İtaliya Bakıdan Şengen səfərlərinin ən sevilən ünvanıdır və səbəbi sadədir. Roma, Florensiya və Venesiya bir sürətli qatar xəttindədir, Wizz Air ucuz uçur, yemək dünyanın ən yaxşısıdır, dəniz, göl və dağ eyni ölkədədir. Amma məhz bu zənginlik səhvə aparır, bir həftəyə beş şəhər sığdıran heç birini görmür, hamısını qatar pəncərəsindən keçirir. Bu yazıda klassik marşrutu, bölgələri, qatar və ZTL qaydalarını bir yerə yığmışam. Yemək, termal kurortlar, mövsüm və büdcə də içindədir.
İtaliya haqqında qısa
| Paytaxt | Roma |
| Dil | İtalyan dili; ingilis dili turizmdə işləyir |
| Valyuta | Avro; kart hər yerdə, kiçik kafelərdə nağd |
| Viza | Şengen «C» vizası, Bakıda VFS Global vasitəsilə |
| Ən yaxşı vaxt | Aprel–iyun və sentyabr–oktyabr |
| Uçuş | Bakı–Roma və Bakı–Milan birbaşa, Wizz Air və AZAL, 5 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 120–170 avro |
Klassik marşrut: Roma, Florensiya, Venesiya
Romaya üç-dörd gün ayırın. Kolizey və Roma forumuna bileti rəsmi saytdan həftələr əvvəl alın. Vatikan muzeyləri və Sikstin kapellasına isə səhər ilk saatda girin, çünki günortadan sonra kapellada nəfəs almaq olmur. Müqəddəs Pyotr kafedralı, Panteon və Trevi fəvvarəsi bir marşrutda birləşir, axşamı isə Trastevere məhəlləsində keçirin. Şəhər piyada gəzilir, gecəyə isə ayaqlar ağrıyır.
Florensiya iki gün aparır. Duomo günbəzinə qalxırsınız, Uffizi qalereyasına bileti əvvəlcədən alırsınız, Davud heykəli isə Akademiyadadır. Ponte Vekkio körpüsünü gəzin, gün batımını Mikelancelo meydanından seyr edin. Toskana kəndləri, yəni Siena, San-Cimignano və Kyanti üzüm yolu maşınla ya da turla bir gün çəkir.
Venesiya iki gündür və gecə orada qalın, gündüz gələn turistlər gedəndən sonra şəhər tamam başqa olur. Müqəddəs Mark meydanı və kafedralı şəhərin ürəyidir. Doclar sarayı və Rialto körpüsü yaxınlıqdadır. Böyük kanalı vaporetto ilə gəzin. Murano və Burano adalarına da keçin. Gündüz gələnlər üçün beş avroluq şəhər vergisi müəyyən tarixlərdə tətbiq olunur. Roma, Florensiya və Venesiya sürətli qatarla bir-birindən bir saat yarım və iki saatdır.

İtaliya bölgələri: Amalfi, Komo, Milan, Siciliya
Neapol pizzanın vətəni və Pompeyin qapısıdır. Amalfi sahilində Positano və Ravello, bir də Kapri adası maydan sentyabra qədər İtaliyanın ən gözəl dəniz mənzərəsini verir. Sahil yolunda avtobus və bərə işləyir, maşın isə orada yükə çevrilir, çünki yol dardır və parklama yoxdur.
Milan moda və Duomo kafedralı deməkdir, Leonardonun «Sirli gecə» freskası üçün bileti aylar əvvəldən almaq lazımdır, şəhərə isə bir gün bəs edir. Komo gölü Milandan bir saatdır, Bellacio və Varenna kəndlərinə bərə ilə keçirsiniz. Çinkve-Terre beş rəngli balıqçı kəndidir və qatarla birləşir, yayda isə çox sıx olur.
Boloniya ölkənin qastronomiya paytaxtıdır, Verona Romeo və Cülyetta ilə tanınır, Turin isə şokolad və Misir muzeyi ilə. Dolomit dağları yayda yürüş, qışda xizək üçündür.
Siciliya Palermo, Taormina və Etna vulkanı ilə ayrıca bir həftə tələb edir, Sardiniyada isə Aralıq dənizinin ən təmiz suyu var. Puliya cənubda Alberobello trulli evləri və ağ Ostuni ilə son illərin kəşfinə çevrilib, üstəlik hələ ucuzdur.
İtaliyada nəqliyyat: Frecciarossa, regional qatar və ZTL
Trenitalia-nın Frecciarossa və rəqib Italo sürətli qatarları Romadan Florensiyaya bir saat yarım, Milana üç saat, Neapola isə bir saat aparır. İki şirkətin qiyməti eyni saat üçün fərqli olur, ona görə ikisini yan-yana yoxlayın.
Biletlər iki-üç ay əvvəl açılır. Erkən alanda 20–30 avro, gec alanda 80–100 avro ödəyirsiniz, yer isə biletlə birlikdə satılır. Regional qatarlar ucuzdur, amma bir qaydanı unutmayın, kağız bileti platformadakı yaşıl avtomatda vurmaq lazımdır, vurmayan cərimə alır və «bilmirdim» burada keçmir.
Şəhər içində Roma və Milanda metro işləyir, Florensiya ilə Venesiya isə piyada gəzilir. Venesiyada vaporetto su avtobusunun iyirmi dörd saatlıq bileti 25 avro çəkir.
Maşın yalnız Toskana, Puliya və Siciliya üçün lazımdır. Tarixi mərkəzlər ZTL məhdud zonadır, kameralar hər girişi 100 avro cərimə ilə qeyd edir və cərimə bir il sonra Bakıya gəlir, otelin qeydiyyatı olmadan girməyin. Avtomobil yolları ödənişlidir. Uber yalnız Roma və Milanda işləyir, taksilər sayğaclıdır və tətbiqlə çağırılır.
