Lixtenşteyn dünyanın altıncı kiçik ölkəsidir, cəmi 160 kvadrat kilometr və qırx min əhalisi var. Hava limanı yoxdur, dəmir yolunda isə bir stansiya işləyir. Paytaxt Vaduz sadəcə bir prospektdir. Bizim üçün maraq praktikdir, İsveçrə vizası ilə girilir, Sürixdən iki saatdır və pasporta «bir ölkə daha» hesabına suvenir möhür vurulur. Amma ölkə bir gündən çoxunu da doğruldur. Reyn vadisinə baxan knyaz qalası, Malbun dağ kurortu buradadır. Yetmiş beş kilometrlik Lixtenşteyn cığırı isə ayrıca marşrutdur. Bu yazıda Vaduzu və dağları bir yerə yığmışam. Necə gəlməli, nə yeməli, nə vaxt getməli və büdcə də içindədir.
Lixtenşteyn haqqında qısa
| Paytaxt | Vaduz, 6 min əhali; ən böyük şəhər Şaan |
| Dil | Alman dili; ingilis dili hər yerdə işləyir |
| Valyuta | İsveçrə frankı; avro əksər yerlərdə qəbul olunur |
| Viza | Şengen «C» vizası, İsveçrə səfirliyi vasitəsilə |
| Ən yaxşı vaxt | May–oktyabr yürüş; dekabr–mart Malbun xizəyi |
| Yol | Sürixdən qatar və avtobusla 1,5–2 saat; hava limanı yoxdur |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 200–280 frank |
Vaduz: qala, muzeylər və suvenir möhür
Vaduz yarım gündə gəzilir. Knyaz ailəsi hələ də Vaduz qalasında yaşayır, ona görə qalanın içi bağlıdır, amma mərkəzdən iyirmi dəqiqəlik cığırla qalxıb qalanın önündən Reyn vadisinin və İsveçrə Alplərinin panoramına baxmaq səfərin əsas kadrıdır. İldə bir dəfə, 15 avqust milli bayramında knyaz qala bağını xalqa açır və pivə ilə qonaq edir, ölkənin yarısı ora yığışır.
Städtle piyada prospektində Kunstmuseum müasir incəsənət muzeyi dayanır, bina qara betondan kubdur. Xəzinə otağında knyazların tacı və Faberje yumurtaları saxlanılır. Milli muzey də oradadır. Poçt muzeyi isə ölkənin məşhur markaları ilə tanınır. Turizm ofisi üç franka pasporta suvenir «Lixtenşteyn» möhürü vurur və bu, ölkənin ən çox satılan suveniridir, hamı ora növbəyə durur. Prospektin sonunda Parlament və kafedral, avqustda «Vaduz Classic» festivalı. Şəhər qatarı Citytrain otuz beş dəqiqəyə üzüm bağlarından keçir, knyazın öz şərabçılığı Hofkellerei dequstasiya təklif edir.
Malbun, Balzers, Trizenberq: Lixtenşteyn dağları
Malbun min altı yüz metr hündürlükdə, ölkənin yeganə xizək kurortudur. Kiçik və ailəvidir, İsveçrə kurortlarından ucuz başa gəlir, gün bileti 50 frank çəkir. Britaniya kral ailəsinin uşaqları xizəyi məhz burada öyrənib. Yayda Sareis kanat yolu və Fürstin-Gina cığırı işləyir, Malbundan Pfälzerhütte dağ evinə yürüş də oradan başlayır.
Trizenberq Valzer alman dialektli dağ kəndidir. Vaduzun üstündə mənzərə terrası və Valzer muzeyi var.
Cənubda Balzersdə Qutenberq qalası təpənin üstündədir, bağı və mənzərəsi ilə gəzməli yerdir. Yaxınlıqdakı Reyn körpüsü İsveçrəyə piyada keçiddir, körpünün ortasında bir ayağınız bir ölkədə, o birisi isə başqa ölkədə olur.
Lixtenşteyn cığırı yetmiş beş kilometrlə ölkənin on bir icmasının hamısını birləşdirir və hissə-hissə üç-beş günə gedilir, öz tətbiqi var. Reyn boyunca velosiped yolu düz və rahatdır, kirayə velosiped Vaduzda. Şimalda Ruggell bataqlıq qoruğu quşlar üçündür. Ölkənin bir ucundan o birinə avtobusla qırx dəqiqədir, azmaq mümkün deyil.
Lixtenşteynə necə gəlməli və LIEmobil avtobusları
Ölkənin hava limanı yoxdur, ən yaxını 120 kilometr aralıdakı Sürixdir. Sürixdən qatarla Sarqans ya da Buxs stansiyasına bir saat çəkir, oradan LIEmobil avtobusu Vaduza 20–30 dəqiqəyə gətirir, Swiss Travel Pass isə bu avtobusları da əhatə edir.
Avstriya tərəfdən gələnlər üçün Feldkirx şəhərindən avtobus otuz dəqiqədir, bu, İnsbruk və Münhen istiqamətinə uyğundur. Ölkənin öz stansiyası Şaan-Vaduz yalnız Feldkirx–Buxs regional qatarlarına xidmət edir.
