Greencard sözünü Azərbaycanda hamı eşidib, amma çoxu onu lotereya ilə eyniləşdirir. Əslində Greencard, rəsmi adı ilə ABŞ daimi yaşayış kartı, Amerikada ömürlük yaşamaq və işləmək hüququ verən sənəddir, lotereya isə onu almağın yalnız bir yoludur. Bu yazıda Greencard nədir, hansı yollarla alınır, DV lotereyası necə işləyir, 2026-cı ildə nə dəyişib və Azərbaycan vətəndaşı üçün real şanslar nədir, hamısını sadə dillə izah edirik.
Greencard nədir?
Greencard ABŞ hökumətinin xarici vətəndaşa verdiyi daimi yaşayış statusunu təsdiq edən kartdır. Sahibi ABŞ-da istənilən ştatda yaşaya, istənilən işəgötürəndə işləyə, təhsil ala, sosial və tibbi proqramların çoxundan istifadə edə bilər; beş il sonra isə vətəndaşlığa müraciət hüququ qazanır. Kart 10 il etibarlı olur və yenilənir; nikah əsasında alınan ilk kart isə 2 illik şərti olur. Greencard vətəndaşlıq deyil: sahibi səs verə bilmir, ABŞ pasportu almır və ölkədən uzun müddət, adətən bir ildən çox, kənarda qalanda statusunu itirə bilər.
| Rəsmi adı | Permanent Resident Card, Form I-551 |
| Verdiyi hüquq | ABŞ-da daimi yaşamaq və işləmək |
| Etibarlılıq | 10 il, yenilənir; nikahla 2 il şərti |
| Vətəndaşlığa yol | 5 il sonra, nikahla 3 il sonra |
| Alınma yolları | Ailə, iş, investisiya, sığınacaq, DV lotereyası |
| Azərbaycan üçün ən real yol | DV lotereyası və ailə birləşməsi |
Greencard hansı yollarla alınır?
Beş əsas yol var.
Birincisi ailə üzrədir. ABŞ vətəndaşının həyat yoldaşı, valideyni, uşağı, yaxud daimi sakinin yaxın qohumu petisiya ilə müraciət edir. Vətəndaşın yaxın qohumları üçün növbə yoxdur, digərləri isə illərlə gözləyir.
İkincisi iş üzrədir. ABŞ işəgötürəni xarici mütəxəssis üçün petisiya verir, EB-1, EB-2 və EB-3 kateqoriyaları isə müvafiq olaraq elm adamları, yüksək ixtisaslı və ixtisaslı işçilər üçündür.
Üçüncüsü investisiyadır. EB-5 proqramı ABŞ-da iş yerləri yaradan böyük investisiya tələb edir.
Dördüncüsü humanitar yoldur. Sığınacaq və qaçqın statusu bir il sonra Greencard-a keçir.
Beşincisi isə Diversity Visa, yəni DV lotereyasıdır. ABŞ-a az immiqrasiya edən ölkələrin vətəndaşları arasında hər il təsadüfi seçimlə vizalar paylanır. Azərbaycan bu siyahıdadır və hər il minlərlə azərbaycanlı seçilir.
Greencard lotereyası necə işləyir?
Proqram Konqresin qanunu ilə işləyir və hər il təxminən əlli min immiqrasiya vizası ayırır. Qeydiyyat yalnız Dövlət Departamentinin rəsmi saytında, adətən payızda və bir ay ərzində aparılır. Əvvəllər tamamilə pulsuz idi, 2025-ci ildən isə bir dollarlıq simvolik qeydiyyat rüsumu tətbiq olunur.
Şərtlər sadədir. Azərbaycanda doğulmaq ya da doğulduğunuz ölkənin siyahıya uyğun olması, bir də tam orta təhsil yaxud son beş ildə ən azı iki illik ixtisaslı iş təcrübəsi tələb olunur. Anket doldurulur, tələblərə uyğun foto yüklənir, təsdiq nömrəsi isə mütləq saxlanılır.
Nəticələr növbəti ilin mayında yalnız Entrant Status Check səhifəsində yoxlanılır. E-poçt, zəng ya da məktubla «siz qalib oldunuz» xəbəri gəlirsə, bu, birmənalı fırıldaqdır.
Seçilənlər DS-260 formasını doldurur, sənəd toplayır və ABŞ səfirliyində müsahibəyə gedir, müsahibə mərhələsində isə adambaşı 330 dollar viza rüsumu ödənilir. Rəsmi qaydalar ABŞ Dövlət Departamentinin Diversity Visa səhifəsində verilib.
2026-cı ildə Greencard lotereyasında nə dəyişdi?
