Kipr Aralıq dənizinin üçüncü böyük adasıdır və bizim üçün əslində iki fərqli ölkə kimi işləyir. Cənubda Avropa İttifaqının üzvü olan Kipr Respublikası yerləşir, Larnaka, Limassol, Pafos və Ayia-Napa həmin tərəfdədir. Şimalda isə yalnız Türkiyənin tanıdığı Şimali Kipr var, ora Girne və Famaqusta ilə İstanbul üzərindən vizasız gedilir.
Bu yazı adanın cənub hissəsinə həsr olunub. Həmin tərəf viza tələb edir, əvəzində çimərliyi, tarixi və dağ kəndlərini bir yerdə verir, şimalın fərqini isə aşağıda ayrıca izah edirəm. Şəhərlər, çimərliklər, Troodos dağları, maşın qaydaları, yemək, mövsüm və büdcə də buradadır.
Kipr haqqında qısa
| Paytaxt | Nikosiya, dünyanın son bölünmüş paytaxtı |
| Dil | Yunan dili; ingilis dili hər yerdə, rus dili Limassolda geniş |
| Valyuta | Avro; Şimali Kiprdə türk lirəsi |
| Viza | Kipr Respublikası vizası; qaydalar viza yazımızda |
| Ən yaxşı vaxt | May–iyun və sentyabr–oktyabr; dəniz noyabra qədər isti |
| Uçuş | Afina, Vyana və ya Varşava üzərindən Larnakaya 6–8 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 100–140 avro |
Kipr şəhərləri: Larnaka, Limassol, Pafos, Nikosiya
Larnaka giriş qapısıdır. Ada ümumən avtobusla gəzilir, amma hava limanından otelə əvvəlcədən transfer sifariş etmək gecə enən reyslərdə çox vaxt qazandırır. Finikudes palmalı sahil gəzintisi və Müqəddəs Lazar kilsəsi mərkəzdədir, Duz gölünün sahilində isə Hala Sultan Təkkəsi məscidi var, qışda ora flaminqolar gəlir. Şəhərə bir gün bəs edir.
Limassol ən böyük sahil şəhəridir. Müasir marina, köhnə şəhər və qala buradadır, adanın ən yaxşı restoranları da bu şəhərdədir, böyük rusdilli icma yaşayır. Yaxınlıqdakı Kurion antik teatrı düz dənizə baxır.
Pafos UNESCO siyahısındadır. Arxeoloji parkda Roma mozaikaları var, yaxınlıqda Kralların məzarları və liman qalası qalır. Şəhərdən iyirmi beş dəqiqə aralıda Afrodita qayası, yəni Petra-tu-Romiu dayanır və bu, adanın ən məşhur mənzərəsidir. Akamas yarımadasında isə Mavi laquna qayıq turu və Lara tısbağa çimərliyi var.
Nikosiya tel divarla ikiyə bölünmüş paytaxtdır və bu, adamı düşündürür. Ledra küçəsində piyada keçid məntəqəsi var, pasportla şimal tərəfə keçirsiniz, Venesiya divarları və Büyük Han karvansarası iki tərəfdədir. Adanın hər yeri maşınla bir-iki saatdır, ona görə bir bazada qalıb hər yeri gəzmək olur.
Kipr çimərlikləri və Troodos dağları
Ayia-Napa şərqdə əsas kurort şəhəridir. Nissi çimərliyi ağ qum və dayaz firuzəyi su deməkdir, Makronissos isə ailələr üçündür. Kavo-Greko burnunda dəniz mağaraları və Mavi laquna var. Gecə həyatı gənclər üçün qurulub. Protaras yanındadır və daha sakitdir, Fig Tree Bay ailə çimərliyidir. Limassol və Pafos çimərlikləri çınqıllı və qumludur, Koral körfəzi Pafosun ən yaxşısıdır, Lara körfəzi vəhşidir və tısbağa yuvalarıdır.
Troodos dağları adanın mərkəzindədir. Olimp zirvəsi min doqquz yüz əlli iki metrdir, qışda orada iki ay xizək mövsümü olur. Yayda dağda hava on dərəcə sərin qalır, sahildə otuz səkkiz olanda adamlar ora qaçır.
Omodos, Kakopetriya və Lefkara kəndləri daş küçələri, krujevası və şərabı ilə bir günlük gəzinti verir. Kikkos monastırı adanın ən zəngin monastırıdır, bölgədə isə UNESCO siyahısına düşmüş on taxta damlı kilsə var. Kaledoniya şəlaləsi cığırı yayda ən sərin yerdir.
Kipr nəqliyyatı: sol hərəkət və maşın
Kipr maşınla gəzilir. İctimai nəqliyyat şəhərlərarası avtobuslarla məhdudlaşır, Larnakadan Ayia-Napaya və Limassola bir saat çəkir və 4–5 avro tutur, kəndlərə isə heç getmir.
Kirayə gündə 25–45 avrodur. Hərəkət sol tərəflidir, bu, Britaniya irsidir, maşınlar da sağ sükanlıdır. Kirayə maşınların nömrəsi qırmızı olduğu üçün yerli sürücülər sizə səbirli yanaşır, hamı bilir ki, turistsiniz.