LIEmobil sarı avtobusları bütün kəndləri əhatə edir, gün bileti 8 frankdır, Vaduzdan Malbuna otuz dəqiqə çəkir. Maşınla gələnlər üçün İsveçrə avtomobil yolu vinyeti lazımdır və 40 frank tutur, ölkənin içində isə vinyet yoxdur, parkinq Vaduzda ödənişlidir. Sərhəd yoxlaması yoxdur, ölkə Şengen daxilindədir, İsveçrə gömrük postu isə formal olaraq qalıb.
Mətbəx: Käsknöpfle və Ribel
Mətbəx Alp və İsveçrə-Avstriya sərhəd mətbəxidir. Käsknöpfle qızardılmış soğanla verilən pendirli xəmir kündələridir, milli yemək elə odur. Ribel qarğıdalı unundan bişən sıyıqdır, süd ya da alma püresi ilə yeyilir. «Hafalaab» un kündələri şorbasıdır, Vaduz şərabı və Alp pendirləri isə süfrəni tamamlayır.
Restoranlar İsveçrə səviyyəsində bahadır. Nahar 25–35 frank, axşam yeməyi isə 45–70 frank çəkir. Vaduzun Städtle prospektində kafelər, Adler və Torkel kimi ənənəvi restoranlar var, Malbunda isə dağ evləri.
Halal restoran yoxdur. Vegetarian Käsknöpfle və balıq variantları qalır, Feldkirx və Buxsdakı türk restoranları isə yaxındır. Coop və Denner supermarketləri piknik üçündür, Reyn sahili və qala cığırı isə bunun üçün ideal yerdir. Kran suyu Alp suyudur.
Ətraflı oxu: Lixtenşteynə viza İsveçrə səfirliyindən alınır: Vaduza səfərin bütün incəlikləri
Mövsüm və hava
Maydan oktyabra qədər yürüş və Reyn velosiped mövsümüdür, vadidə hava 20–27 dərəcə, Malbunda isə on beş dərəcə olur. İyul-avqust ən sıx dövrdür, on beş avqust milli bayram günü Vaduz dolur və atəşfəşanlıq keçirilir. Sentyabr üzüm yığımı və sabit hava ilə ən yaxşı aydır.
Dekabrdan marta qədər Malbunda xizək sürülür, dekabrın əvvəlində isə Vaduzda Milad bazarı qurulur.
Aprel və noyabr «ölü mövsüm» sayılır, Malbun kanat yolu bağlı olur, Vaduz isə sakit və ucuz qalır. Föhn küləyi vadiyə birdən isti hava gətirir, bu, qışda da baş verir. Cığır və tədbir məlumatı Liechtenstein Tourism portalındadır.
Büdcə və bilet
Vaduzda otel 150–250 frank, Malbunda dağ oteli isə 120–200 frank çəkir, kənd qonaq evləri 100–150 franka düşür. Şaandakı gənclər yataqxanası 50 frankdır və ucuz yataq axtaranlar üçün ölkədəki yeganə real variantdır. Çox səyahətçi ümumiyyətlə Feldkirx ya da Buxsda 80–120 avroya qalıb gündüz bura keçir, düzü, bu da ağıllı yoldur.
Giriş biletləri ucuzdur. Kunstmuseum 15 frank, Xəzinə otağı 8 frank, Citytrain 15 frank, Malbun kanat yolu isə 20 frank alır, məşhur suvenir möhür 3 frankdır.
Sürixdən bir günlük səfər nəqliyyat daxil 100–150 franka, iki gecəlik səfər isə 500–700 franka sığır. Bakıdan Sürixə Türk Hava Yolları İstanbul üzərindən uçur, Sürixə aviabilet onsuz da İsveçrə səfərinin bir hissəsi kimi alınır, ayrıca gəlmək mənasızdır. Lüsern, Sankt-Qallen və Vaduzu birləşdirən İsveçrə və Lixtenşteyn turu paketləri iki ölkəni bir viza ilə bir marşrutda verir.
Lixtenşteyn haqqında tez-tez verilən suallar
Lixtenşteyn üçün neçə gün lazımdır?
Vaduz və qala yarım gün, Malbun və ya Balzers ilə bir gün. Yürüş və xizək üçün iki-üç gün.
Ayrıca viza lazımdır?
Xeyr, Şengen vizasıdır. Əsas səfər İsveçrədirsə, İsveçrə səfirliyindən alınır və Lixtenşteyni əhatə edir, Avstriya səfərinin bir hissəsi kimi də girmək olar.
Avro ilə ödəmək olar?
Bəli, əksər mağaza və restoranlar avro qəbul edir, qalığı frankla qaytarırlar. Kart hər yerdə keçir, nağd demək olar lazım deyil.
Sonda
Lixtenşteyn İsveçrə səfərinə bir gün əlavə edib pasporta yeni ölkə yazdırmağın ən asan yoludur, Malbun və cığırlar isə qalmağa dəyər. Viza qaydaları Lixtenşteyn səhifəsində izah olunub, İsveçrə və Vaduz marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
