Kuba zamanın dayandığı adadır. Havananın küçələrində 1950-ci illərin Chevrolet-ləri gəzir, Malekon sahilində gün batımına baxırsınız. Vinyalesin tütün tarlaları və Trinidadın rəngli müstəmləkə evləri başqa dünyadır. Varaderonun iyirmi kilometrlik ağ qumu isə səfəri tamamlayır. Amma Kuba eyni zamanda çətin ölkədir və bunu gizlətməyin mənası yoxdur, bank kartı işləmir, internet zəifdir, işıq kəsilir, mağazalar boşdur. Bizim üçün eVisa və məcburi sığorta ilə giriş sadədir, əsas hazırlıq isə nağd avro və düzgün gözləntidir. Bu yazıda şəhərləri, casa particular sistemini, pul və internet məsələsini bir yerə yığmışam. Nəqliyyat, yemək, mövsüm və büdcə də buradadır.
Kuba haqqında qısa
| Paytaxt | Havana |
| Dil | İspan dili; ingilis dili turizmdə məhdud |
| Valyuta | Kuba pesosu (CUP); nağd avro əsas, kart demək olar işləmir |
| Viza | eVisa onlayn, məcburi tibbi sığorta, D’Viajeros forması |
| Ən yaxşı vaxt | Noyabr–aprel quru mövsüm; iyun–noyabr qasırğa riski |
| Uçuş | Madrid və ya İstanbul üzərindən 16–20 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 60–90 avro |
Pul, internet və gözlənti: Kubaya getməzdən əvvəl
Bütün büdcəni nağd avro ilə aparın, kiçik əskinaslarla. ABŞ bankları ilə bağlı kartlar heç işləmir, digərləri nadir hallarda, bankomatlar isə çox vaxt boş olur. Rəsmi məzənnə ilə qeyri-rəsmi məzənnə arasında böyük fərq var, casa sahibi və ya etibarlı yerdə dəyişmək adətdir, küçədə dəyişməyin, saxta pul verirlər, bir çox casa və restoran birbaşa avro qəbul edir.
İnternet ETECSA SIM kartı və ya saatlıq Wi-Fi kartları ilədir, yavaşdır və əsasən parklarda işləyir, adamlar parkda oturub telefona baxır, oflayn xəritə və tərcümə yükləyin. Elektrik kəsintiləri, xüsusən Havanadan kənarda, gündəlikdir, casa-lar generator və ya batareya ilə işıq verir, fənər aparın. Dərman, gigiyena vasitələri və qəlyanaltı ilə gəlin, mağazada tapılmır, casa sahibləri üçün kiçik hədiyyələr böyük təşəkkürlə qarşılanır. Bu şərtlərə hazır olan adam üçün Kuba dünyanın ən isti qarşılamasını verir, hazır olmayan üç gündən sonra ev istəyir.
Havana, Vinyales, Trinidad, Varadero
Havana üç gündür. Köhnə Havana UNESCO siyahısındadır, dörd meydanı və bərpa olunmuş küçələri var. Kapitoli binası mərkəzdədir. Axşam Malekon sahilinə çıxın, bütün şəhər orada olur. Klassik kabriolet maşınla bir saatlıq şəhər turu 30–40 avrodur. Vedado və Fabrika de Arte mədəniyyət mərkəzi, Heminqueyin evi Finka Vixiya da siyahıdadır. Vinyales qərbdə tütün vadisidir. «Moqote» adlanan əhəng təpələri buranın simvoludur. At üstündə tütün fermalarına gedir, siqarın necə bükülməsinə baxırsınız. Havanadan iki saat yarım çəkir, iki gün ayırın.
Trinidad cənubda beş yüz illik müstəmləkə şəhəridir. Daş küçələr, rəngli evlər və Plaza Mayor şəhərin mərkəzidir. Axşam Casa de la Musica pilləkənlərində salsa başlayır və hamı rəqs edir. On iki kilometrlik Ankon çimərliyi yaxınlıqdadır. Fransızların tikdiyi liman şəhəri Sienfueqos yolüstüdür. İki-üç gün ayırın. Varadero Kubanın əsas kurortudur, iyirmi kilometrlik çimərlik və «hər şey daxil» otellər, Havanadan iki saat, Kayo-Santa-Mariya və Kayo-Koko körpü ilə birləşən kurort adaları daha təmiz dənizdir. Santyaqo-de-Kuba şərqdə musiqi və inqilab tarixi ilə uzun səfərdir.
Kubada casa particular və nəqliyyat
Casa particular, yəni kubalı ailənin evində otaq kirayələmək ölkənin ən yaxşı yaşayış formasıdır. Otaqlar təmiz və kondisionerlidir, gecəsi 25–40 avro çəkir. Səhər yeməyi beş avro, sifarişlə axşam yeməyi isə 10–15 avrodur. Belə evləri qapıdakı mavi «lövbər» işarəsindən tanıyırsınız.
Onları Airbnb və casa şəbəkələri ilə əvvəlcədən bron edirsiniz. Ev sahibi sizə növbəti şəhərdə həm casa, həm də taksi tapır, bu zəncir isə bütün Kubanı əhatə edir. Dövlət otelləri köhnə və bahadır, Varadero kurortları isə ayrıca dünyadır.
Şəhərlərarası nəqliyyatda Viazul turist avtobusları işləyir. Havanadan Vinyalesə üç saat, Trinidada isə altı saat çəkir, bilet 12–25 avrodur. Onlayn bronlar aylar əvvəl tükənir, ona görə tarixi erkən bağlayın.
