Kamboca bir məbəd üçün gedilən ölkədir və o məbəd buna dəyər. Anqkor-Vat dünyanın ən böyük dini tikilisidir və gün doğuşunda onun qarşısında durmaq Cənub-Şərqi Asiyanın ən güclü anlarından biridir, adam səhər beşdə qaranlıqda niyə durduğunu o anda anlayır. Amma Kamboca yalnız Anqkor deyil. Pnom-Penin ağır tarixi, Kampotun bibər plantasiyaları və Koh-Ronqun boş çimərlikləri də var. Bizim üçün eVisa bir neçə günə çıxır, ölkə dollarla işləyir və Taylanddan da ucuzdur. Bu yazıda Anqkoru, şəhərləri və adaları bir yerə yığmışam. Nəqliyyat, yemək, mövsüm, təhlükəsizlik və büdcə də buradadır.
Kamboca haqqında qısa
| Paytaxt | Pnom-Pen; turizm mərkəzi Siem-Rip |
| Dil | Kxmer dili; ingilis dili turizmdə işləyir |
| Valyuta | ABŞ dolları hər yerdə, xırda pul riel ilə, 1 dollar ≈ 4100 riel |
| Viza | eVisa onlayn 36 dollar və ya sərhəddə 30 dollar, 30 gün |
| Ən yaxşı vaxt | Noyabr–fevral quru və sərin; mart–may çox isti |
| Uçuş | Doha, Bankok və ya Hoşimin üzərindən 12–15 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 40–60 dollar |
Anqkor: məbədlər, biletlər və marşrut
Anqkor arxeoloji parkı dörd yüz kvadrat kilometrdə yüzlərlə məbədi birləşdirir və Siem-Rip şəhərindən cəmi yeddi kilometr aralıdadır.
Bilet «Angkor Pass» adlanır, rəsmi bilet mərkəzində ya da onlayn alınır. Bir gün 37, üç gün 62, yeddi gün isə 72 dollardır. Üç günlük bilet bir həftə içində istifadə olunur və ilk səfər üçün idealdır, çünki bir gündə hər şeyi görməyə çalışan adam istidən yıxılır.
Kiçik dairə birinci gündür. Anqkor-Vata gün doğuşunda baxın, saat beşdə girişdə olun. Sonra Anqkor-Thoma keçirsiniz, orada Bayon məbədinin iki yüz daş üzü hər tərəfdən sizə baxır. Ta-Prom məbədini isə ağac kökləri bürüyüb, «Tomb Raider» filmi elə orada çəkilib.
Böyük dairə ikinci gündür. Preah Khan, Neak Pean və Pre Rup bu marşrutdadır, sonuncuda gün batımına baxırlar.
Üçüncü günü uzaq məbədlərə ayırın. Banteay Srei çəhrayı daş oymaları ilə tanınır, Beng Mealea cəngəllikdə qalıb, Kulen dağında isə şəlalələr var.
Praktik tərəfi belədir. Tuk-tuk sürücüsü ilə bir gün 20–30 dollar, bələdçi isə 40–50 dollar çəkir. Məbədlərdə çiyin və dizlər örtülü olmalıdır, yoxsa içəri buraxmırlar. Siem-Ripdə axşamlar Pub Street və gecə bazarı canlanır, Tonle Sap gölündəki üzən kəndlər isə yarım gün aparır.
Pnom-Pen, Kampot, Kep və Koh-Ronq adaları
Pnom-Pen Mekonq sahilində yerləşən paytaxtdır. Kral sarayı və Gümüş paqoda, Milli muzey, Mərkəzi bazar və sahil gəzintisi bir marşrutda birləşir.
Tuol Sleng həbsxana muzeyi və Çoeung Ek «Ölüm tarlaları» Qırmızı kxmerlərin 1975-1979-cu illərdəki faciəsini izah edir. Ağır yerlərdir, adam oradan susub çıxır, amma ölkəni anlamaq üçün getmək lazımdır. Şəhərə iki gün bəs edir.
Kampot cənubda, çayın kənarında sakit fransız müstəmləkə şəhəridir. Dünyaca məşhur Kampot bibəri plantasiyaları və Bokor dağı oradadır, Kep isə dəniz kənarında krab bazarı ilə tanınır, ikisi birlikdə iki-üç gün aparır.
Koh-Ronq və Koh-Ronq Samloem adalarına Sihanukvildən sürətli qayıqla qırx beş dəqiqədə çatırsınız. Orada ağ qum, gecə suda işıq saçan plankton və Tayland adalarının iyirmi il əvvəlki sakitliyi sizi gözləyir. Sihanukvilin özü kazino şəhərinə çevrilib, orada qalmayın, düz qayığa keçin. Battambanq isə bambuk qatarı və kənd həyatı ilə ayrıca səfərdir.
Kamboca nəqliyyatı: tuk-tuk, avtobus, dollar
Şəhər içində tuk-tuk əsas vasitədir, Grab və yerli PassApp tətbiqi qiyməti göstərir, 1–3 dollar, danışığa ehtiyac qalmır. Şəhərlərarası Giant Ibis və Mekong Express avtobusları işləyir, yerləri onlayn tutmaq olur. Siem-Ripdən Pnom-Penə altı saat çəkir və 15 dollardır, salonda Wi-Fi və kondisioner var. Gecə avtobusu da mövcuddur. Pnom-Pendən Kampota isə üç saat yarımdır. Uçuşla Siem-Rip Pnom-Pendən bir saatdır, 50–80 dollar. Bankokdan quru yolla Poipet sərhədindən keçmək olur, amma sərhəddə viza fırıldağı çoxdur, eVisa-nı evdə alın.
