Bosna-Hersek son birkaç yılda Bakü’den Balkanlar’a gidenlerin ilk tercihi hâline geldi ve sebebi herkese açık. Vize yok, kültür tanıdık, yemek helal, çevre dağ ve nehir, fiyatlar ise Avrupa’nın en ucuzu. Saraybosna’nın Başçarşısına girince insana İstanbul’un küçük bir parçasını dağların arasına taşımışlar gibi geliyor. Mostar köprüsünü herkes fotoğraflardan tanıyor; Blagaj’da ise nehir doğrudan kayanın altından çıkıyor. Bu yazıda şehirleri, ulaşımı ve kış merkezlerini bir araya topladım. Yemek, mevsim ve bütçe de burada.
Kısaca Bosna
| Başkent | Saraybosna |
| Dil | Boşnakça; Türkçe sözcük çok, gençler İngilizce biliyor |
| Para birimi | Konvertibl mark (KM), 1 avro ≈ 1,96 KM |
| Vize | Azerbaycan vatandaşlarına 90 gün vizesiz, 48 saatte kayıt |
| En iyi zaman | Mayıs–haziran ve eylül; kışın Jahorina’da kayak |
| Uçuş | İstanbul üzerinden 3+2 saat |
| Günlük bütçe | Orta seviyede 40–60 avro |
Bosna şehirleri: Saraybosna, Mostar ve çevresi
Saraybosna dağların arasında uzanan bir şehir ve merkezi yürüyerek geziliyor. Başçarşı, Sebil çeşmesi ve Gazi Hüsrev Bey camisi şehrin kalbi. Latin köprüsü Birinci Dünya Savaşı’nın başladığı yer. Tünel müzesi kuşatma yıllarından kalma. Sonra Trebević dağına teleferikle çıkıyorsunuz. İki gün yetiyor; üçüncü gün Vrelo Bosne parkına, Bosna nehrinin kaynağına gidin, oraya yerliler hafta sonu gezmeye gidiyor.
Mostar 130 kilometre güneyde; Neretva nehri üzerindeki Eski Köprü ülkenin simgesi. Gündüz köprü turistle doluyor, akşam günübirlik konuklar gidince bambaşka bir yer oluyor; bu yüzden orada bir gece kalın. Mostar’dan on beş dakikalık Blagaj’da Buna nehri kayanın altından çıkıyor, yanında derviş tekkesi var; otuz dakikalık Počitelj ise taş bir köy. Kravice şelalelerine yazın yüzmek için gidiliyor. Kuzeyde Jajce’nin şehrin tam ortasında şelalesi var; Travnik eski başkent olarak bir günlük durak; Trebinje ve Drina köprüsüyle Višegrad az gidilen ama güzel yerler.
Bosna’da ulaşım: tren, otobüs ve araba
Saraybosna ile Mostar arasındaki tren Avrupa’nın en manzaralı güzergâhlarından biri. Neretva kanyonu boyunca iki saat sürüyor, bilet altı avro, günde iki sefer var. Mutlaka pencere kenarına oturun.
Otobüsler bütün şehirleri birleştiriyor. Saraybosna’dan Mostar’a iki buçuk saat, Mostar’dan Dubrovnik’e ise üç saat sürüyor; ama Dubrovnik için Hırvatistan’ın Schengen vizesi gerekiyor.
Saraybosna’da tramvay şehrin ana hattı; yolculuk bir avronun altında, taksi de ucuz. Araç kirası günlük 25–40 avro; yollar dar ve dağlık, Mostar, Blagaj ve Kravice güzergâhı için araba ideal. Azerbaycan ehliyeti kabul ediliyor. Havalimanı Saraybosna’dan yalnızca on iki kilometre uzakta; taksi ise 10–15 avro tutuyor.
Bosna mutfağı: çevapi, börek ve Bosna kahvesi
Bosna mutfağı Osmanlı mirasıyla Balkan ızgarasının karışımı ve her şey helal; menüyü kontrol etmeye gerek yok. Çevapi somun ekmeği, soğan ve kaymakla verilen küçük köfteler; Başçarşı’da porsiyonu 3–4 avro. Börek denince yalnızca kıymalı katmer anlaşılıyor; peynirlisine sirnica, patateslisine krompiruša deniyor, yanlış söylerseniz düzeltiyorlar. Bey çorbası, soğan dolması ve baklava sofranın geri kalanı. Bosna kahvesi bakır cezvede, lokum ve şekerle geliyor ve acele etmeden içiliyor; acele edene tuhaf bakıyorlar. Restoranda öğle yemeği 6–10 avro; en iyi yemekler Başçarşı’nın «aşçinica» denen küçük lokantalarında. Mostar’da nehir kıyısındaki restoranlar manzara için biraz pahalı.
