Tbilisi bizim üçün ən yaxın xarici şəhərdir və elə buna görə çoxumuz onu tələsik gəzirik. Axşam qatara minirik, səhər Şardan küçəsində qəhvə içirik, bazar günü qayıdırıq. Halbuki şəhərin əsl hissəsi mərkəzdən yuxarıda, Betlemi pilləkənlərində və Sololaki həyətlərindədir. Aşağıda Tbilisini iki-üç günə necə düzgün bölmək lazım olduğunu yazmışam.
Tbilisi haqqında qısa
| Ölkə | Gürcüstan; 1,2 milyon əhali |
| Dil | Gürcü dili; rus dili hər yerdə, ingilis dili gənclərdə |
| Valyuta | Lari (GEL); kart hər yerdə, bazarda nağd |
| Viza | Azərbaycan vətəndaşları üçün bir il vizasız |
| Ən yaxşı vaxt | May–iyun və sentyabr–oktyabr |
| Yol | Bakıdan gecə qatarı, avtobus və ya bir saatlıq uçuş |
| Neçə gün | İki gün şəhər, üçüncü gün ətraf |
Köhnə şəhər və Narikala
Köhnə şəhər Kür çayının iki sahilinə yayılıb, taxta eyvanlı evlər, dar küçələr və hər tində bir kafe. Narikala qalasına kanat yolu ilə qalxın, Rike parkından beş dəqiqə çəkir və şəhərin ən yaxşı mənzərəsi oradadır. Yuxarıdan Gürcüstan Anası heykəlinə piyada gedirsiniz, sonra pilləkənlərlə Betlemi məhəlləsinə enirsiniz.
Aşağıda Abanotubani, yəni kükürd hamamları rayonu var. Kərpic günbəzlər yerdən qalxır, içəridə fərdi otaqlar saatla kirayələnir, qiymət 30–60 laridir. Bir dəfə girmək lazımdır, sonra ayaqlarınız günün qalan hissəsini asan çıxarır. Yanında Leqvtaxevi şəlaləsi və dar dərə var.
Sololaki, Rustaveli və Fabrika
Sololaki mərkəzin yuxarı hissəsidir, on doqquzuncu əsr evləri, oyma qapılar və vitrajlı həyətlər. Qapılar bağlı görünür, amma çoxu açıqdır, içəri girib tavana baxın. Rustaveli prospekti şəhərin əsas oxudur, Opera, Parlament və Milli muzey oradadır. Sülh körpüsü axşam işıqlanır.
Fabrika keçmiş tikiş fabrikidir, indi həyətində kafelər, emalatxanalar və hostel var, axşamlar gənclərlə dolur. Dezerter bazarı isə tamam başqa dünyadır, çurçxela, pendir və ədviyyat sıraları. Turistik olmayan Tbilisini görmək istəyirsinizsə, səhər saat doqquzda ora gedin.
Tbilisidən bir günlük çıxışlar
Mtsxeta şəhərdən iyirmi dəqiqədir, Svetitsxoveli kafedralı və təpədəki Cvari monastırı ilə yarım gün aparır. Kazbegi üç saatdır, Gergeti kilsəsi dağın döşündə dayanır və hava açıq olanda mənzərə ömürlükdür. Kaxetiya isə şərab tərəfidir, Siqnaqi və Telavi bir günə sığır.
Bu üç istiqamətə marşrutka ilə getmək olar, amma vaxt itirirsiniz. Bələdçili günlük turlar sabit qiymətlədir və bir neçə nöqtəni birləşdirir, proqramı əvvəlcədən seçmək yay aylarında yeri zəmanətə salır.
Tbilisidə nəqliyyat və pul
Metro iki xətdir, gediş bir lari, Metromoney kartı və ya bank kartı ilə keçirsiniz. Bolt taksi hər yerə 3–7 laridir və küçə taksisindən ucuzdur. Köhnə şəhər piyadadır, amma yollar daşlı və dikdir, rahat ayaqqabı geyinin. Hava limanından mərkəzə taksi 30–40 lari, avtobus isə bir neçə laridir. Bakıdan uçuş qısadır, quru yol isə daha ucuzdur, aviabilet qiymətlərini avtobus və qatarla müqayisə edib qərar verin.
Bankomatlar hər yerdədir, kart demək olar hər yerdə keçir. Bazarda və marşrutkada nağd lazım olur. Manatı burada dəyişməyin, Bakıda dollar alıb Tbilisidə lariyə çevirmək daha sərfəli çıxır.
Süfrə: xinkali, xaçapuri, şərab
Xinkali əllə yeyilir, quyruğundan tutursunuz, şirəsini içirsiniz, quyruğu boşqabda qoyursunuz. Bir nəfərə beş-altı dənə bəsdir. Xaçapuri hər bölgədə fərqlidir, Acara variantı qayıq formasındadır və üstündə yumurta olur. Pxali, lobio, mtsvadi və badımcan qoz pastası ilə süfrəni tamamlayır.
Şərab burada mədəniyyətdir, kvevri, yəni gil küpdə hazırlanan növü mütləq sınanmalıdır. Restoranda nahar 20–35 lari, yaxşı axşam yeməyi 50–80 laridir. Halal məsələsində Tbilisi rahatdır, Azərbaycan və türk restoranları çoxdur, Məscid küçəsi ətrafında seçim genişdir.
Ətraflı oxu: Gürcüstan səyahət bələdçisi: Tbilisi, Batumi, Kaxetiya, Kazbegi, Borjomi və qatarla gediş
Mövsüm və büdcə
May–iyun və sentyabr–oktyabr ən rahat aylardır, 20–27 dərəcə. İyul–avqustda şəhər 35 dərəcəyə qədər qızır və daş küçələr istini saxlayır, o vaxt Kazbegiyə qaçmaq lazım gəlir. Qış mülayimdir, qar nadir hallarda yağır, qiymətlər isə ilin ən aşağı həddindədir.
Köhnə şəhərdə butik otel 80–120 dollar, mərkəzdə üç ulduz otel 40–70, mənzil 30–50 dollardır. Hostel yeri 10–20 dollardan başlayır və Tbilisidə bu şəbəkə güclüdür. Uçuşu çıxmaqla üç günlük səfər adambaşı 200–350 dollara sığır. Rəsmi turizm məlumatı Georgia Travel portalındadır.
Tbilisi haqqında tez-tez verilən suallar
Qatarla, yoxsa təyyarə ilə?
Gecə qatarı ucuzdur və bir gecəlik otel pulunu saxlayır, amma on bir saat çəkir. Uçuş bir saatdır, vaxtınız azdırsa, ona dəyər.
İki gün bəs edərmi?
Şəhərin özü üçün bəs edir. Mtsxeta, Kazbegi və ya Kaxetiya istəyirsinizsə, ən azı üç gün ayırın.
Uşaqla necədir?
Rahatdır, amma köhnə şəhərin pilləkənləri və dik küçələri uşaq arabası ilə çətindir. Mtatsminda parkı təpənin üstündədir və uşaqlar üçün ən yaxşı yarım gündür.
Son söz
Tbilisi yaxın olduğu üçün yüngül qiymətləndirilir, halbuki iki gün ayırıb yuxarı məhəllələrə qalxan adam tamam başqa şəhər görür. Vizasız, ucuz və doğma dilə yaxın bir yerdir, ondan tam istifadə etmək lazımdır. Marşrutu hazır almaq istəyirsinizsə, Granit AS turlarına baxın. Marşrutu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