Avtomobil yolları pulsuz və keyfiyyətlidir, parkinq şəhərlərdə ödənişlidir, Azərbaycan vəsiqəsi isə qəbul olunur. Bolt taksi Larnaka, Limassol və Nikosiyada işləyir, şəhərlərarası taksi isə bahadır, Larnakadan Ayia-Napaya əlli avro çəkir. Hava limanından Larnaka şəhərinə avtobus iki avro, Ayia-Napaya Kapnos avtobusu isə doqquz avrodur. Şimala maşınla keçmək yalnız yerli sığorta ilə mümkündür, kirayə şirkəti isə buna icazə verməlidir.
Halloumi, meze və Kipr mətbəxi
Halloumi közdə qızardılmış pendir adanın simvoludur. Meze on beş-iyirmi kiçik qabdan ibarət ziyafətdir, ət və ya balıq variantı olur. Adambaşı 20–25 avrodur. İki nəfərə bir sifariş bəsdir, artığını onsuz da yeyə bilmirsiniz. Suvlaki və şeftali kebab hər menyudadır. Kleftiko yavaş bişmiş quzudur, kolokasi isə yerli kök bitkisidir. Lefkara və Omodos kəndlərində ev yeməyi verilir. Kommandariya dünyanın adı ilə tanınan ən köhnə şirin şərabıdır. Bizim damağa çox yaxındır, Türkiyə və Yunanıstan mətbəxinin qarışığıdır.
Halal məsələsinə gəlincə, Kipr mətbəxində donuz var. Buna baxmayaraq toyuq və quzu suvlaki, balıq və tərəvəz mezesi hər yerdə tapılır. Larnaka və Limassolda Livan və türk restoranları halaldır, Nikosiyanın şimal tərəfi isə tam halaldır.
Restoranda nahar 12–18 avro, axşam yeməyi isə 25–40 avro çəkir. Turist zonasından kənardakı taverna yarı qiymətə işləyir. Kran suyu içilir, amma dadı zəifdir.
Ətraflı oxu: Kiprə viza: Şengen keçmir, Bakıda səfirlik yoxdur və Şimali Kiprin vizasız yolu
Mövsüm və Şimali Kipr fərqi
Aprel-iyun və sentyabr-oktyabr ideal aylardır, hava 24–30 dərəcə olur. Dəniz maydan noyabra qədər iyirmi dərəcədən isti qalır, yəni Kiprin çimərlik mövsümü bütün Avropada ən uzunudur.
İyul-avqustda temperatur 35–40 dərəcəyə qalxır, sahildə rütubət artır, Ayia-Napa isə ən sıx və ən bahalı vaxtını yaşayır. Qışda hava 15–18 dərəcə və günəşli olur, Troodosda qar yağır, Pafos və Limassol isə qış istirahəti üçün Avropanın ən isti yerlərindən sayılır.
Şimali Kipr fərqini bilmək vacibdir. Girne limanı və qalası şimalın ən məşhur yeridir. Famaqustanın divarlı şəhəri və Salamis antik şəhəri də oradadır. Karpaz yarımadasında vəhşi çimərliklər var. Bizim üçün şimal vizasızdır, İstanbul üzərindən Ercan hava limanına uçursunuz. Şimaldan cənuba keçid Kipr Respublikası vizası ilə mümkündür, əksinə isə şimaldan girənlər cənub tərəfin qanunlarına görə qeyri-qanuni giriş sayılır, iki tərəfi bir səfərdə birləşdirmək istəyən viza yazımızı oxusun. Çimərlik və tədbir məlumatı Visit Cyprus portalındadır.
Büdcə və bilet
Larnakada üç ulduz otel 70–110 avro, Ayia-Napada yayda 120–200 avro, Pafosda 80–130 avro çəkir, Troodos kənd evləri isə 60–90 avroya düşür.
Giriş biletləri ucuzdur. Pafos arxeoloji parkı və Kurion dörd avro yarım, Mavi laquna qayıq turu isə 25 avro alır. Uçuşu çıxmaqla bir həftəlik səfər 800–1200 avroya sığır.
Cənuba birbaşa uçuş yoxdur. Larnakaya aviabilet Afina, Vyana və Varşava keçidləri ilə tapılır, İstanbul keçidi isə yalnız şimaldakı Ercan hava limanına işləyir. Ayia-Napa, Pafos və Troodosu bir həftəyə sığdıran Kipr turu paketləri maşın və otel bronunu bir yerdə həll edir.
Kipr haqqında tez-tez verilən suallar
Kipr üçün neçə gün lazımdır?
Bir çimərlik bazası ilə beş gün, Pafos, Troodos və Nikosiya ilə yeddi-səkkiz gün. Ada bir həftəyə tam gəzilir.
Ayia-Napa, yoxsa Pafos?
Ayia-Napa ən yaxşı qumlu çimərliklər və gənclikdir, Protaras ailə. Pafos tarix, sakitlik və qış istirahəti, Limassol restoran və şəhər həyatı.
Uşaqla hansı çimərlik?
Protarasda Fig Tree Bay və Ayia-Napada Makronissos dayaz və qumludur, Pafosda Koral körfəzi. Akvaparklar Ayia-Napa və Limassoldadır.
Sonda
Kipr uzun çimərlik mövsümü, bizə yaxın mətbəxi və kompakt ölçüsü ilə Aralıq dənizinin ən rahat adalarından biridir, viza məsələsi və şimal-cənub fərqi əvvəlcədən həll olunanda səfər sadədir. Viza variantları Kipr səhifəsində izah olunub, çimərlik və dağ marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
