Yurt dışında çalışmak isteyen insanın karşısına çıkan ilk karışıklık şu: çalışma vizesi ile çalışma izni aynı şey değil. Birincisini konsolosluk veriyor, ikincisini ise o ülkenin çalışma kurumu ve süreci genellikle işveren başlatıyor. Bu sırayı bilmeyen insan aylarca yanlış kapı çalıyor. Aşağıya düzenin nasıl kurulduğunu ve neden sakınmak gerektiğini yazdım.
Yurt dışında çalışma vizesi nasıl işliyor
Neredeyse bütün ülkelerde sıra aynı. Önce somut bir iş teklifi alıyorsunuz, sonra işveren yerel kurumdan izin için başvuruyor, izin hazır olduktan sonra siz konsolosluğa vize için gidiyorsunuz. Yani iş teklifi olmadan bu süreci başlatmak mümkün değil.
Vize sizi ülkeye bırakıyor, çalışma hakkını ise gittikten sonra alacağınız oturma ve çalışma izni veriyor. Bazı ülkelerde bu iki belge bir kartta birleşiyor. Turist vizesiyle gelip çalışmak ise ihlal ve ortaya çıkarsa giriş yasağıyla sonuçlanıyor.
İşverenin üstüne düşen bölüm
Birçok ülkede şirket önce açık işi yerel piyasada ilan etmeli ve uygun aday bulunmadığını kanıtlamalı. Bu işlem vakit alıyor ve tam bu yüzden çalışma vizesi öğrenci vizesinden uzun sürüyor. Şirket bu adımı atmaya hazır değilse teklif uygulamada işlemeyecek.
Avrupa Birliğinde nitelikli uzmanlar için ayrı bir kart düzeni var ve orada iki temel koşul konuyor: uygun yükseköğrenim ve belli bir eşiğin üstünde ücret. Eşiği her ülke kendi belirliyor ve her yıl yenileniyor. Göç kurallarıyla ilgili resmî bilgi Avrupa Komisyonunun yasal göç sayfasında veriliyor.
Ayrıntılı okuyun: Öğrenci vizesi: belgeler, mali kanıt ve süre
Ülkeye göre çalışma vizesi farkları
| Avrupa Birliği | İzni işveren alıyor, nitelikliler için ayrı kart var |
| Britanya | Sponsor lisanslı şirket gerekiyor |
| Körfez ülkeleri | İzni tamamen şirket resmîleştiriyor |
| Mevsimlik işler | Tarımda ve turizmde kısa süreli izin |
Mevsimlik izinler en erişilebilir seçenek, ama süresi kısa ve uzatılmıyor. Körfez ülkelerinde bütün süreci şirket yürütüyor, sizden yalnızca belge ve sağlık kontrolü isteniyor. Belgelerin çevirisi ve diplomanın tanınması ise bütün seçeneklerde ortak bir adım. Bu aşamaları planlamak için belge hazırlığında destek almak vakit kazandırıyor.
Dolandırıcılıktan nasıl korunmalı
Bu alanda en çok aldatılan insan acele edendir. Peşinen büyük tutar isteyen ve “garantili çalışma vizesi” vaat eden aracıdan uzak durun, çünkü kimse vize garantisi veremez. Gerçek iş teklifi her zaman şirketin kendi adından, resmî e-postadan geliyor.
Sözleşmeyi imzalamadan önce şirketin adını yerel sicilde kontrol edin, adresine ve telefonuna bakın. Ücret, çalışma saati ve konaklama koşulları yazılı olsun. Parayı yalnızca resmî hesaba ve makbuz karşılığında ödeyin.
Kısaca
Sırayı aklınızda tutun. Önce iş teklifi geliyor, sonra işveren izni alıyor, ondan sonra konsolosluğa başvuruyorsunuz, oturma izni ise artık yerinde resmîleşiyor. Diplomanın tanınmasını önceden başlatın, turist vizesiyle çalışmayın, garanti vaat eden aracıya para vermeyin. Belge sürecini birlikte planlamak için başvuru formunu doldurun.
Not: Çalışma izni kuralları ülkeye ve mesleğe göre değişiyor, başvurudan önce resmî kaynağı kontrol edin.