Mətbəx: bölgə-bölgə İtaliya və halal
İtalyan mətbəxi deyilən vahid şey yoxdur, bölgə mətbəxləri var. Romada kaçio-e-pepe və karbonara yeyilir, Neapolda pizza Marqarita 5–8 avroya satılır, Boloniyada raqu və tortellini, Florensiyada isə T-sümüklü biftek verilir. Venesiyada dəniz məhsulları və çiketti qəlyanaltıları, Siciliyada arançini və kannoli, Milanda isə risotto və aperitivo saatı sizi gözləyir, aperitivoda bir içki alırsınız və bufet pulsuz olur.
İki adəti də bilin. Cappuccino yalnız səhər içilir, günortadan sonra sifariş edən adam dərhal turist kimi tanınır. Nahar saat on ikinin yarısından ikinin yarısına qədər, şam isə yeddinin yarısından sonra verilir, aralıqda mətbəx bağlı olur.
Hesabda «coperto» adlanan masa haqqı 2–3 avro yazılır və bu, normaldır, bahşiş isə gözlənilmir. Turist meydanından iki küçə kənardakı «trattoria» yarı qiymətə işləyir, orada nahar 15–20 avro, şam yeməyi isə 30–45 avro çəkir.
Halal yemək Romada Eskvilino və Termini ətrafında tapılır, Milanda Porta Venetsiya rayonuna baxın, hər şəhərdə isə kabab dükanları var. Pizza, makaron və dəniz məhsulları onsuz da hər yerdə problemsizdir. Cəlato gündə bir dəfə mütləqdir, 3–4 avro çəkir, bunu elə qayda kimi qəbul edin.
Ətraflı oxu: İtaliyaya viza: VFS Global, tam marşrut tələbi və Wizz Air ilə ucuz uçuş
Mövsüm və termal kurortlar
Aprel-iyun və sentyabr-oktyabr ideal aylardır, hava 20–28 dərəcə olur, növbələr isə dözüləndir.
İyul və avqustda Romada temperatur 35–38 dərəcəyə qalxır, Venesiya izdihamla dolur. Avqustun on beşi Ferraqosto bayramıdır, o günlərdə italyanlar özləri tətildə olur və çox restoran bağlanır, sahil isə ən bahalı vaxtını yaşayır.
Noyabrdan marta qədər ölkə ucuz və sakit olur. Venesiyada «acqua alta» daşqınları noyabr-dekabra düşür, Romada qışda hava 10–15 dərəcə qalır, muzeylər isə boş olur.
Termal kurortlar İtaliyanın az bilinən üstünlüyüdür. Abano və Montegrotto Venesiya yaxınlığında Avropanın ən böyük palçıq müalicə mərkəzidir. İskiya adasında, Neapol körfəzində termal parklar var. Toskanada Saturnia pulsuz təbii termal şəlalələri verir. Montekatini klassik kurortdur. Bormio isə Alp dağlarındadır, qışda qar altında isti hovuzları ilə tanınır. Bölgə və tədbir məlumatı Italia.it portalındadır.
Büdcə və bilet
Romada üç ulduz otel 120–180 avro, Florensiyada 130–200 avro, Venesiya adasında 150–250 avro çəkir, Mestre tərəfdə isə qiymət yarıya düşür, Neapolda 80–120 avrodur. Şəhər turist vergisi gecəyə 3–7 avro əlavə olunur.
Muzeylərə gəlincə, Kolizey 18 avro, Vatikan muzeyləri 20 avro, Uffizi 25 avro, Duomo günbəzi isə 30 avro alır. Yayda bu üç muzeyə növbəsiz giriş bileti almadan getmək iki saat növbə deməkdir. Uçuşu çıxmaqla on günlük səfər adambaşı 1400–2000 avroya sığır.
Wizz Air Bakıdan Roma və Milana ucuz uçur, AZAL da birbaşa reys edir. Romaya aviabilet Wizz Air-də baqajsız 100 avrodan başlayır, baqajı ayrıca hesablayın, bəzən biletdən baha çıxır. Roma, Florensiya və Venesiyanı sürətli qatarla birləşdirən İtaliya klassik turu paketləri muzey biletlərini və qatar yerlərini əvvəlcədən həll edir, yayda isə bu, ən böyük üstünlükdür.
İtaliya haqqında tez-tez verilən suallar
İtaliya üçün neçə gün lazımdır?
Roma dörd, Florensiya iki, Venesiya iki gün, səkkiz-doqquz günlük klassik marşrut. Amalfi və ya Komo ilə on iki gün, Siciliya ayrıca səfərdir.
Roma təhlükəsizdir?
Bəli. Əsas risk Termini vağzalı, 64 nömrəli avtobus və Trevi ətrafında cibgirlikdir, çantanı öndə saxlayın, «pulsuz» qolbaq və gül təklif edənlərə yaxınlaşmayın.
Uşaqla hansı marşrut?
Roma və Komo gölü və ya Amalfi sahili. Qardaland əyləncə parkı Verona yaxınlığındadır, Venesiya isə uşaq arabası ilə körpülərə görə çətindir.
Sonda
İtaliya birbaşa ucuz uçuş, sürətli qatar və dünyanın ən yaxşı mətbəxi ilə Şengen səfərinin ən dolğun variantıdır, az şəhər, çox gün prinsipi ilə gedən əsl İtaliyanı görür. Viza prosesi İtaliya səhifəsində izah olunub, klassik marşrut və ya termal kurort planını birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.