İsveçrə dağ, göl və qatar deməkdir. Matterhornun piramidası və Yunqfrau zirvəsinə qalxan dəmir yolu ölkənin vizit kartıdır. Lüsernin taxta körpüsü və Cenevrə gölünün sahilindəki üzüm bağları da siyahıdadır. Bizim üçün viza birbaşa səfirlikdən alınır və eyni viza Lixtenşteyni də əhatə edir. Əsas məsələ puldur, dünyanın ən bahalı ölkələrindən biridir və plansız gedən bir həftəyə Fransa ilə İtaliyanın cəmi qədər xərc çıxarır, bunu öz gözümlə görmüşəm. Bu yazıda şəhərləri, Alp kurortlarını və Swiss Travel Pass hesabını bir yerə yığmışam. Mənzərəli qatarlar, yemək, termal kurortlar, mövsüm və büdcə də içindədir.
İsveçrə haqqında qısa
| Paytaxt | Bern; ən böyük şəhərlər Sürix və Cenevrə |
| Dil | Alman, fransız, italyan və retoroman dilləri; ingilis dili hər yerdə |
| Valyuta | İsveçrə frankı (CHF), 1 frank ≈ 1,05 avro; kart hər yerdə, avro bəzi yerlərdə pis məzənnə ilə |
| Viza | Şengen «C» vizası, Bakıdakı İsveçrə səfirliyində birbaşa |
| Ən yaxşı vaxt | İyun–sentyabr yürüş; dekabr–mart xizək |
| Uçuş | İstanbul üzərindən Sürix və ya Cenevrəyə 7–8 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 250–350 frank |
İsveçrə şəhərləri: Sürix, Lüsern, Bern, Cenevrə
Sürix giriş qapısıdır. Köhnə şəhər, Bahnhofstrasse alış-verişi və göl sahili bir gündə gəzilir, yayda isə şəhərin ortasındakı çayda üzən adamları görürsünüz.
Lüsern ölkənin ən gözəl şəhəridir. On dördüncü əsrin Kapellbrükke taxta körpüsü və göl şəhərin mərkəzindədir. Pilatus dağına dünyanın ən dik dişli dəmir yolu qalxır, Rigi dağına isə gəmi-qatar kombinasiyası ilə çatırsınız. İki gün ayırın.
Bern paytaxtdır. UNESCO siyahısındakı köhnə şəhəri, altı kilometrlik arkadaları və yaşıl Aare çayı ilə yarım gün aparır.
Cenevrə gölün üstündə 140 metrlik fəvvarə, BMT və Qırmızı Xaç muzeyi ilə fransızdilli qərbin mərkəzidir. Yaxınlıqdakı Lozanna Olimpiya muzeyi ilə tanınır. Montrö caz festivalı və Şilyon qalası ilə yadda qalır. Lavo üzüm terrasları bir günlük gəzintidir, terraslarda gəzib gölə baxmaq isə pulsuzdur. Luqano cənubda italyan ruhlu göl şəhəridir, Bazel Reyn üzərində incəsənət muzeyləri ilə tanınır.
Alp dağları: İnterlaken, Yunqfrau, Sermatt
İnterlaken iki gölün arasında Bern Alplərinin bazasıdır. Lauterbrunnen dərəsində yetmiş iki şəlalə, maşınsız Vengen və Mürren kəndləri, Grindelvald və First zirvəsinə kanat yolu. Yunqfrauyox «Avropanın damı» adlanır və 3454 metrdə dəmir yolu stansiyasıdır. Gediş-gəliş iki yüz frankdan çoxdur, Swiss Travel Pass ilə endirim düşür. Harder Kulm isə İnterlakenin üstündə ucuz alternativ mənzərədir, düzü, çox adam ona da razı qalır.
Sermatt maşınsız kənddir və Matterhornun 4478 metrlik piramidasının ətəyindədir, kəndin hər küçəsindən dağ görünür. Qornerqrat dişli qatarı və Matterhorn Glacier Paradise kanat yolu, Riffelsee gölündə zirvənin əksi, qışda Alp dağlarının ən yüksək xizək zonası. Sankt-Morits Enqadin vadisində lüks qış kurortudur. Dağ kəndlərində yürüş cığırları sarı lövhələrlə işarələnib və pulsuzdur, bahalı ölkədə ən yaxşı büdcə fəaliyyəti elə budur.
İsveçrə qatarları və Swiss Travel Pass hesabı
SBB qatarları saat dəqiqliyi ilə hər kəndə çatır. Biletsiz qatara minmək isə birbaşa cərimədir, nəzarətçi güzəşt etmir.
Swiss Travel Pass üç, dörd, altı, səkkiz ya da on beş günlük alınır. Bütün qatarı, avtobusu, gəmini və şəhər nəqliyyatını, üstəlik beş yüzdən çox muzeyi pulsuz edir. Dağ qatarlarının bir hissəsi pulsuz, qalanı isə əlli faiz endirimli olur, üç günlük ikinci sinif 244 frankdır.
Hesab sadədir. İki dağ zirvəsi və üç şəhərlərarası səfər planlaşdırırsınızsa, kart özünü ödəyir, bir şəhərdə qalırsınızsa almayın. Half Fare Card isə aylıq 120 franka bütün biletləri yarı qiymətə endirir, səkkiz gündən çox qalanlar üçün sərfəlidir.
