Qırğızıstan Mərkəzi Asiyanın İsveçrəsidir, amma İsveçrənin onda biri qiymətinə. Ərazinin doxsan faizi dağdır, İssık-Göl dünyanın ikinci böyük dağ gölüdür, Son-Köl yaylasında yurtada gecələmək və at sürmək hələ də turizm deyil, adamların həyat tərzidir. Bizim üçün viza yoxdur, AZAL Bakıdan Bişkekə birbaşa uçur, dil problemi yoxdur, qırğız dili bizimkinə yaxındır. Bu yazıda Bişkeki, İssık-Gölü, Karakolu və yurta düşərgələrini bir yerə yığmışam. İsti bulaqlar, nəqliyyat, yemək, mövsüm və büdcə də buradadır.
Qırğızıstan haqqında qısa
| Paytaxt | Bişkek |
| Dil | Qırğız və rus dilləri; qırğız dili Azərbaycan dilinə yaxındır |
| Valyuta | Som (KGS), 1 dollar ≈ 87 som; kart Bişkekdə, nağd kəndlərdə |
| Viza | Azərbaycan vətəndaşları üçün 90 gün vizasız |
| Ən yaxşı vaxt | İyun–sentyabr dağlar və göl; Karakol xizəyi dekabr–mart |
| Uçuş | Bakı–Bişkek birbaşa, AZAL, 4 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 40–70 dollar |
Bişkek və Ala-Arça
Bişkek yaşıl, sovet planlı və sakit paytaxtdır, ona bir gün bəs edir. Ala-Too meydanı və Manas heykəli şəhərin mərkəzidir, Oş bazarına isə meyvə, qurut və kımız üçün gedin. Dövlət tarix muzeyi və Panfilov parkı yaxınlıqdadır, axşamı isə Çuy prospektinin kafelərində keçirin.
Şəhərdən qırx dəqiqə aralıdakı Ala-Arça milli parkı dörd min metrlik zirvələrin arasında uzanan dərədir. Ak-Sai şəlaləsinə yarım günlük yürüş var, yolda piknik də edirsiniz. Bu, Bişkekin ən sevimli həftə sonu yeridir, taksi ilə gediş-gəliş 15–20 dollar çəkir.
Tokmokdakı Burana qülləsi on birinci əsrin minarəsidir, ətrafında balballar durur, ora İssık-Göl yolunda dayanacaq kimi baxılır. Bişkek Almatıya dörd saatlıq avtobusla bağlıdır, yəni iki ölkəni bir səfərdə birləşdirmək asandır.
İssık-Göl, Karakol, Son-Köl: Qırğızıstan dağları
İssık-Göl yüz səksən kilometr uzunluğunda, min altı yüz metr hündürlükdə və qışda donmayan duzlu göldür, Bişkekdən dörd saat çəkir.
Şimal sahilində Çolpon-Ata sovet dövründən qalma kurort zonasıdır. Çimərliklər, sanatoriyalar və Rux-Ordu mədəniyyət kompleksi oradadır, iyul-avqustda isə Bişkek və Almatı əhalisi ilə dolur.
Şərq ucunda Karakol dağ paytaxtıdır. Taxta Dungan məscidi və Üçlük kilsəsi şəhərin simvoludur, bazar günü heyvan bazarı qurulur, ora isə səhər altıda getmək lazımdır.
Ətrafda görməli yerlər çoxdur. Ceti-Öqüz, yəni «yeddi öküz» qırmızı qayaları yaxınlıqdadır. Altın-Araşan dərəsinin isti bulaqlarına iki-üç saatlıq yürüşlə ya da ciplə çatırsınız, Ala-Köl gölünə isə iki günlük trek var. Qışda Karakol xizək bazası açılır.
Cənub sahili boş və vəhşidir, Skazka «Nağıl» kanyonu rəngli qumdaşları, Bokonbayevo kəndində qartal ovçuları. Son-Köl 3016 metrdədir və yayda çobanların yurta yaylasıdır. Yol yalnız iyundan sentyabra açıq olur. Yurtada gecə 15–25 dollardır. Gündüz at ilə göl kənarında gəzirsiniz. Gecə isə şəhər adamının heç görmədiyi ulduzlu səma açılır. İki gün ayırın. Oş cənubda ölkənin ən qədim şəhəridir, Süleyman-Too dağı UNESCO siyahısında.
Qırğızıstanda nəqliyyat: marşrutka, sürücü, CBT
Bişkekdən Karakola marşrutka Qərb avtovağzalından altı saat çəkir və 5–7 dollar tutur, Çolpon-Ataya isə dörd saatdır. Paylaşılan taksi eyni yolu iki saat tez gedir və 10–15 dollar alır. Yandex Go Bişkek və Karakolda işləyir, şəhər içi gediş 1–2 dollardır.
Son-Köl, Skazka və Altın-Araşana ictimai nəqliyyat getmir. Sürücülü cip gündə 60–100 dollar çəkir, bunu isə dörd nəfər bölüşür.
CBT, yəni «icma əsaslı turizm» şəbəkəsi ölkənin ən yaxşı ixtirasıdır. Hər bölgədə yerli ailələrin qonaq evini, yurtanı, atı və bələdçini bir ofisdən təşkil edir. Karakol və Koçkor ofisləri Son-Köl səfərini elə bir gündə həll edir.
