Mərakeş Afrikanın Avropaya ən yaxın nöqtəsində sizi Şərq nağılı ilə qarşılayır. Marakeşin Cəmaə əl-Fna meydanında ilanoynadanlar çıxış edir, Fəsdə labirintə oxşayan mədinə var, dağın üstündə mavi Şəfşavən dayanır. Saharanın qum təpələrində isə dəvə karvanı və düşərgədə ulduzlu gecə sizi gözləyir.
Bizim üçün viza ləğv olunub, ölkədə doxsan gün vizasız qalmaq olur, İstanbul üzərindən uçuş isə rahatdır. Ölkə ucuzdur, mətbəxi bizim damağa yaxındır və hər şey halaldır. Aşağıda şəhərləri, Sahara marşrutunu, qatar və avtobusları, mədinə qaydalarını, yeməyi, hamamı, mövsümü və büdcəni bir yerə yığmışam.
Mərakeş haqqında qısa
| Paytaxt | Rabat; ən böyük şəhər Kasablanka, turizm mərkəzi Marakeş |
| Dil | Ərəb və bərbər dilləri; fransız dili hər yerdə, ingilis dili turizmdə |
| Valyuta | Dirhəm (MAD), 1 dollar ≈ 10 dirhəm; nağd bazarda, kart otel və restoranda |
| Viza | Azərbaycan vətəndaşları üçün 90 gün vizasız |
| Ən yaxşı vaxt | Mart–may və sentyabr–noyabr; Sahara oktyabr–aprel |
| Uçuş | İstanbul üzərindən Kasablanka və ya Marakeşə 8–9 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 50–80 dollar |
Marakeş, Fəs, Şəfşavən: üç mədinə
Marakeş «qırmızı şəhər» adlanır və ölkənin turizm paytaxtıdır. Cəmaə əl-Fna meydanı axşam yemək tezgahları, musiqiçilər və nağılçılarla UNESCO-nun qeyri-maddi irs siyahısındadır. Günorta boş görünən meydan saat altıdan sonra tam mənada teatra çevrilir.
Mədinənin suqları dəri, ədviyyat və lampa ilə doludur. Bahiya sarayı, Ben-Yusif mədrəsəsi və Kutubiyyə minarəsi mütləq görülməlidir, Majorel bağı ilə İv Sen-Loran muzeyi də siyahıdadır, onların biletini onlayn alın. Şəhərdə riadda, yəni həyətli ənənəvi evdə qalın, çünki mədinə təcrübəsinin özü elə odur. Üç gün ayırın.
Fəs dünyanın ən böyük maşınsız şəhəridir, mədinəsində doqquz min küçə var. Şuvara dəbbağxanaları rəngli hovuzları ilə məşhurdur, girişdə qoxuya görə sizə bir dəstə nanə verirlər. Qərəviyyin dünyanın ən qədim universitetidir, yaxınlıqda Bu-İnaniya mədrəsəsi yerləşir. Mütləq bələdçi ilə gəzin, yoxsa saatlarla azırsınız. İki gün ayırın. Şəfşavən Rif dağlarında tamamilə maviyə boyanmış şəhərdir. Dar pilləkənli küçələri var və çox sakitdir. Foto üçün səhər tezdən çıxın. Fəsdən dörd saat çəkir, bir-iki gün ayırın. Rabat sakit paytaxtdır, Həsən qülləsi və Udaya qəsri, Meknes və Volubilis Roma xarabalıqları Fəsin yaxınlığında bir gündür.
Sahara, Atlas, Əssəvirə, Kasablanka: Mərakeş şəhərdən kənarda
Sahara səfəri Marakeşdən üç günlük klassik marşrutdur. Yüksək Atlasdan Tizi-n-Tişka keçidi ilə Ayt-Bən-Həddu qəsrinə gedirsiniz, «Qladiator» və «Taxt oyunları» orada çəkilib. Uarzazatda film studiyaları var. Yolda Dadəs və Todra dərələri keçir. Merzuqada Erq-Şebbi qum təpələri başlayır, dəvə ilə gün batımına çıxırsınız. Bədəvi düşərgəsində şam yeməyi və bərbər musiqisi olur, səhər isə gün doğuşuna baxırsınız. Bu gecə ömürlük yadda qalır. Səhraya qrup turu 100–150 dollar, özəl tur isə 300–500 dollardır, sonra Fəsə davam etmək olur. Merzuqa proqramlarını rəyləri oxuyub seçin, düşərgələrin səviyyəsi çox fərqlidir.
