Bakıdan Moskvaya uçmaq çoxumuz üçün xaricə getmək kimi hiss olunmur. Uçuş üç saatdır, viza yoxdur, dili bilirik, hər ikinci adamın orada ya qohumu var, ya köhnə iş yoldaşı. Amma son bir neçə ildə Rusiya turist üçün xeyli dəyişib və bu dəyişikliklərin çoxunu adam hava limanına çatandan sonra öyrənir. Azərbaycan bankının kartı bankomatda işləmir, telefona RuID adlı tətbiq yükləmək lazım gəlir, otel əlinizə qeydiyyat kağızı verir. Bu bələdçini elə həmin adam üçün yazıram. Yəni ilk dəfə turist kimi gedən, Moskva ilə Peterburqu gəzmək, bəlkə Kazana da baş çəkmək istəyən oxucu üçün. Bir də pul məsələsində ilişib qalmaq istəməyən adam üçün.
Rusiya haqqında qısa
| Paytaxt | Moskva; ikinci şəhər Sankt-Peterburq |
| Dil | Rus dili; Azərbaycandan gedənlər üçün dil maneəsi yoxdur |
| Valyuta | Rubl (RUB); xarici Visa və Mastercard işləmir, nağd dollar və avro banklarda dəyişdirilir |
| Viza | Təqvim ili üzrə 90 gün vizasız; RuID bildirişi və qeydiyyat qaydaları viza yazımızda |
| Ən yaxşı vaxt | May–sentyabr; iyunda Peterburqda ağ gecələr |
| Uçuş | Bakı–Moskva və Bakı–Sankt-Peterburq birbaşa, 3–3,5 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 60–100 dollar, hamısı nağd |
Rusiyada pul məsələsi: kart niyə işləmir və nə etməli?
Əvvəlcə bu məsələni həll edək, çünki qalan hər şey ondan asılıdır. 2022-ci ildən Visa və Mastercard Rusiyada xarici bankların kartlarına xidmət göstərmir. Yəni sizin Bakıda açılmış kartınız nə mağazada, nə bankomatda, nə də Yandex tətbiqində keçəcək. Bunu bilməyən adam Şeremetyevoda taksiyə minib pulu necə ödəyəcəyini düşünə-düşünə qalır, belə səhnəyə özüm şahid olmuşam.
Həll sadədir, sadəcə əvvəlcədən düşünmək lazımdır. Nağd dollar və ya avro aparırsınız, şəhərdə istənilən bankın filialında rubla dəyişirsiniz. Məzənnə bankdan banka az fərqlənir, hava limanındakı köşklər isə həmişə bahadır, ona görə də orada yalnız taksi pulu qədər dəyişin, qalanını şəhərdə. Bəzi Azərbaycan bankları Mir sisteminə qoşulmaqla bağlı vaxtaşırı məlumat yayır, amma bu vəziyyət tez dəyişir, uçmazdan bir həftə əvvəl öz bankınıza zəng edib soruşmaq daha ağıllı yoldur. Uzun qalacaqsınızsa, pasportla yerli bankda kart açmaq da mümkündür, bir saat vaxt aparır və ondan sonra metro, taksi və market problemi qalmır.
Qaydalara gəlincə, təqvim ili ərzində Rusiyada cəmi 90 gün qala bilərsiniz və bu günlər yanvarın birindən sayılır. Gəlişdən sonra 7 iş günü içində qeydiyyatdan keçmək lazımdır. Oteldə qalırsınızsa, bunu resepşn özü edir və sizə kağız verir, qohumgildə qalırsınızsa, ev sahibi ilə birlikdə miqrasiya xidmətinə və ya poçta getməli olacaqsınız. RuID tətbiqi hələlik könüllüdür, bu, 2027-ci ilin sonuna qədər belə qalacaq. Amma sərhəddə vaxt itirməmək üçün yükləyib bildiriş göndərmək zərər verməz. Bir məsələni də unutmayın, cənub-qərb vilayətləri və sərhəd bölgələri turist səfəri üçün deyil, Moskva hava limanları da arabir bir neçə saatlıq bağlanır, ona görə də uçuşun səhəri aviaşirkətin tətbiqində reysin statusuna baxın.
