Albaniyaya viza lazımdırmı sualının cavabı qısadır: lazım deyil. 2024-cü ildən Azərbaycan vətəndaşları adi ümumvətəndaş pasportu ilə Albaniyaya vizasız gedə bilirlər. Bu barədə iki ölkə arasında ayrıca saziş imzalanıb və həmin saziş artıq qüvvədədir.
Amma vizasız rejim heç də hər şeyin həll olunması demək deyil. Çoxları elə bilir ki, viza tələb olunmursa, sərhəddə heç nə soruşulmayacaq. Əslində isə vizasız rejim sadəcə o deməkdir ki, icazəni əvvəlcədən səfirlikdən yox, birbaşa sərhəddə alırsınız. Sizi ölkəyə buraxıb-buraxmamaq qərarını isə sərhəd xidmətinin əməkdaşı verir.
Bu yazıda Albaniyaya viza məsələsi ilə bağlı bilməli olduğunuz hər şeyi bir yerə yığmışıq: vizasız rejimin şərtləri, 90/180 qaydası, sərhəddə soruşula biləcək sənədlər və vizanın həqiqətən lazım olduğu hallar.
Albaniyaya viza lazımdırmı?
Xeyr, lazım deyil. Turist kimi getmək, iş görüşlərində iştirak etmək, qohumların yanına getmək və ya mədəni tədbirlərə qatılmaq üçün Azərbaycan vətəndaşlarından Albaniyaya viza tələb olunmur.
Bunun hüquqi əsası da var. 2024-cü il martın 1-də Bakıda «Azərbaycan Respublikası Hökuməti ilə Albaniya Respublikası Nazirlər Şurası arasında ümumvətəndaş pasportlara malik şəxslər üçün viza tələbinin qarşılıqlı aradan qaldırılması haqqında Saziş» imzalanıb. Saziş həmin il aprel ayında qanunla təsdiq edilib və yayda qüvvəyə minib. Diplomatik və xidməti pasportu olanlar üçün isə vizasız rejim hələ 2011-ci ildən tətbiq olunur.
Yeri gəlmişkən, bu rejim rəsmi siyahılarda da öz əksini tapıb. Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin vizasız gediş-gəliş rejimi tətbiq olunan ölkələr siyahısında Albaniyanın qarşısında 90 gün yazılıb.
| Viza tələb olunur? | Xeyr |
| Nə qədər qalmaq olar? | İstənilən 180 gün ərzində 90 gün |
| Hansı pasportla? | Ümumvətəndaş, diplomatik, xidməti |
| Hansı məqsədlə? | Turizm, iş görüşü, qohum ziyarəti, mədəni tədbir |
| İşləmək və oxumaq olarmı? | Yox, bunun üçün ayrıca icazə lazımdır |
| Sərhəddə rüsum var? | Yoxdur |
Albaniyaya viza olmadan neçə gün qalmaq olar?
Bəzi Azərbaycan saytlarında yazılır ki, Albaniyada il ərzində 90 gün qalmaq olar. Bu, düzgün deyil. Həm sazişdə, həm də Albaniyanın öz viza qaydalarında söhbət istənilən 180 günlük dövr ərzində 90 gündən gedir. Yəni Şengen ölkələrində tətbiq olunan qaydanın eynisidir.
İlk baxışdan fərq böyük görünmür, amma praktikada çox şeyi dəyişir. Tutaq ki, yanvar ayında Albaniyada 90 gün qalmısınız. «İl ərzində 90 gün» qaydası ilə növbəti ilin yanvarına qədər gözləməli olardınız. 90/180 qaydası ilə isə iyul ayında yenidən tam 90 gün qalmaq hüququnuz olur.
180 günü necə hesablamaq lazımdır?
Hesablama həmişə geriyə doğru aparılır. Sərhədi keçdiyiniz gün özünüzə bir sual verirsiniz: bu gündən geriyə 180 gün sayanda Albaniyada cəmi neçə gün olmuşam? Əgər cavab 90-dan azdırsa, problem yoxdur.