Yüksək Atlasda İmlil kəndi Şimali Afrikanın ən yüksək zirvəsi olan Tubkalın bazasıdır. Zirvə dörd min yüz altmış yeddi metrdir və ora iki günlük yürüşlə qalxırlar. Vaxtınız azdırsa, bir günlük kənd gəzintisi edin, Marakeşdən yol bir saat yarım çəkir, Urika vadisi isə yarım gün aparır.
Əssəvirə Atlantik sahilində küləkli liman şəhəridir. Mavi qayıqlar və qala divarları şəhərin simvoludur, Cimi Hendriksin izi və kaytsörf isə ayrıca gəlmə səbəbidir. Marakeşdən üç saat çəkir, bir-iki gün ayırın.
Kasablankada dənizin üstündə ucalan II Həsən məscidi qeyri-müsəlmanlar üçün də açıqdır, Art-deko mərkəzlə birlikdə şəhər yarım gün aparır. Aqadir cənubda çimərlik kurortu, Tanger isə şimalda Avropaya baxan limandır.
Mərakeşdə nəqliyyat: Əl-Buraq, CTM, petit taxi
Əl-Buraq Afrikanın ilk sürətli qatarıdır, Tangerdən Kasablankaya iki saatda gedir və 15–25 dollar tutur. ONCF qatarları Kasablankadan Marakeşə iki saat yarım, Fəsə isə üç saat yarım çəkir və 10–15 dollardır, birinci sinif rahatdır.
CTM və Supratours avtobusları Şəfşavən, Əssəvirə və Merzuqa kimi qatar getməyən istiqamətlərə aparır. Fəsdən Şəfşavənə yol dörd saat çəkir və səkkiz dollardır, biletləri isə onlayn alın.
Şəhər içində «petit taxi» adlanan kiçik sayğaclı taksilər 2–4 dollar alır, sayğacı mütləq tələb edin. «Grand taxi» şəhərlərarası paylaşılan Mercedeslərdir, Careem və inDrive isə Marakeş və Kasablankada işləyir.
Maşın Atlas və Sahara üçün lazımdır, gündəlik icarə 25–40 dollar çəkir. Yollar yaxşıdır, dağ yolları serpantindir, mədinələrə isə maşın ümumiyyətlə girmir. Marakeş hava limanından mədinəyə taksi 10–15 dollar, on doqquz nömrəli avtobus isə üç dollardır. Mədinədə itmək normaldır, ona görə oflayn xəritə və riadın telefon nömrəsi cibinizdə olsun.
Tacin, kuskus, hamam: Mərakeş mətbəxi və mədəniyyəti
Tacin konus qapaqlı gil qabda yavaş bişən ət, toyuq ya da tərəvəzdir, yanında gavalı və badam verilir. Ölkənin hər süfrəsindədir və 3–6 dollara düşür. Kuskus isə cümə günü ailə yeməyidir.
Pastilla şirin-duzlu toyuq piroqudur, harira ramazan şorbasıdır, məşvi isə qızardılmış quzudur. Msemen səhər çörəyidir və balla yeyilir. Nanə çayı hər görüşün ritualıdır və onu hündürdən tökürlər, Cəmaə əl-Fnada portağal şirəsi isə əlli sentdir.
Hər şey halaldır. Küçə yeməyi 2–3 dollar, mədinə restoranında nahar 6–10 dollar, riad terrasında axşam yeməyi 15–25 dollar çəkir, Marakeşin Gueliz rayonundakı müasir restoranlarda isə hesab 25–40 dollara çıxır.
Hamam Mərakeş mədəniyyətinin əsasıdır. Məhəllə hamamı 2–3 dollar, kisə və qara sabun, turist spa hamamı 30–60 dollar arqan yağı masajı ilə, riadların çoxunda öz hamamı var. Kran suyu şəhərlərdə içilir, amma şüşə su rahatdır. Bazarda qiymət danışıqla yarıya enir, ilk deyilən qiymətə heç kim almır, «la şükran» kibar rədd cavabıdır.
