Lihtenştayn için kaç gün gerekiyor?
Vaduz ve şato yarım gün, Malbun ya da Balzers ile bir gün. Yürüyüş ve kayak için iki-üç gün.
Ayrı vize gerekiyor mu?
Hayır, Schengen vizesi. Ana seyahat İsviçre ise İsviçre büyükelçiliğinden alınıyor ve Lihtenştayn’ı kapsıyor; Avusturya seyahatinin bir parçası olarak da girilebiliyor.
Avroyla ödenebilir mi?
Evet, mağaza ve restoranların çoğu avro kabul ediyor, para üstünü frankla veriyor. Kart her yerde geçiyor, nakde neredeyse gerek yok.
Son olarak
Lihtenştayn, İsviçre seyahatine bir gün ekleyip pasaporta yeni bir ülke yazdırmanın en kolay yolu; Malbun ve patikalar ise kalmaya değer. Vize kuralları Lihtenştayn sayfasında anlatılmış; İsviçre ve Vaduz güzergâhını birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayın tarihine aittir ve mevsime göre değişebilir.