Mənzərəli qatarlar ayrıca hadisədir. Glacier Express Sermattdan Sankt-Moritsə səkkiz saat gedir, yolda 291 körpü və 91 tunel keçir. Bernina Express Alp dağlarından İtaliyaya uzanan UNESCO xəttidir. GoldenPass isə Montrödən Lüsernə işləyir. Maşın yalnız uzaq vadilər üçün lazımdır, avtomobil yolu vinyeti 40 frank.
Fondü, rösti və termal kurortlar
Fondü ərinmiş pendirə çörək batırmaqdır, raklet pendirini isə kartofun üstündə əridirlər. İkisi də qış klassikasıdır, yayda sifariş edəndə ofisiant gülümsəyir.
Rösti qızardılmış kartofdur, Sürix tərzində dana əti qaymaqlı sousda verilir, Enqadinin qoz tortu isə desertdir. Bir də dünyanın ən yaxşı şokoladı və dörd yüz əlli növ pendiri var.
Restoranda nahar 25–35 frank, axşam yeməyi isə 50–80 frank çəkir. Büdcəni Coop və Migros supermarketləri, onların öz restoranları və vağzal kafeləri xilas edir, orada nahar 12–18 franka düşür. Halal yemək Sürix, Cenevrə və Bazeldə türk və Balkan restoranlarında var. Kran suyu və şəhər fəvvarələrinin suyu içilir, şüşə suya pul verməyin.
Termal kurortlar İsveçrənin az danışılan tərəfidir. Loykerbad Alp dağlarının ən böyük termal kurortudur, 51 dərəcəlik su ilə oynaq və revmatizm üçün gedirlər, Bad-Raqats lüks spa. Loykerbadın açıq hovuzunda oturub qarlı dağlara baxmaq qışda ən gözəl təcrübədir.
Ətraflı oxu: İsveçrəyə viza: səfirlikdə birbaşa müraciət, maliyyə tələbi və Lixtenşteyn
Mövsüm və hava
İyundan sentyabra qədər dağ mövsümüdür. Cığırlar qarsız olur, kanat yolları açıq işləyir, şəhərlərdə hava 20–25, zirvələrdə isə 5–10 dərəcə qalır. İyul-avqust ən sıx və bahalı dövrdür, sentyabr isə ən yaxşı aydır, çünki hava sabit olur və izdiham azalır.
Dekabrdan marta qədər xizək mövsümüdür, Sermatt və Sankt-Morits dekabrın sonunda və fevralda ən bahalı vaxtını yaşayır.
Aprel-may ilə oktyabr-noyabr «ölü mövsüm» sayılır, bir çox dağ oteli və kanat yolu bağlı olur, əvəzində şəhərlər ucuzlaşır. Dağlarda hava saatbaşı dəyişir, ona görə yayda da gödəkçə götürün. Swiss Travel Pass və kanat yolu cədvəlləri MySwitzerland portalındadır.
Büdcə və bilet
Sürixdə üç ulduz otel 180–260 frank, İnterlakendə 150–220 frank, Sermattda isə 200–350 frank çəkir. Dağ kəndlərində mənzil kirayəsi 120–180 franka düşür. Hostel çarpayısı 50–70 frankdır və İsveçrədə büdcəni xilas edən yeganə variant elə odur.
Zirvələr bahadır. Yunqfrauyox 220 frank, Qornerqrat 130 frank, Pilatus isə 80 frank alır, Swiss Travel Pass ilə qiymət 25–50 faiz aşağı düşür. Uçuşu çıxmaqla bir həftəlik səfər adambaşı 2200–3000 franka sığır və bu, bütün Avropanın ən bahalısıdır.
Türk Hava Yolları İstanbul üzərindən Sürix və Cenevrəyə uçur. Sürixə aviabilet ilə yanaşı Milana uçub qatarla üç saat yarıma Lüsernə gəlmək çox vaxt ucuz çıxır. Lüsern, İnterlaken və Sermattı bir həftəyə sığdıran İsveçrə Alp turu paketləri Swiss Travel Pass və dağ biletlərini əvvəlcədən həll edir.
İsveçrə haqqında tez-tez verilən suallar
İsveçrə üçün neçə gün lazımdır?
Lüsern iki, İnterlaken iki-üç, Sermatt iki gün, cəmi bir həftə. Cenevrə gölü və Glacier Express ilə on gün.
İsveçrə vizası ilə İtaliya və Fransaya keçmək olar?
Bəli, Şengen vizasıdır. Milan Lüserndən üç saat yarım, Lion Cenevrədən iki saatdır, viza əsas səfər ölkəsindən alınır.
Ən ucuz necə gəzmək olar?
Swiss Travel Pass alın və supermarketdən yeyin. Fəvvarə suyu içməlidir, yürüş cığırları isə pulsuzdur. Yaşamaq üçün dağ kəndində mənzil seçin. Yunqfrauyox əvəzinə First və ya Harder Kulm.
Sonda
İsveçrə dünyanın ən bahalı, amma ən dəqiq və ən mənzərəli səfərini verən ölkədir. Swiss Travel Pass, sentyabr ayı və supermarket qaydası ilə büdcəni idarə etmək mümkündür. Viza prosesi İsveçrə səhifəsində izah olunub, Alp marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
