Şengen vizası almaq istəyən azərbaycanlının ilk sualı adətən «hansı ölkəyə müraciət edim?» olur, ikinci sualı «Bakıda hara verim?». Şengen zonası 29 ölkədir, amma Bakıda bu ölkələrin bəzisinin səfirliyi var, bəzisini başqa ölkə təmsil edir, bəzisi viza mərkəzi ilə işləyir, bəzisi e-poçtla görüş verir. Bu yazı bütün mənzərəni bir yerə yığır: ölkə seçimi qaydası, Bakıdakı müraciət ünvanları, rüsum, müddət, sənədlər və rədd cavabının əsl səbəbləri. Hər ölkənin öz incəlikləri isə ayrı-ayrı yazılarda var və buradan onlara keçid verilir.
Şengen vizası almaq: əsas rəqəmlər
| Viza növü | «C» tipli qısamüddətli viza, 180 gündə 90 gün |
| Konsulluq rüsumu | 35 avro, Aİ–Azərbaycan sazişi ilə; 12 yaşa qədər pulsuz |
| Viza mərkəzi haqqı | 21–30 avro, mərkəzlə işləyən ölkələrdə |
| Qərar | 10 gün, mürəkkəb hallarda 45 günə qədər |
| Müraciət vaxtı | Səfərdən 6 aya qədər əvvəl, ən geci 15 gün əvvəl |
| Sığorta | 30 000 avro, bütün Şengen ərazisi |
| Barmaq izi | 5 ildə bir dəfə, 12 yaşdan |
Hansı ölkəyə müraciət etməli: əsas səfər ölkəsi qaydası
Şengen vizası bütün zona üçün keçərlidir, amma müraciəti «istədiyim səfirliyə» vermək olmur. Qayda üç pillədən ibarətdir.
Birinci pillə ən çox gün keçirəcəyiniz ölkədir. Günlər bərabərdirsə, səfərin əsas məqsədinin olduğu ölkəyə müraciət edirsiniz. Bu da bərabərdirsə, ilk giriş ölkəsi seçilir.
Yəni Parisdə 5, Amsterdamda 2 gün qalan adam Fransa vizası alır, Niderland yox. Qaydanı pozan müraciət ünvan səhvinə görə qəbul edilmir, ya da səfirlik «başqa ölkəyə müraciət edin» cavabı verir.
«Ən asan verən ölkəyə müraciət edim» yanaşması isə sərhəddə marşrut yoxlanılanda problem yaradır. Rəsmi qayda Avropa Komissiyasının Şengen viza siyasəti səhifəsində izah olunub.
Bakıda Şengen vizası almaq üçün ünvanlar
Ölkələr müraciət yerinə görə dörd qrupa bölünür. Birinci qrup viza mərkəzləri ilə işləyir: VFS Global Bakı mərkəzi İtaliya, Avstriya, Xorvatiya, Çexiya, Latviya, Litva, Norveç, Bolqarıstan və İslandiya üçün; TLScontact Almaniya üçün; Capago Fransa, Belçika, Niderland, İsveç, Portuqaliya, Lüksemburq və Malta üçün; BLS Macarıstan üçün; İspaniya öz viza mərkəzi ilə işləyir.
İkinci qrup sənədləri birbaşa səfirlikdə qəbul edir. Polşa e-Konsulat sistemi ilə işləyir, Slovakiya çərşənbə günü e-poçtla qəbul edir, Yunanıstan telefonla görüş verir, Rumıniya eViza portalından, İsveçrə isə öz onlayn sistemindən istifadə edir.
Üçüncü qrup Bakıda başqa ölkə tərəfindən təmsil olunur. Danimarka və İslandiyanı Norveç, Finlandiyanı Litva, Estoniyanı Latviya, Sloveniyanı təmsilçi səfirlik, Lixtenşteyni isə İsveçrə təmsil edir.
Dördüncü qrup Şengendə olmayan Aİ ölkələridir. İrlandiya və Kipr ayrıca viza tələb edir.