Bosna’da dağlar ve kış: Jahorina, Bjelašnica, Sutjeska
1984 Olimpiyatları’nın Jahorina ve Bjelašnica merkezleri Saraybosna’dan otuz kilometre uzakta ve Avrupa’nın en ucuz kayak yerlerinden. Günlük geçiş kartı 25–35 avro, ekipman ise 15 avro tutuyor; mevsim aralıktan marta sürüyor.
Yazın başka güzergâhlar açılıyor. Sutjeska millî parkı, Perućica ormanı ve Maglić zirvesi yürüyüş için; Neretva nehrine ise raftinge gidiliyor. Kuzeybatıda Una millî parkı şelaleleriyle tanınıyor.
Termal tedavi için İlidža ve Fojnica var. Bunlar Sovyet tipi sanatoryum değil, modern spa otelleri.
Devamını okuyun: Bosna vizesi gerekiyor mu? 90 gün vizesiz, 48 saatte kayıt ve Schengen’e sayılmayan günler
Mevsim ve hava
Saraybosna dağ ikliminde; yaz 25–30 derece, geceler serin, kış karlı ve eksi beşe kadar iniyor. Mostar ve Hersek Akdeniz iklimine yakın; temmuz-ağustosta 35–38 derece oluyor ve köprüden atlayanları izlerken gölge arıyorsunuz. Mayıs–haziran ve eylül hem şehir hem doğa için ideal. Nevruz tatili Bakü’den yapılan seyahatlerin en yoğun zamanı ve Saraybosna otelleri doluyor; oteli şubatta alın. Ağustosta Saraybosna Film Festivali yapılıyor. Bölge ve etkinlik bilgisi Saraybosna Turizm Bürosu portalında.
Bütçe ve bilet
Bosna Avrupa’nın en ucuz ülkelerinden biri. Saraybosna’da merkezde otel 40–70 avro, Mostar’da ise 35–60 avro tutuyor; daire kirası 25–40 avroya geliyor. Başçarşı’ya yürüme mesafesinde kalmak için yeri harita üzerinden seçin.
Giriş biletleri neredeyse sembolik. Müze 2–5 avro, teleferik on avro alıyor; Mostar köprüsünden atlayış gösterisini izlemek ise ücretsiz, atlayanlar sadece şapka dolaştırıyor. Uçuş hariç bir haftalık seyahat kişi başı 350–550 avroya sığıyor.
Para meselesi de basit: avro her yerde bozduruluyor, kart merkezde çalışıyor, köylerde ise nakit mark gerekiyor. Türk Hava Yolları ve Pegasus İstanbul üzerinden Saraybosna’ya uçuyor; Saraybosna’ya uçak bileti Nevruz ve yaz tarihlerinde erken alınmalı. Saraybosna, Mostar ve Blagaj’ı kapsayan Bosna turu paketleri ise bayram tatillerinde en çok satan Balkan programı.
Bosna hakkında sık sorulan sorular
Bosna güvenli mi?
Evet, turist için sakin bir ülke. Tek uyarı kırsalda «mayın» levhalı alanlara girmemek; işaretli güzergâhlardan çıkmayın.
Kaç gün gerekiyor?
Saraybosna iki-üç gün, Mostar ve çevresi iki gün. Bir hafta ülkenin ana bölümü için yeterli.
Türkçeyle anlaşılır mı?
Boşnakçada yüzlerce Türkçe-Osmanlıca sözcük var ve Başçarşı’da Türkçe bilen çok. Tam bir sohbet içinse İngilizce gerekecek.
Son olarak
Bosna vizesiz, ucuz, güvenli ve kültürel olarak bize en yakın Avrupa ülkesi: bir hafta, iki şehir, bir tren yolculuğu. Giriş ve kayıt kuralları Bosna-Hersek sayfasında toplandı; bileti ve güzergâhı birlikte kurmak için başvuru formunu doldurun.
Not: Yazıdaki fiyatlar yayın tarihine aittir ve mevsime göre değişebilir.