«Kolektivo» adlanan paylaşılan taksi eyni marşrutda qapıdan qapıya aparır, 25–35 avro çəkir və daha sürətlidir, onu casa sahibi təşkil edir. Havananın içində klassik taksilər, yerli «almendron» kollektiv maşınları və kokotaksi var. Maşın kirayəsi isə bahadır, 70–100 avro tutur, üstəlik yanacaq tapmaq çətindir, ona görə tövsiyə etmirəm.
Telefonda internet Kubada ayrı mövzudur, eSIM ölkəyə girməzdən əvvəl qoşulmalıdır, yerli kartla əlləşmək isə vaxt aparır.
Kuba mətbəxi: casa-da yemək
Kuba mətbəxi sadədir və çatışmazlıqlarla məhdudlaşır. Ropa vieja pomidor sousunda didilmiş mal ətidir. Moros y cristianos qara lobya ilə düyüdür. Tostones qızardılmış banandır, yanında toyuq və donuz verilir. Sahildə lobster casa-larda 10–15 avroyadır və dövlət restoranlarından qat-qat yaxşıdır. Ən yaxşı yemək casa sahibinin mətbəxindən və özəl «paladar» restoranlarından gəlir, Havanada paladar axşam yeməyi 15–25 avro. Meyvə şirələri və qəhvə hər yerdədir. Şəkər qamışı şirəsi quarapo adlanır. Səhər yeməyinə isə tropik meyvə gəlir. Halal yemək Kubada yoxdur, balıq, toyuq, düyü və lobya əsas variantdır, casa sahibinə donuzsuz yemək tələbini əvvəlcədən deyin, həll edir. Su yalnız şüşə, casa-lar filtrlənmiş su verir. Vegetarian seçim məhduddur, amma lobya-düyü və tərəvəz hər yerdədir.
Ətraflı oxu: Kubaya viza: turist kartı ləğv olundu, eVisa, məcburi sığorta və nağd avro
Mövsüm və təhlükəsizlik
Noyabrdan aprelə quru mövsümdür, hava 25–30 dərəcə olur və az yağış yağır. Bu, səfər üçün ən yaxşı vaxtdır. Dekabr–mart isə ən sıx və bahalı dövrdür. Maydan oktyabra hava yağışlı və isti olur, 33 dərəcə və rütubət gözləyin. İyundan noyabra qasırğa mövsümüdür, ən riskli aylar sentyabr və oktyabrdır. Sığortanız qasırğa ləğvlərini əhatə etməlidir. Yayda Varadero kurortları ucuzlaşır. Təhlükəsizliyə gəlincə, zorakı cinayət azdır. Əsas risk cibgirlikdir. «Xinetero» adlanan küçə vasitəçiləri siqar, casa və restoran fırıldaqları ilə məşğul olur. Saxta siqar satışı da geniş yayılıb. Havanada gecə köhnə şəhərdən kənar qaranlıq küçələrdə gəzməyin, əşyanı casa-da saxlayın. Kubalılar səyahətçiyə çox mehribandır, dil bilməmək problem deyil, əl-qolla danışırsınız. Bölgə və tədbir məlumatı Cuba Travel portalındadır.
Kuba səfəri neçəyə başa gəlir?
Casa particular 25–40 avro, Havanada bərpa olunmuş butik casa isə 50–80 avro çəkir. Varaderoda «hər şey daxil» otel 100–200 avro, Kayo otelləri isə 150–300 avrodur.
Gəzintilər ucuzdur. Muzeylər 5–10 avro, klassik maşın turu 35 avro, Vinyales at turu 15 avro, salsa dərsi isə 10 avro alır. Uçuşu çıxmaqla iki həftəlik səfər adambaşı 1000–1500 avroya sığır. Hesabı nağd apararaq planlaşdırın və üstünə iyirmi faiz ehtiyat götürün.
Bakıdan Madrid üzərindən Iberia və Air Europa, İstanbul üzərindən isə Türk Hava Yolları Havanaya uçur. Havanaya aviabilet 1100–1500 avro arasındadır, Madrid keçidi Şengen tranzit vizası tələb etmir. Havana, Vinyales, Trinidad və Varaderonu bir marşrutda gəzənlər üçün Kuba turu paketləri casa bronlarını, transferləri və sığortanı bir yerdə həll edir, Kubada isə bu, ən böyük rahatlıqdır.
Kuba haqqında tez-tez verilən suallar
Kuba səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Vaxt bölgüsü təxminən belə alınır. Havanaya üç gün, Vinyalesə iki gün, Trinidada üç gün, Varaderoya isə yenə üç gün ayırsanız, səfər on bir-on iki günə düşür. Yalnız Havana və Varadero ilə kifayətlənsəniz, bir həftə bəs edir.
Nə qədər nağd pul aparmalı?
Bütün büdcəni və iyirmi faiz ehtiyatı avro ilə, iki həftə üçün 1200–1800 avro. Casa və Viazul əvvəlcədən onlayn ödənilibsə, az lazımdır, pulu bir neçə yerdə saxlayın.
Kuba möhürü ABŞ vizasına təsir edir?
ABŞ-ın ESTA proqramı üçün bəli, amma Azərbaycan vətəndaşları onsuz da ABŞ vizası alır. Ərizədə Kuba səfərini düzgün göstərin.
Sonda
Kuba rahat səfər deyil, amma nağd avro, casa particular və düzgün gözlənti ilə dünyanın heç bir yerində olmayan bir təcrübədir. eVisa və sığorta şərtləri Kuba səhifəsində izah olunub, Havana və ada marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir; Kubada məzənnə və şərait tez dəyişir.