Moskvada üç gün nəyə bəs edir, Peterburqa neçə gün ayırmalı?
Moskvaya ilk dəfə gedənin marşrutu, düzü, özü-özünə qurulur. Qırmızı meydana çıxırsınız. Müqəddəs Vasili kafedralının rəngli günbəzləri şəkillərdəkindən balaca gəlir. Sol tərəfdə GUM, sağda isə Kreml divarı dayanır. Kremlin içinə bilet almağa dəyər, xüsusilə Silah palatasına, çarların tacları və karetaları orada saxlanılır, biletlər gündə məhdud sayda satılır, səhər tez gedin. Meydanın arxasında Zaryadye parkı var, oradakı «uçan körpü»dən Moskva çayının mənzərəsi açılır, axşam işıqlarda daha gözəldir.
İkinci günü muzeylərə ayırın. Tretyakov qalereyası rus rəssamlığının hamısıdır, iki-üç saat çəkir, sonra yaxınlıqdakı Xilaskar İsa kafedralının müşahidə meydançasından şəhərə baxmaq olar. Axşam Bolşoya bilet tapmaq çətindir, amma tapılırsa, gedin, tarixi səhnə bu pula dəyər. Üçüncü günü Sərçə təpələrindən başlayın, oradan Moskva-Siti göydələnləri ilə Lujniki bir mənzərədə görünür, sonra VDNX-ə keçin, sovet dövrünün pavilyonları və fəvvarələri indi bərpa olunub. Metronu isə ayrıca gəzinti kimi düşünün. Komsomolskaya, Mayakovskaya və Novoslobodskaya stansiyaları mozaika və çilçıraqla saray kimidir, adam bir bilet alıb bir saat sadəcə stansiyadan stansiyaya gəzir.
Sonra Sankt-Peterburq. Moskvadan Sapsan qatarı ilə dörd saatdır və bura üç-dörd gün ayırın, azdan çox olar. Ermitaj bir günü udur, biletləri onlayn alın, yayda növbə bir saatdan uzun olur. Nevski prospekti ilə piyada gedin, Qanlı Xilaskar kilsəsinin mozaikası içəridən daha təsirlidir. Gecə saat birdə Nevada körpülərin açılmasına baxmaq üçün sahilə yığışan adamlara qoşulun, iyunda o vaxt hava hələ işıqlı olur, ağ gecələr elə budur. Şəhərdən kənarda Peterhofun fəvvarələri maydan oktyabra qədər işləyir, Puşkin şəhərindəki Yekaterina sarayının Kəhrəba otağında isə şəkil çəkməyə icazə vermirlər, elə ona görə də yadda qalır.
Vaxt qalsa, iki istiqamət var. Kazan Tatarıstanın paytaxtıdır və orada Kremlin içində Qul Şərif məscidi ilə pravoslav kilsəsi yan-yana dayanır, elə buna görə şəhər müsəlman səyahətçi üçün Rusiyanın ən rahat yeri sayılır. Moskvadan uçuş saat yarım çəkir, gecə qatarı isə sizi səhərə çatdırır.
Soçi isə tamam başqa Rusiyadır. Qara dənizin sahilində palma ağacları bitir, yuxarıdakı dağlarda Krasnaya Polyana xizək kurortu işləyir, üstəlik Bakıdan birbaşa reys var.
Rusiyada nəqliyyat: Sapsan, metro və Yandex Go
Sapsan biletini RJD saytında doxsan gün əvvəldən almaq olar. Ucuz sinif üç min rubldan başlayır, tarixə yaxınlaşdıqca altı mini keçir. Romantika axtaranlar üçün «Qırmızı ox» gecə qatarı var, axşam Moskvadan çıxırsınız, səhər Peterburqda oyanırsınız. Kupe bileti çox vaxt Sapsandan ucuz başa gəlir, üstəlik bir gecəlik otel pulu cibdə qalır.