Son bir il proqramın tarixində ən qarışıq dövrdür. Birincisi, DV-2027 qeydiyyatı ənənəvi oktyabr tarixində açılmadı: Dövlət Departamenti iki yeni tələb elan etdi, 1 dollarlıq rüsum və qeydiyyat zamanı etibarlı pasportun skanının yüklənməsi, və pasportu olmayanlara vaxt vermək üçün qeydiyyatın başlanğıcını təxirə saldı; tarix «mümkün olan ən qısa vaxtda» açıqlanacaq. İkincisi, 2025-ci ilin dekabrında ABŞ hökuməti DV vizalarının verilməsini dayandırdı, məhkəmə isə bunu qanuna zidd saydı və 2026-cı il avqustun 28-dən viza verilişi bərpa edildi. Üçüncüsü, saxta «qeydiyyat açıqdır» saytları çoxaldı. Nəticə: proqram ləğv olunmayıb, çünki onu yalnız Konqres ləğv edə bilər, amma tarixləri yalnız rəsmi saytdan izləmək lazımdır.
Ətraflı oxu: Amerikaya viza necə alınır: DS-160 formasından müsahibəyə qədər addım-addım
Greencard qeydiyyatında ən çox edilən səhvlər
- Bir ildə iki dəfə qeydiyyat. Sistem dublikatı tapır və hər iki anketi ləğv edir. Ər-arvad ayrı-ayrı qeydiyyatdan keçə bilər, bir nəfər iki dəfə yox.
- Yanlış foto. Köhnə, filtrlənmiş, eynəkli və ya ölçüsü tələbə uyğun olmayan foto anketi keçərsiz edir.
- Ailə üzvlərinin buraxılması. Həyat yoldaşı və 21 yaşa qədər bütün uşaqlar, hətta sizinlə getməsələr belə, anketdə göstərilməlidir; buraxılanda müsahibədə rədd olunursunuz.
- Vasitəçi saytlar. Rəsmi qeydiyyat 1 dollardır; «zəmanətli qalibiyyət» satan saytlar məlumatınızı götürüb bəzən anketi heç göndərmir.
- Təsdiq nömrəsini itirmək. Nəticəni yalnız o nömrə ilə yoxlamaq olar, bərpası mümkündür, amma çətindir.
Seçildikdən sonra: sənədlər, müsahibə və köçmə
Seçilmək viza demək deyil, növbədə yer deməkdir. Hər il seçilənlərin sayı vizaların sayından çox olur, case number adlanan növbə nömrəsi kiçik olanlar isə daha tez müsahibəyə çağırılır.
Müsahibəyə qədər doğum, nikah və təhsil sənədləri, məhkumluq arayışı, tibbi müayinə və maliyyə dəstəyi sənədləri hazırlanır. Viza verilir, altı ay ərzində ABŞ-a giriş edilir, Greencard isə ünvana poçtla gəlir.
İlk uçuşu erkən planlaşdırmaq büdcə üçün vacibdir, çünki Bakıdan ABŞ-a bir istiqamətli Amerikaya aviabilet qiymətləri mövsümə görə iki dəfə fərqlənir. Müsahibədən əvvəl ABŞ-ı görmək istəyənlər turist vizası ilə gedir, Amerika turu paketləri isə bu halda ayrıca B1/B2 viza tələb edir.
Greencard haqqında tez-tez verilən suallar
Greencard lotereyasında Azərbaycandan neçə nəfər seçilir?
Son illərdə hər il təxminən 1500–2000 nəfər; DV-2026 üçün 1817 azərbaycanlı seçilib. Bu, qeydiyyatdan keçənlərin təxminən 1–2%-idir.
Azərbaycan vətəndaşlığı itir?
Xeyr. Greencard vətəndaşlıq deyil, yaşayış statusudur; Azərbaycan pasportu qalır. Vətəndaşlıq məsələsi yalnız ABŞ vətəndaşlığına keçəndə ortaya çıxır.
Greencard ilə ABŞ-dan kənarda nə qədər qalmaq olar?
Altı aydan uzun səfərlər sual doğurur, bir ildən uzun səfər statusun itirilməsi kimi qiymətləndirilə bilər; uzun səfərdən əvvəl reentry permit alınır.
Qeydiyyat üçün ingilis dili lazımdır?
Qeydiyyat və viza üçün dil tələbi yoxdur; ingilis dili yalnız illər sonra vətəndaşlıq imtahanında tələb olunur.
Sonda
Greencard ABŞ-da daimi yaşamaq hüququdur və Azərbaycan vətəndaşı üçün ən real yol DV lotereyasıdır: 1 dollar, pasport, düzgün foto və rəsmi sayt. Qeydiyyat tarixləri açıqlananda anketin səhvsiz doldurulmasında, seçiləndən sonra isə DS-260 və müsahibə mərhələsində Viza.az komandası kömək edir; ABŞ səhifəsində xidmət şərtləri, müraciət formasında isə ilk addım var.
Qeyd: Yazıdakı məlumatlar dərc olunduğu tarixə aiddir. DV proqramının tarixləri və qaydaları dəyişə bilər, ona görə yalnız rəsmi saytı izləyin.
