Avropada alış-veriş edən adamların böyük hissəsi ödədiyi verginin bir hissəsini geri ala biləcəyini bilmir. Halbuki qayda sadədir: siz Avropa İttifaqının sakini deyilsiniz, malı özünüzlə aparırsınız, deməli yerli istehlak vergisini ödəməyə borclu deyilsiniz. Tax Free sistemi məhz bunun üçün qurulub. Aşağıda prosesi addım-addım yazmışam.
Tax Free kimlər üçün işləyir
Şərt üçdür. Birincisi, siz həmin ittifaqın sakini olmamalısınız, Azərbaycan pasportu ilə bu şərt avtomatik ödənir. İkincisi, mal şəxsi istifadə üçün olmalıdır, yəni ticarət partiyası yox. Üçüncüsü, mal istifadə olunmamış halda ölkədən çıxarılmalıdır.
Xidmətlərə bu qayda şamil olunmur. Otel, restoran, taksi və bilet üçün vergi qaytarılmır, yalnız əşya alışı sayılır. Hər ölkənin bir çekdə minimum məbləğ tələbi var və bu rəqəm eyni deyil, ona görə alış-verişi bir mağazada birləşdirmək çox vaxt sərfəli olur.

Mağazada nə etmək lazımdır
Ödənişdən əvvəl kassada soruşun, mağaza bu sistemə qoşulubmu. Vitrində müvafiq nişan olur, amma soruşmaq daha etibarlıdır. Qoşulubsa, pasportunuzu göstərirsiniz və sizə xüsusi forma tərtib edilir, bəzi ölkələrdə bu, tamamilə elektron olur.
Formadakı ad pasportdakı ilə eyni olmalıdır, bu, ən çox rast gəlinən səhvdir. Çeki və formanı bir yerdə saxlayın, malın etiketini kəsməyin və qablaşdırmanı atmayın. Gömrük yoxlamaq istəsə, mal yeni vəziyyətdə göstərilməlidir.
Ətraflı oxu: Xaricdə kart və nağd pul: bloklama, bankomat kursu və nə qədər nağd aparmaq
Hava limanında Tax Free proseduru
| Birinci addım | Gömrük təsdiqi: möhür və ya elektron kiosk |
| Bagajdakı mal | Təsdiq qeydiyyatdan əvvəl alınmalıdır |
| Əl yükündəki mal | Təsdiq təhlükəsizlikdən sonra da mümkündür |
| Son ölkə | Təsdiq ittifaqdan çıxdığınız sonuncu ölkədə alınır |
Ən çox itki sonuncu sətirdən yaranır. Romadan Vyana üzərindən uçursunuzsa, təsdiqi Romada yox, Vyanada almalısınız, çünki ittifaqdan orada çıxırsınız. Vaxt da vacibdir: gömrük növbəsi uzun olur, ona görə reysdən ən azı üç saat əvvəl hava limanında olun. Bu vaxta çatmaq üçün hava limanına transferi əvvəlcədən sifariş edin, taksi axtarmaq səhər saatlarında vaxt aparır. Malı bagaja qoyacaqsınızsa, əvvəlcə gömrüyə, sonra qeydiyyata gedin.
Pul necə və nə vaxt qaytarılır
İki variant var. Nağd qaytarma hava limanındakı pəncərədə dərhal baş verir, amma komissiya daha yüksəkdir. Karta qaytarma isə bir neçə həftə çəkir, əvəzində daha çox məbləğ əlinizdə qalır.
Bir şeyi əvvəlcədən bilin: verginin hamısı qayıtmır, çünki operator öz haqqını tutur. Real qaytarma adətən ödədiyiniz verginin böyük hissəsidir, amma tamı deyil. Malın ölkədən çıxarılması üçün də müddət var, adətən alışdan sonra üç ay, ona görə formanı gələn səfərə saxlamayın. Avropada vergi qaydaları barədə rəsmi məlumat Avropa Komissiyasının vergi və gömrük portalında yerləşdirilib.
Qısası
Mağazada pasportu göstərib forma alın, etiketi kəsməyin, gömrük təsdiqini ittifaqdan çıxdığınız son ölkədə götürün. Bagajdakı mal üçün əvvəlcə gömrüyə gedin, hava limanına erkən gəlin, karta qaytarmanı seçib komissiyaya qənaət edin. Səfərinizi planlaşdırmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Minimum məbləğ və prosedur ölkəyə görə dəyişir, alışdan əvvəl mağazadan cari şərti soruşun.