Şəhər içində əsas nəqliyyat metrodur. Moskvada kassadan Troyka kartı alıb nağdla doldurursunuz, bir gediş altmış rubla yaxındır, Peterburqda eyni işi Podorojnik kartı görür. Turniketlərdə yerli bank kartı da keçir, amma sizinki keçməyəcək, ona görə Troykanı əvvəlcədən doldurun.
Taksi üçün Yandex Go tətbiqini yükləyin və sifariş verəndə ödəniş növü kimi nağdı seçin. Şəhər içi gediş üç yüz ilə altı yüz rubl arasında olur. Hava limanından mərkəzə ən rahat yol isə Aeroekspress qatarıdır, Şeremetyevo, Domodedovo və Vnukovodan 35–45 dəqiqəyə çatdırır və bilet beş yüz rubl civarındadır.
Daxili uçuşları Aeroflot, S7 və Pobeda edir. Moskvadan Soçiyə iki saat yarım, Kazana isə saat yarım çəkir. Düzdür, bu biletləri rus saytlarında yalnız yerli ödənişlə almaq olur, ona görə məsələni ya tanış vasitəsilə, ya da agentliklə həll edin. Moskva və Peterburqda ekskursiyaları əvvəlcədən götürmək dil bilməyənlər üçün ən rahat yoldur, rusdilli qruplar da var.
Maşın kirayəsi yalnız Qızıl halqa şəhərlərini, Suzdal və Vladimiri gəzmək üçün lazımdır. Moskvanın özündə maşınla gəzmək isə tıxac və parklama ilə əzaba çevrilir.
Borş, pelmeni və halal yemək məsələsi
Rus mətbəxi ağır və isti yeməklərin mətbəxidir, qışda bunun qədrini bilirsiniz. Borş xama ilə verilir, pelmeni bizim düşbərənin iri versiyasıdır, blini nazik pankeykdir, üstünə ya xama, ya kürü qoyulur. Olivye salatı və bef-stroqanov hər restoranda var. Peterburqda «pışki» adlanan şəkər tozlu ponçikləri dadın, Kazanda isə eçpoçmak və çak-çak yerli iftixardır. Yeri gəlmişkən, Moskvada gürcü restoranları hər küncdədir və çox vaxt rus restoranlarından dadlı olur, Azərbaycan restoranları da azlıq etmir.
Qiymətə gəlincə, iş günü nahar vaxtı «biznes-lanç» axtarın, 400–700 rubla şorba, ikinci və içki verirlər. Teremok şəbəkəsi ucuz rus yeməyi üçün ən rahat variantdır, axşam normal restoranda adambaşı 1500–3000 rubl hesablayın. Halal yemək Kazanda problem deyil, şəhər bütövlükdə buna köklənib. Moskva və Peterburqda özbək, tatar və Azərbaycan restoranlarının çoxunda halal menyu var, iri marketlərdə halal ət bölməsi olur. Kran suyunu Moskvada içmək olar, Peterburqda isə şüşə su alın, yerlilər də belə edir.
Ətraflı oxu: Rusiyaya viza lazımdırmı? Təqvim ili üzrə 90 gün, RuID bildirişi və qeydiyyat qaydaları
Rusiyaya nə vaxt getmək yaxşıdır?
Maydan sentyabra qədər ən rahat vaxtdır. Moskvada hava 20–27 dərəcə olur, parklar dolu, kafelər masaları çölə çıxarır. İyunun ortasında Peterburqda ağ gecələr başlayır və «Qırmızı yelkənlər» bayramı keçirilir, şəhər o həftə ən bahalı halına düşür, oteli iki-üç ay əvvəl bron edin. İyul-avqust isti və arabir yağışlıdır, sentyabr isə qızılı payızdır, Peterhof fəvvarələri oktyabrın ortasına qədər işləyir.