Ətraflı oxu: Almaniyaya viza necə alınır? Azərbaycan vətəndaşları üçün ətraflı bələdçi
Şengen vizası almaq üçün sənədlər
- Ümumvətəndaş pasportu Səfər bitdikdən sonra ən azı 3 ay etibarlı, son 10 ildə verilmiş və ən azı iki boş səhifəsi olan.
- Şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti Pasportla yanaşı tələb olunur.
- Doldurulmuş Şengen anketi Bütün üzv ölkələr üçün vahid formadır; imzalanmalı və tarixlənməlidir.
- İki biometrik foto 35×45 mm ölçüdə, açıq fonda, son altı ay ərzində çəkilmiş.
- Tibbi sığorta Viza Məcəlləsinin 15-ci maddəsinə əsasən ən azı 30 000 avro təminat; bütün üzv ölkələrin ərazisində və qalmanın hər günü qüvvədə olmalı, təcili tibbi yardımı, xəstəxana müalicəsini, tibbi repatriasiyanı və ölüm halını əhatə etməlidir.
- Gediş-dönüş bileti bronu Giriş və çıxış tarixləri, hava limanları göstərilməklə. Bileti viza verilməmişdən əvvəl almamaq tövsiyə olunur.
- Yaşayış təsdiqi Otel bronu və ya ev sahibinin rəsmi dəvəti — səfərin hər gecəsini əhatə etməlidir.
- Bank çıxarışı Son 3-6 aya aid, möhürlü çıxarış. Bir həftəlik səfər üçün hesabda təxminən 2 500-3 000 AZN olması tövsiyə edilir.
- İş yerindən arayış Təşkilatın adı, VÖEN-i, əlaqə məlumatları, vəzifəniz, əmək haqqınız və iş stajınız göstərilməli, möhür və imza ilə təsdiqlənməlidir. Sahibkarlar bunun əvəzinə VÖEN surəti, vergi orqanından dövriyyə arayışı və reyestr çıxarışı, tələbələr isə təhsil müəssisəsindən arayış təqdim edir.
- Ailə vəziyyəti sənədləri Nikah şəhadətnaməsi, 18 yaşdan kiçik uşaqların doğum şəhadətnaməsi. Uşaq valideynlərdən biri ilə səyahət edirsə, digərinin notarial razılığı tələb olunur.
- Əvvəlki pasportlar və vizalar Son illərdə alınmış Şengen, Britaniya, ABŞ və Kanada vizaları müsbət səyahət tarixçəsi kimi qiymətləndirilir. Rəsmi siyahıda olmasa da, konsulluqlar bunu müntəzəm istəyir.
- Sponsor sənədləri Səfəri başqa şəxs maliyyələşdirirsə: sponsorun ərizəsi, gəlir sənədi və qohumluğu təsdiqləyən sənəd. Yalnız bu hal üçün tələb olunur.
- Hansı ölkəyə müraciət edəcəyinizin müəyyənləşdirilməsi Müraciət əsas təyinat ölkəsinə, qalma müddəti bərabər olduqda isə ilk giriş ediləcək ölkəyə verilir.
- Viza mərkəzinə şəxsən müraciət Barmaq izi və sənədlər Bakıdakı viza mərkəzində təhvil verilir; mərkəzin haqqı (21-30 €) konsulluq rüsumundan ayrıca ödənilir.
- Sənədlərin tərcüməsi Azərbaycan dilindəki sənədlər ingilis dilinə tərcümə olunur; bir sıra konsulluqlar notarial təsdiq tələb edir.
Bank hesabı: səfirliklər əslində nəyə baxır?
