Yurt dışında pasaportun kaybı insanın aklına gelen son şey, o yüzden olduğunda çoğu ne yapacağını bilmiyor. Oysa işlem açık ve doğru sırayla iki üç gün içinde çözülüyor. En çok vakit yitiren insan büyükelçiliğe polis belgesi olmadan gidendir. Aşağıya adımları sırayla yazdım.
Pasaportun kaybı durumunda ilk üç adım
Birinci adım aramayı bırakıp polise gitmek. Yerel polis biriminde dilekçe yazıyorsunuz ve size yazılı bir rapor veriliyor, bu belge olmadan büyükelçilik sürece başlamıyor. Raporda tarih, yer ve belgenin numarası gösterilmeli, o yüzden pasaportun kopyası elinizde olursa iş kolaylaşıyor.
İkinci adım en yakın Azerbaycan büyükelçiliği ya da konsolosluğuyla iletişime geçmek. Bulunduğunuz ülkede temsilcilik yoksa o ülkeye yetkilendirilmiş komşu ülkedeki büyükelçilik meseleyi çözüyor. Üçüncü adım ise havayoluna ve otele haber vermek, çünkü tarihleri değiştirmek gerekecek.

Büyükelçiliğe ne gerekiyor
| Polis raporu | Kayıp ya da hırsızlık olgusunu doğruluyor |
| Fotoğraf | Belge için standart ölçüde fotoğraf |
| Kimliği doğrulayan ne varsa | Pasaportun kopyası, kimlik belgesi, doğum belgesi |
| Dilekçe ve ücret | Yerinde dolduruluyor ve ödeniyor |
Kimliğinizi doğrulayan hiçbir şey kalmadıysa işlem uzuyor, çünkü bilgilerin Bakü’den denetlenmesi gerekiyor. Tam bu yüzden pasaportun fotoğrafını bulut belleğinde ve e-postanızda saklamak sıradan bir önlem değil, gerçekten vakit kazandıran bir şey. Konsolosluk hizmetleriyle ilgili resmî bilgi Dışişleri Bakanlığının sitesinde yer alıyor.
Ayrıntılı okuyun: Seyahatte güvenlik: belge, para, sokak düzenleri ve dijital kurallar
Dönüş belgesi nasıl işliyor
Büyükelçilik size yeni pasaport vermiyor, yurda dönüş belgesi denen geçici bir belge veriyor. Bu belge yalnızca tek yöne, yani Azerbaycan’a dönmek için geçerli ve süresi kısa. Onunla üçüncü bir ülkeye geçmek, güzergâhı sürdürmek mümkün değil.
Bir ayrıntı var: kaybolan pasaportta o ülkenin vizesi varsa çıkış sırasında göç kurumu ek bir işlem isteyebiliyor. Bunu büyükelçilikten sorun ve gerekirse yerel göç idaresine önceden gidin, havalimanında öğrenmek geç oluyor. Yolculuk sigortanızda belgelerin yenilenmesi maddesi varsa masrafların bir bölümü ödeniyor.
Pasaportun kaybının önünü almak
En basit kural pasaportu gündelik geziye götürmemek. Otelin kasasında saklayın, yanınızda ise kimlik belgesi ve pasaportun kopyası olsun, ülkelerin çoğunda bu yetiyor. Bazı ülkelerde özgün belgenin taşınması isteniyor, bunu önceden kesinleştirin.
İkinci kural kopyaların üç yerde olması: telefonda, e-postada ve bavulda kâğıt olarak. Üçüncüsü ise parayla belgenin bir cepte tutulmaması, çünkü yankesici çantayı bütün alıyor. Yolculuğu düzenlerken böyle meseleleri önceden konuşmak için yolculuk düzenleyicisiyle görüşmek yararlı oluyor.
Kısaca
Sıra şöyle: polis raporu, büyükelçilik, dönüş belgesi, sonra bilet. Pasaportu kasada saklayın, kopyasını üç yerde tutun, sigortanın belge maddesini önceden okuyun. Yolculuğunuzu ve belge sürecini birlikte planlamak için başvuru formunu doldurun.
Not: İşlem ve süreler ülkeye göre değişiyor, somut durumda büyükelçiliğin yönlendirmesine uyun.