Qış tamam başqa səfərdir. Noyabrdan marta hava mənfi 5 ilə mənfi 20 arasında dəyişir, amma qar altında Qırmızı meydan, Yeni il yarmarkaları və boş muzeylər buna dəyər. Yalnız geyimi ciddi götürün, qalın ayaqqabı və papaq olmadan Moskva küləyi adamı yarım saata otelə qaytarır. Krasnaya Polyanada xizək mövsümü dekabrdan aprelə qədərdir. Aprel və noyabr isə boz, yaş və palçıqlı aylardır, mümkünsə onları keçin. Soçi ayrıdır, çimərlik mayın sonundan oktyabra qədər açıqdır. Bölgələr üzrə tədbir və festival təqvimini rəsmi Russia Travel portalında görmək olar.
Rusiya səfəri neçəyə başa gəlir?
Moskvada mərkəzə yaxın üç ulduz otel gecəsi 5000–8000 rubl, dörd ulduz isə 9000–15 000 rubl istəyir. Peterburq bir az ucuzdur, Kazanda 4000–6000 rubla yaxşı otel tapılır, Soçidə yay qiyməti 6000–10 000 rubl olur. Mənzil kirayəsi 3500–6000 rubla düşür, amma qeydiyyat məsələsini ev sahibi ilə əvvəlcədən danışın.
Muzeylər baha deyil. Kreml yeddi yüz, Ermitaj beş yüz, Tretyakov yeddi yüz rubl alır, Peterhofun aşağı parkı altı yüz rubldur, kanal turu isə təxminən min iki yüz rubl tutur. Uçuşu çıxmaq şərtilə bir həftəlik Moskva və Peterburq səfəri adambaşı 700–1100 dollara sığır, üstəlik bütün bu məbləği nağd aparmalı olduğunuzu yadda saxlayın.
Bakıdan Rusiyaya AZAL və rus aviaşirkətləri uçur, Moskva və Peterburqa hər gün bir neçə reys var. Moskvaya aviabilet yayda və Yeni il tətilində bahalaşır, amma reys çox olduğu üçün tarixi bir-iki gün tərpətməklə fərqli qiymət tapılır. Nağd pul, qatar bileti və muzey növbəsi ilə baş sındırmaq istəməyənlər üçün Rusiya iki paytaxt turu paketi var, orada Sapsan, otel və ekskursiyalar bir yerdə həll olunur.
Rusiya haqqında tez-tez verilən suallar
Rusiyanı gəzmək üçün neçə gün lazımdır?
Moskvaya üç, Peterburqa üç-dörd gün versəniz, bir həftə çıxır. İlk səfər üçün bu, tamamilə kifayətdir. Kazanı və ya Qızıl halqanı da əlavə etmək istəyirsinizsə, on gün hesablayın. Soçini isə ayrıca dəniz tətili kimi planlaşdırmaq daha düzgündür.
Nə qədər nağd pul aparım?
Bütün büdcəni dollar və ya avro ilə aparın, bir həftəyə 700–1100 dollar bəs edir, otel əvvəlcədən ödənilibsə, daha az. Pulu bir yerdə deyil, bir neçə yerdə saxlayın. Gömrükdə 10 000 dollardan yuxarı məbləği bəyan etmək lazımdır, ondan aşağısı sual doğurmur.
Şəxsiyyət vəsiqəsi ilə Rusiyaya getmək olar?
Xeyr, olmaz, xarici pasport lazımdır. RuID bildirişi, 90 günlük təqvim ili həddi və qeydiyyatın incəlikləri viza yazımızda ətraflı izah olunub.
Sonda
Rusiya vizasız, birbaşa uçuşla və dil maneəsiz gedilən iki böyük paytaxt deməkdir. Nağd pul məsələsini, RuID-i və uçuş vəziyyətini əvvəlcədən həll etsəniz, qalanı adi səyahətdir. Giriş və qeydiyyat qaydalarının hamısı Rusiya səhifəsində yığılıb, Moskva və Peterburq marşrutunu birlikdə qurmaq istəyirsinizsə, müraciət formasını doldurun, zəng edib danışarıq.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir; ödəniş və giriş qaydaları Rusiyada tez dəyişir, səfərdən əvvəl bir daha yoxlayın.