Ətraflı oxu: Mərakeşə viza ləğv olundu: 90 gün vizasız, sərhəd qaydaları və İstanbul üzərindən yol
Mövsüm və mədinə qaydaları
Mart-may və sentyabr-noyabr ideal aylardır, Marakeşdə hava 22–30 dərəcə olur, Sahara gecələri isə sərin keçir.
İyundan avqusta qədər Marakeş və Fəsdə temperatur 40–45 dərəcəyə qalxır, Merzuqada isə dözülməz olur. Həmin aylarda sahil, yəni Əssəvirə və Aqadir iyirmi beş dərəcə ilə rahat qalır.
Dekabrdan fevrala qədər gündüz on səkkiz, gecə isə beş dərəcə olur. Riadlarda isitmə zəifdir, ona görə əlavə yorğan istəyin. Sahara qışda idealdır, Atlasda qar yağır və Ukaymeden xizək mərkəzi işləyir. Ramazanda gündüz restoranlar bağlı olur, axşam isə şəhər canlanır.
Mədinə qaydaları isə belədir. «Bağlıdır, mən aparım» deyən özünü bələdçi kimi təqdim edənlərə yox deyin, heç nə bağlı deyil. Foto üçün pul istəyənlər var, dəbbağxanalara «pulsuz terras» dəvəti alış-verişlə bitir, qadınlar örtülü geyimlə daha rahat gəzir, Cəmaə əl-Fnada axşam cibə diqqət. Ölkə ümumilikdə təhlükəsizdir və turist polisi hər mədinədədir. Bölgə və tədbir məlumatı Visit Morocco portalındadır.
Büdcə və bilet
Marakeşdə riad 40–80 dollar, lüks riad isə 120–250 dollar çəkir. Fəsdə qiymət 35–70 dollar, Şəfşavəndə qonaq evi 25–45 dollardır. Sahara düşərgəsi yemək daxil 40–80 dollar, lüks düşərgə isə 150 dollardan başlayır.
Giriş biletləri ucuzdur. Bahiya sarayı yeddi dollar, Majorel bağı on yeddi dollar, Ben-Yusif mədrəsəsi beş dollar alır, hamam isə 3–40 dollar arasında dəyişir. Uçuşu çıxmaqla on günlük səfər adambaşı 600–900 dollara sığır və bu, bütün Afrikanın ən sərfəli səfərlərindən biridir.
Türk Hava Yolları İstanbuldan Kasablanka və Marakeşə, Qatar Airways isə Doha üzərindən Kasablankaya uçur. Marakeşə aviabilet Novruz və payız tətilində bahalaşır, Kasablankaya uçub qatarla davam etmək isə bəzən ucuz çıxır. Marakeş, Sahara və Fəsi bir həftəyə sığdıran Mərakeş turu paketləri səhra düşərgəsini, sürücünü və riad bronlarını bir yerdə həll edir.
Mərakeş haqqında tez-tez verilən suallar
Mərakeş səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Marakeş üç gün, Sahara üç gün, Fəs iki gün, Şəfşavən bir-iki gün, cəmi on gün. Yalnız Marakeş və Əssəvirə ilə beş gün.
Uşaqla Sahara düşərgəsi olar?
Bəli, beş yaşdan yuxarı uşaqlar dəvə və qum təpələrini sevir, düşərgələrdə ailə çadırları var. Yolun uzunluğu əsas çətinlikdir, Marakeşdən doqquz saat, Fəsə uçub yeddi saata qısaltmaq olar.
Fransız dili bilmədən çətindir?
Xeyr, turizmdə ingilis dili işləyir, bazarda isə rəqəmlər və kalkulyator. Ərəbcə «şükran» və «la» kifayətdir.
Sonda
Mərakeş vizasız, ucuz, halal və dörd fərqli dünyanı, mədinəni, dağı, səhranı və okeanı bir həftəyə sığdıran ölkədir, mədinə qaydalarını bilən adam üçün ən rəngli səfərlərdən biridir. Giriş qaydaları Mərakeş səhifəsində yığılıb, Sahara və mədinə marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