Pul məsələsi Kambocada özünəməxsusdur. Hər şey dollarla ödənilir, qalığı riellə qaytarırlar, cırıq və köhnə dollar əskinasını heç kim götürmür, yüz dollarlığı xırdalatmaq əzabdır, ona görə Bakıdan bir, beş və on dollarlıq təzə əskinaslar aparın. Bankomatlar dollar verir, komissiya 4–5 dollar. Kart yalnız otel və böyük restoranlarda keçir.
Kxmer mətbəxi və halal
Amok kokos südündə, banan yarpağında bişmiş balıq karisidir, milli yemək elə odur. Lok lak limon-bibər sousu ilə qızardılmış mal ətidir. Kxmer karisi Tayland karisindən yumşaqdır, ona görə acıya dözməyənlər üçün rahat variantdır. Nom banh çok düyü əriştəsidir və səhər yeməyinə verilir, Kampot bibəri ilə krab isə Kepin simvoludur.
Qiymətlər aşağıdır. Küçə yeməyi 1–2 dollar, restoranda nahar 4–8 dollar, turist restoranında isə 10–15 dollar çəkir, tropik meyvə, xüsusən manqo, suyundan ucuzdur.
Halal yemək Pnom-Pen və Siem-Ripdə Çam müsəlmanlarının restoranlarında və malayziya kafelərində var, Çam icması ölkənin ən böyük dini azlığıdır. Dəniz məhsulları və vegetarian variant isə hər yerdə tapılır. Kran suyunu içməyin, buz turist yerlərində fabrik istehsalıdır və təhlükəsizdir.
Ətraflı oxu: Kambocaya viza: 36 dollarlıq eVisa, sərhəddə viza və vasitəçi saytlardan qaçmaq
Kambocada mövsüm və təhlükəsizlik
Noyabrdan fevrala qədər quru mövsümdür və 25–30 dərəcə ilə ideal vaxtdır, dekabr-yanvar isə ən sıx dövrdür.
Martdan maya qədər hava 35–40 dərəcəyə qalxır. Məbədlər yalnız səhər tezdən gəzilir, günorta isə oteldə, hovuzda oturursunuz.
İyundan oktyabra qədər yağış mövsümüdür, günorta qısa leysan yağır. Anqkorun hovuzları dolur və hər yer yaşıllaşır, turist azalır, otellər 30–40 faiz ucuzlaşır. Ən yağışlı aylar sentyabr və oktyabrdır.
Təhlükəsizliyə gəlincə, Pnom-Pendə motosikletdən çanta qapma hadisələri olur. Çantanı yol tərəfdə tutmayın, tuk-tukda isə qucağınızda saxlayın, Siem-Rip nisbətən sakitdir. Kənd yollarından və işarələnməmiş sahələrdən kənara çıxmayın, çünki köhnə mina zonaları hələ qalır. Dengue üçün ağcaqanad spreyi götürün. Angkor Pass və bölgə məlumatı Tourism Cambodia portalındadır.
Büdcə və bilet
Kamboca Cənub-Şərqi Asiyanın ən ucuz ölkələrindən biridir. Siem-Ripdə hovuzlu qonaq evi 15–30 dollar, butik otel 50–80 dollar, beş ulduz isə 120–200 dollar çəkir. Koh-Ronqda bunqalo 30–60 dollara düşür. Anqkora yaxın qalmaq istəyirsinizsə, otel seçimini mövsümdən əvvəl edin.
Angkor Pass 62 dollar, tuk-tuk günü 25 dollar, Tonle Sap turu isə 20 dollardır. Uçuşu çıxmaqla on günlük səfər adambaşı 600–900 dollara sığır.
Bakıdan Qatar Airways Doha üzərindən Pnom-Penə, Bankok üzərindən isə Siem-Ripə uçuşlar var. Siem-Ripə aviabilet axtaranda Bankoka uçub oradan bir saatlıq reyslə davam etmək çox vaxt ucuz çıxır. Anqkor, Pnom-Pen və adaları bir marşrutda gəzənlər üçün Kamboca və Tayland turu paketləri iki ölkəni bir səfərdə birləşdirir, Tayland isə Azərbaycan vətəndaşlarına girişdə viza verir.
Kamboca haqqında tez-tez verilən suallar
Kamboca səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Anqkor üç gün, Pnom-Pen iki gün, Kampot və Kep iki gün, adalar üç gün, cəmi on gün. Yalnız Anqkor üçün Tayland səfərinə üç-dörd gün əlavə etmək də olar.
Anqkor-Vata neçə günlük bilet almalı?
Üç günlük. Bir gündə kiçik dairə istidə yorucudur, yeddi günlük isə yalnız arxeologiya həvəskarları üçündür.
Vyetnam və ya Tayland ilə birləşdirmək olar?
Bəli, Pnom-Pendən Hoşiminə avtobus altı saat, Siem-Ripdən Bankoka uçuş bir saat. Vyetnam Azərbaycan vətəndaşları üçün eVisa, Tayland girişdə viza tələb edir.
Sonda
Kamboca asan eVisa, dollarla ödəniş və dünyanın ən möhtəşəm məbəd kompleksi ilə Asiyanın ən ucuz və ən təsirli səfərlərindən biridir, quru mövsümdə üç günlük Angkor Pass ilə gedən adam üçün ideal plandır. Viza prosesi Kamboca səhifəsində izah olunub, Anqkor və ada marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