Bir məsələni də unutmayın: ölkəyə girdiyiniz gün də, çıxdığınız gün də tam gün kimi sayılır. Cəmi bir neçə saatlıq qalsanız belə, o gün limitdən çıxılır. Albaniyaya tez-tez gedib-gələnlərə məsləhətimiz odur ki, giriş-çıxış tarixlərini telefonda qeyd etsinlər. İnternetdə Şengen üçün nəzərdə tutulmuş 90/180 kalkulyatorları var, onlardan da istifadə etmək olar.
Albaniyada qaldığınız günlər Şengen limitinə daxil deyil
Avropada uzun səyahət planlaşdıranlar üçün bu, çox vacib məqamdır. Albaniya nə Avropa İttifaqının, nə də Şengen zonasının üzvüdür. Ona görə də Albaniyada keçirdiyiniz günlər Şengen vizanızın 90/180 limitinə heç bir təsir göstərmir. Bu iki limit bir-birindən tamamilə ayrıdır.
Sadə dillə desək, Şengen günləriniz bitəndə Yunanıstana və ya Xorvatiyaya gedə bilmirsiniz, amma Albaniyaya gedə bilirsiniz. Adriatik sahilində dincəlmək istəyənlər üçün bu, real üstünlükdür.
Sərhəddə hansı sənədləri soruşa bilərlər?
Vizasız rejim sizə ölkəyə giriş üçün müraciət etmək hüququ verir, amma girişə zəmanət vermir. Sərhəd xidmətinin əməkdaşını əsasən üç şey maraqlandırır: nə məqsədlə gəlmisiniz, harada qalacaqsınız və nə vaxt geri qayıdacaqsınız. Əlinizdə bu üç suala cavab verən sənədlər varsa, yoxlama bir neçə dəqiqə çəkir.
Pasportun etibarlılıq müddəti
Albaniyanın rəsmi tələbinə görə pasportunuzun etibarlılıq müddəti ölkəyə girdiyiniz tarixdən ən azı 3 ay sonra bitməlidir və pasportda ən azı bir boş səhifə olmalıdır.
Bununla belə, biz 6 ay qalıq müddətini əsas götürməyi məsləhət görürük. Səbəbi sadədir: Bakıdan Tiranaya birbaşa uçuş yoxdur, yəni mütləq başqa bir ölkədən tranzit keçəcəksiniz. Həmin ölkənin və ya aviaşirkətin pasportla bağlı tələbləri Albaniyanınkından daha sərt ola bilər. 6 aylıq müddət sizi bütün yol boyu bu problemdən sığortalayır.
Qayıdış bileti, qalacağınız yer və maliyyə imkanı
- Qayıdış bileti və ya növbəti ölkəyə bilet. Çap olunmuş və ya telefonda internetsiz açıla bilən formada olsa yaxşıdır.
- Qalacağınız yerin ünvanı. Otel bronu, kirayə mənzilin təsdiqi və ya sizi dəvət edən şəxsin məktubu.
- Kifayət qədər pul. Praktikada gündə təxminən 50 avro hesabı ilə götürülür. Bank hesabından çıxarış və ya nağd pul göstərmək kifayətdir.
- Səyahət sığortası. Vizasız girişdə hüquqi tələb deyil, amma Albaniyada xaricilər üçün tibbi xidmət ödənişlidir, ona görə sığortasız getməyi məsləhət görmürük.
Düzdür, bu sənədləri əksər hallarda heç kim soruşmur. Amma soruşulanda əlinizdə olmalıdır, çünki o anda onları haradansa tapmaq mümkün olmur.
Pasporta möhür vurulmayanda nə etməli?
Son vaxtlar Albaniya sərhəd xidməti giriş-çıxışı getdikcə daha çox elektron sistemdə qeyd edir və bəzi keçid məntəqələrində pasporta möhür vurmurlar. Giriş tarixiniz sistemdə qalır, amma əlinizdə heç bir sübut olmur.
Ona görə də oturma talonunu, bilet təsdiqini və otel qəbzlərini səfər bitənə qədər atmayın. Çıxışda və ya növbəti dəfə gələndə nə qədər qaldığınızla bağlı sual yaransa, bu sənədlərlə məsələni dərhal aydınlaşdırmaq olur.
Albaniyaya viza hansı hallarda lazım olur?