Maşın kirayəsi 40–60 dollardır, amma dağ yolları çınqıllıdır və təcrübəli sürücü tələb edir. Bişkekdən Oşa uçuş bir saat çəkir və 40–60 dollar tutur, maşınla isə on iki saatdır, buna baxmayaraq bu yol ölkənin ən mənzərəlisidir.
Qırğız mətbəxi: beşbarmaq, kımız, boorsok
Beşbarmaq qoyun ya da at əti ilə verilən yastı xəmirdir, milli yemək odur və hər qonaqlığın mərkəzində durur. Lağman əl ilə çəkilmiş əriştədir və Dungan mətbəxindən gəlir, manti ilə plov isə hər süfrədədir. Şorpo ət suyudur, kuurdak qızardılmış ət və kartofdur, samsa tandırdan çıxır.
Boorsok qızardılmış xəmir parçalarıdır, çayla verilir və heç bitmir, gətirib gətirirlər. Kımız yayda at südündən mayalanan içkidir, yaylada mütləq dadın, maksım və çalap isə sərinləşdirici içkilərdir. Hər şey halaldır.
Qiymətlər aşağıdır. CBT qonaq evlərində ev yeməyi 3–5 dollar, Bişkekdə restoran naharı 4–7 dollar, Navat və Faiza kimi məşhur restoranlarda isə 8–12 dollar çəkir. Bal, ərik və İssık-Göl əriyi yayda bazardadır. Kran suyu Bişkekdə içilir, dağlarda bulaq suyu var, kəndlərdə isə şüşə su alın.
Ətraflı oxu: Qırğızıstana viza lazımdırmı? 90 gün vizasız, 10 gün qeydiyyat həddi və İssık-Göl marşrutu
Mövsüm və isti bulaqlar
İyundan sentyabra əsas mövsümdür, göl sahilində 25–30 dərəcə, Son-Köldə gecə sıfıra yaxın, yaylalar yalnız bu aylarda açıqdır, iyul–avqust ən sıx. May və oktyabr Bişkek və İssık-Göl üçün sakit və ucuzdur, dağ yolları hələ qarlıdır. Dekabrdan marta Karakol xizək bazası işləyir. Gün bileti 15–20 dollardır, yəni Avropanın onda biri. Toz qar var və turist azdır. Göl sahili qışda tamam boş və sakit olur.
İsti bulaqlar Qırğızıstana getməyin ayrıca səbəbidir. Altın-Araşan dərəsində qırx dərəcəlik radon-kükürd hovuzları dağ mənzərəsi ilə birlikdə gəlir. Ceti-Öqüz kurortu sovet dövrünün sanatoriyasıdır. İssık-Göl sahilində Aurora və Kırğız sahili sanatoriyaları tam pansion və müalicə ilə gündə 40–70 dollardır. Çolpon-Atada isti bulaqlı hovuzlar var. Cələl-Abad isə cənubda mineral su kurortudur. Bölgə məlumatı Qırğızıstan Turizm Departamenti portalındadır.
Büdcə və bilet
Bişkekdə üç ulduz otel 35–60 dollar, Karakolda qonaq evi isə 20–35 dollar çəkir. Çolpon-Atada sahil oteli yayda 50–100 dollara qalxır, yurtada bir gecə isə 15–25 dollardır. Hostel və qonaq evləri Bişkekdə və Karakolda ucuz tapılır.
Giriş biletləri demək olar yoxdur. Ala-Arça və Skazka girişi bir dollar, Altın-Araşana cip 40 dollar, at kirayəsi isə gündə 15–20 dollar çəkir. Uçuşu çıxmaqla bir həftəlik səfər adambaşı 350–600 dollara sığır və bu, bütün Mərkəzi Asiyanın ən ucuz səfərlərindən biridir.
AZAL Bakıdan Bişkekə həftədə bir neçə dəfə uçur, Bişkekə aviabilet yayda erkən alınmalıdır, Almatıya uçub avtobusla keçmək isə alternativdir. İssık-Göl, Karakol və Son-Kölü bir həftəyə sığdıran Qırğızıstan dağ turu paketləri cipi, yurtanı və CBT bronlarını bir yerdə həll edir.
Qırğızıstan haqqında tez-tez verilən suallar
Qırğızıstan səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Bişkekə bir gün, İssık-Göl və Karakola üç gün ayırın. Son-Köl daha iki gün aparır, cəmi bir həftə çıxır. Oş və cənub ilə on gün.
Yurtada gecələmək rahatdır?
Keçə yurta döşək, yorğan və soba ilə istidir. Tualet çöldədir, duş yoxdur, gecə soyuqdur, isti geyim və fənər lazımdır, təcrübə isə səfərin ən yaddaqalan hissəsi olur.
Qazaxıstan ilə birləşdirmək olar?
Bəli, Bişkekdən Almatıya avtobus və taksi dörd saat, sərhəd asandır, hər iki ölkə vizasızdır. Bakıya qayıdış Almatıdan da mümkündür.
Sonda
Qırğızıstan vizasız, birbaşa uçuşla, çox ucuz və dünyanın ən gözəl dağ mənzərələrini yurta və atla verən ölkədir, yayda gedən İssık-Göl və Son-Kölü, qışda gedən Karakol qarını görür. Giriş qaydaları Qırğızıstan səhifəsində yığılıb, dağ və göl marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
