Kırgızistan Orta Asya’nın İsviçre’si, ama İsviçre’nin onda biri fiyatına. Toprakların yüzde doksanı dağ, Issık Göl dünyanın ikinci büyük dağ gölü; Son-Köl yaylasında çadırda gecelemek ve at sürmek hâlâ turizm değil, insanların yaşam biçimi. Bizim için vize yok, AZAL Bakü’den Bişkek’e direkt uçuyor, dil sorunu da yok; Kırgızca bizimkine yakın. Bu yazıda Bişkek’i, Issık Göl’ü, Karakol’u ve çadır kamplarını bir araya topladım. Sıcak kaynaklar, ulaşım, yemek, mevsim ve bütçe de burada.
Kısaca Kırgızistan
| Başkent | Bişkek |
| Dil | Kırgızca ve Rusça; Kırgızca Azerbaycan diline yakın |
| Para birimi | Som (KGS), 1 dolar ≈ 87 som; Bişkek’te kart, köylerde nakit |
| Vize | Azerbaycan vatandaşlarına 90 gün vizesiz |
| En iyi zaman | Haziran–eylül dağlar ve göl; Karakol kayağı aralık–mart |
| Uçuş | Bakü–Bişkek direkt, AZAL, 4 saat |
| Günlük bütçe | Orta seviyede 40–70 dolar |
Bişkek ve Ala-Arça
Bişkek yeşil, Sovyet planlı ve sakin bir başkent; ona bir gün yetiyor. Ala-Too meydanı ve Manas heykeli şehrin merkezi; Oş pazarına ise meyve, kurut ve kımız için gidin. Devlet tarih müzesi ve Panfilov parkı yakında, akşamı ise Çuy bulvarının kafelerinde geçirin.
Şehirden kırk dakika uzaktaki Ala-Arça millî parkı dört bin metrelik zirvelerin arasında uzanan bir vadi. Ak-Sai şelalesine yarım günlük yürüyüş var, yolda piknik de yapıyorsunuz. Bu, Bişkek’in en sevdiği hafta sonu yeri; taksiyle gidiş-dönüş 15–20 dolar tutuyor.
Tokmok’taki Burana kulesi on birinci yüzyıl minaresi; çevresinde balballar duruyor, orası Issık Göl yolunda bir durak olarak görülüyor. Bişkek Almatı’ya dört saatlik otobüsle bağlı; yani iki ülkeyi tek seyahatte birleştirmek kolay.
Issık Göl, Karakol, Son-Köl: Kırgızistan dağları
Issık Göl yüz seksen kilometre uzunluğunda, bin altı yüz metre yükseklikte ve kışın donmayan tuzlu bir göl; Bişkek’ten dört saat sürüyor.
Kuzey kıyısında Çolpon-Ata Sovyet döneminden kalma bir tesis bölgesi. Plajlar, sanatoryumlar ve Ruh-Ordo kültür kompleksi orada; temmuz-ağustosta ise Bişkek ve Almatı halkıyla doluyor.
Doğu ucunda Karakol dağ başkenti. Ahşap Dungan camisi ve Üçlük kilisesi şehrin simgesi; pazar günü hayvan pazarı kuruluyor, oraya ise sabah altıda gitmek gerekiyor.
Çevrede görülecek çok yer var. Jeti-Öküz, yani «yedi öküz» kızıl kayaları yakında. Altın-Araşan vadisinin sıcak kaynaklarına iki-üç saatlik yürüyüşle ya da ciple varıyorsunuz; Ala-Köl gölüne ise iki günlük trek var. Kışın Karakol kayak merkezi açılıyor.
Güney kıyısı boş ve vahşi: Skazka «Masal» kanyonunun renkli kum taşları, Bokonbayevo köyünde kartal avcıları. Son-Köl 3016 metrede ve yazın çobanların çadır yaylası. Yol yalnızca hazirandan eylüle açık. Çadırda gece 15–25 dolar. Gündüz atla göl kıyısında geziyorsunuz. Gece ise şehirli insanın hiç görmediği yıldızlı bir gökyüzü açılıyor. İki gün ayırın. Güneydeki Oş ülkenin en eski şehri; Süleyman-Too dağı UNESCO listesinde.
Kırgızistan’da ulaşım: minibüs, şoför, CBT
Bişkek’ten Karakol’a minibüs Batı otogarından altı saat sürüyor ve 5–7 dolar tutuyor; Çolpon-Ata’ya ise dört saat. Paylaşımlı taksi aynı yolu iki saat erken gidiyor ve 10–15 dolar alıyor. Yandex Go Bişkek ve Karakol’da çalışıyor, şehir içi geçiş 1–2 dolar.
Son-Köl, Skazka ve Altın-Araşan’a toplu taşıma gitmiyor. Şoförlü cip günde 60–100 dolar tutuyor, bunu ise dört kişi paylaşıyor.
CBT, yani «topluluk temelli turizm» ağı ülkenin en iyi icadı. Her bölgede yerel ailelerin konukevini, çadırını, atını ve rehberini tek ofisten düzenliyor. Karakol ve Koçkor ofisleri Son-Köl seyahatini bir günde çözüyor.