Ən çox soruşulan sual «hesabda nə qədər pul olmalıdır?» sualıdır. Rəsmi hədd ölkəyə görə gündə 45–100 avro arasındadır, yəni 10 günlük səfər üçün 500–1000 avro. Amma səfirlik məbləğdən çox hərəkətə baxır: müraciətdən üç gün əvvəl boş hesaba 5000 manat köçürmək kömək etmir, əksinə, şübhə yaradır. Aylıq maaş daxilolmaları, adi xərclər və səfərə bəs edən qalıq göstərən hesab ən güclü sənəddir. Hesabı başqasının, məsələn, valideynin adına təqdim edəndə sponsor məktubu və qohumluq sənədi əlavə olunur.
Rədd cavabının beş əsl səbəbi
- Qayıdış bağlarının zəifliyi. Rəsmi iş, ailə, əmlak göstərilməyəndə səfirlik geri qayıtmayacağınızdan şübhələnir.
- Uyğunsuz sənədlər. Bilet bir tarixə, otel başqa tarixə, sığorta üçüncü tarixə.
- Yanlış ölkə. Əsas səfər ölkəsi qaydasının pozulması.
- Köhnə viza tarixçəsi. Əvvəlki səfərdə müddəti keçmək və ya vizanı başqa məqsədlə istifadə etmək.
- Saxta sənəd. Bir dəfə aşkarlanan saxta arayış illərlə bütün Şengen zonasına girişi bağlayır.
Bilet və tur: viza əlinizə çatana qədər nə etməli?
Bilet viza çıxandan sonra alınır, ərizəyə rezervasiya kifayətdir; amma qiyməti əvvəlcədən izləmək lazımdır, çünki Avropa istiqamətlərində tarixlər yaxınlaşdıqca bilet bahalaşır. Bakıdan Parisə bilet qiymətləri kimi səhifələrdə aylar üzrə dinamikanı görüb müraciət vaxtını ona uyğun seçmək olar. Qrupla gedənlər üçün isə Avropa üzrə qrup turları paketlərində marşrut, bronlar və viza sənədləri bir yerdə hazırlanır və əsas ölkə hesabını turoperator aparır.
Şengen vizası almaq haqqında tez-tez verilən suallar
90/180 qaydası necə hesablanır?
Hər giriş günündə geriyə 180 gün sayılır və o pəncərədə Şengendə keçirilən günlər 90-ı keçməməlidir. Bu, «6 ayda 3 ay» demək deyil, sürüşən pəncərədir; Avropa Komissiyasının onlayn kalkulyatoru ilə hesablamaq olar.
Çoxdəfəlik viza necə alınır?
Aİ–Azərbaycan sazişinə görə son 2 ildə 2 dəfə problemsiz Şengen vizası istifadə edən şəxs 1 illik, sonra 5 illik çoxdəfəlik viza istəyə bilər. Ərizədə çoxdəfəlik seçilir və əvvəlki vizaların surəti əlavə olunur.
Rədd cavabına etiraz etmək olar?
Bəli, rədd məktubunda etiraz qaydası və müddəti göstərilir, adətən 15–30 gün. Amma çox vaxt səbəbi düzəldib yenidən müraciət etmək daha sürətlidir.
Sonda
Şengen vizası almaq Azərbaycan vətəndaşı üçün 35 avroluq, 10 günlük və tamamilə proqnozlaşdırıla bilən prosesdir; uğursuzluqların çoxu yanlış ölkə seçimi, uyğunsuz bronlar və zəif maliyyə sənədlərindən gəlir. Viza.az komandası əsas ölkənin düzgün hesablanmasında, Bakıdakı müvafiq mərkəz və ya səfirliyə müraciətin təşkilində və sənəd paketinin hazırlanmasında kömək edir.
Şengen ölkələri üzrə xidmət haqları barədə ətraflı oxuya və ya müraciət formasını doldura bilərsiniz.
Qeyd: Yazıdakı məlumatlar dərc olunduğu tarixə aiddir. Təmsilçilik razılaşmaları və viza mərkəzləri dəyişə bilər, ona görə müraciətdən əvvəl hər ölkənin öz yazısına və rəsmi mənbələrə bir daha baxın.