Araba kiralamak 40–60 dolar, ama dağ yolları çakıllı ve deneyimli sürücü istiyor. Bişkek’ten Oş’a uçuş bir saat sürüyor ve 40–60 dolar tutuyor; arabayla ise on iki saat, buna rağmen bu yol ülkenin en manzaralısı.
Kırgız mutfağı: beşbarmak, kımız, boorsok
Beşbarmak koyun ya da at etiyle verilen yassı hamur; millî yemek o ve her davetin merkezinde duruyor. Lagman elle çekilmiş erişte ve Dungan mutfağından geliyor; mantı ile pilav ise her sofrada. Şorpo et suyu, kuurdak kızarmış et ve patates, samsa ise tandırdan çıkıyor.
Boorsok kızarmış hamur parçaları; çayla veriliyor ve hiç bitmiyor, getirip getiriyorlar. Kımız yazın kısrak sütünden mayalanan içecek; yaylada mutlaka tadın, maksım ve çalap ise serinletici içecekler. Her şey helal.
Fiyatlar düşük. CBT konukevlerinde ev yemeği 3–5 dolar, Bişkek’te restoran öğle yemeği 4–7 dolar, Navat ve Faiza gibi ünlü restoranlarda ise 8–12 dolar tutuyor. Bal, kayısı ve Issık Göl eriği yazın pazarda. Musluk suyu Bişkek’te içiliyor, dağlarda kaynak suyu var, köylerde ise şişe suyu alın.
Devamını okuyun: Kırgızistan vizesi gerekiyor mu? 90 gün vizesiz, 10 günlük kayıt sınırı ve Issık Göl güzergâhı
Mevsim ve sıcak kaynaklar
Hazirandan eylüle ana mevsim: göl kıyısında 25–30 derece, Son-Köl’de gece sıfıra yakın; yaylalar yalnızca bu aylarda açık, temmuz–ağustos en yoğun. Mayıs ve ekim Bişkek ve Issık Göl için sakin ve ucuz, dağ yolları ise hâlâ karlı. Aralıktan marta Karakol kayak merkezi çalışıyor. Günlük kart 15–20 dolar, yani Avrupa’nın onda biri. Toz kar var ve turist az. Göl kıyısı kışın büsbütün boş ve sakin oluyor.
Sıcak kaynaklar Kırgızistan’a gitmenin ayrı bir sebebi. Altın-Araşan vadisinde kırk derecelik radon-kükürt havuzları dağ manzarasıyla birlikte geliyor. Jeti-Öküz tesisi Sovyet döneminin sanatoryumu. Issık Göl kıyısında Aurora ve Kırgız Sahili sanatoryumları tam pansiyon ve tedaviyle günde 40–70 dolar. Çolpon-Ata’da sıcak kaynaklı havuzlar var. Güneydeki Celal-Abad ise maden suyu tesisi. Bölge bilgisi Kırgızistan Turizm Departmanı portalında.
Bütçe ve bilet
Bişkek’te üç yıldızlı otel 35–60 dolar, Karakol’da konukevi ise 20–35 dolar tutuyor. Çolpon-Ata’da sahil oteli yazın 50–100 dolara çıkıyor, çadırda bir gece ise 15–25 dolar. Hostel ve konukevleri Bişkek’te ve Karakol’da ucuza bulunuyor.
Giriş bileti neredeyse yok. Ala-Arça ve Skazka girişi bir dolar, Altın-Araşan’a cip 40 dolar, at kirası ise günde 15–20 dolar tutuyor. Uçuş hariç bir haftalık seyahat kişi başı 350–600 dolara sığıyor ve bu, bütün Orta Asya’nın en ucuz seyahatlerinden biri.
AZAL Bakü’den Bişkek’e haftada birkaç kez uçuyor; Bişkek’e uçak bileti yazın erken alınmalı, Almatı’ya uçup otobüsle geçmek ise bir alternatif. Issık Göl, Karakol ve Son-Köl’ü bir haftaya sığdıran Kırgızistan dağ turu paketleri cipi, çadırı ve CBT rezervasyonlarını bir arada çözüyor.
Kırgızistan hakkında sık sorulan sorular
Kırgızistan seyahati için kaç gün gerekiyor?
Bişkek’e bir gün, Issık Göl ve Karakol’a üç gün ayırın. Son-Köl iki gün daha alıyor, toplam bir hafta çıkıyor. Oş ve güney ile on gün.
Çadırda gecelemek rahat mı?
Keçe çadır şilte, yorgan ve sobayla sıcak. Tuvalet dışarıda, duş yok, gece soğuk; sıcak giysi ve fener gerekiyor, deneyim ise seyahatin en akılda kalan kısmı oluyor.
Kazakistan ile birleştirilebilir mi?
Evet; Bişkek’ten Almatı’ya otobüs ve taksi dört saat, sınır kolay, iki ülke de vizesiz. Bakü’ye dönüş Almatı’dan da mümkün.
Son olarak
Kırgızistan vizesiz, direkt uçuşlu, çok ucuz ve dünyanın en güzel dağ manzaralarını çadır ve atla veren bir ülke; yazın gidenler Issık Göl ve Son-Köl’ü, kışın gidenler Karakol’un karını görüyor. Giriş kuralları Kırgızistan sayfasında toplandı; dağ ve göl güzergâhını birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayın tarihine aittir ve mevsime göre değişebilir.