Vizasız 90 gün yalnız qısamüddətli səfərlər üçün nəzərdə tutulub. Aşağıdakı hallarda bu rejim işləmir. Belə hallarda əvvəlcədən «D» tipli uzunmüddətli viza almaq, ölkəyə gəldikdən sonra isə yaşamaq üçün icazə rəsmiləşdirmək lazımdır:
- 180 gün ərzində 90 gündən artıq qalmaq istəyirsinizsə;
- Albaniyada işləmək və ya əmək müqaviləsi bağlamaq istəyirsinizsə;
- universitetdə oxumaq istəyirsinizsə;
- orada şirkət açıb daimi olaraq qalmaq istəyirsinizsə;
- ailə birləşməsi məqsədilə gedirsinizsə.
Müddəti aşmaq ucuz başa gəlmir. Albaniyada icazə verilən müddətdən artıq qalanlara təxminən 100–500 avro məbləğində cərimə tətbiq olunur, təkrar və ya ağır hallarda isə ölkəyə giriş qadağası qoyula bilər. Qeydiyyat elektron olduğundan bir gün artıq qalmaq belə sistemdə görünür.
Bakıdan Tiranaya necə getmək olar?
Hazırda Bakı ilə Tirana arasında birbaşa uçuş yoxdur. Ona görə də marşrut mütləq tranzit şəhərlə qurulur:
- İstanbul üzərindən. Ən sıx və ən rahat variantdır, gün ərzində bir neçə reys var.
- Digər Avropa şəhərləri üzərindən. Belqrad, Vyana və ya Varşava vasitəsilə də getmək olar, amma bu reyslər əsasən mövsümi olur.
Tranzit uçuşlarda qiymət fərqi kifayət qədər böyük olur. Eyni tarixə müxtəlif şəhərlər üzərindən ucuz aviabilet variantlarını müqayisə etsəniz, səfərin ümumi xərcini xeyli azalda bilərsiniz. Yay aylarına bileti nə qədər tez alsanız, bir o qədər sərfəli olur.
Bir məqama xüsusi diqqət yetirin. Əgər tranzit Şengen ölkəsindədirsə və hava limanının tranzit zonasından çıxmalı olacaqsınızsa, həmin ölkənin tranzit və ya qısamüddətli vizası tələb oluna bilər. Albaniyanın vizasız olması bu tələbi aradan qaldırmır. Ona görə bileti almazdan əvvəl marşrutu bu baxımdan mütləq yoxlayın. İstanbul üzərindən uçuşun bu qədər populyar olmasının səbəblərindən biri də elə budur.
Albaniyaya quru yolla da getmək mümkündür. Monteneqro, Kosovo, Şimali Makedoniya və Yunanıstan sərhədləri açıqdır, avtobus reysləri işləyir.
Yola çıxmazdan əvvəl nəzərə alınmalı 5 məqam
- Valyuta. Albaniyanın milli valyutası lekdir (ALL). Avronu hər yerdə qəbul etmirlər. Böyük şəhərlərdə kartla ödəmək olur, kiçik sahil qəsəbələrində isə nağd pul lazım olur.
- Sığorta. Girişdə tələb olunmur, amma tibbi xidmətin pullu olduğu ölkədə sığortasız getmək riskdir.
- Rabitə. Yerli SIM kartlar ucuzdur. Telefonunuz eSIM dəstəkləyirsə, paketi hələ uçmazdan əvvəl aktivləşdirmək daha rahatdır.
- Maşın kirayəsi. Sahil boyu gəzmək üçün ən rahat variantdır. Beynəlxalq sürücülük vəsiqənizin olub-olmadığını və kirayə şirkətinin depozit şərtlərini əvvəlcədən dəqiqləşdirin.
- Mövsüm. İyul-avqustda Ksamil və Saranda adamla dolu olur, qiymətlər də kəskin qalxır. May-iyun və sentyabr aylarında həmin dəniz həm daha sakit, həm də daha ucuzdur.
Marşrutu, oteli və transferi ayrı-ayrılıqda qurmaq istəmirsinizsə, hazır tur paketləri əksər hallarda daha sərfəli çıxır. Xüsusən də qrupla gedəndə və mövsümün ən qızğın həftələrində.
Albaniya Aİ-yə üzv olsa, bu qaydalar dəyişəcəkmi?
Albaniya Avropa İttifaqına üzvlük danışıqlarında bütün 33 fəsli açıb və 2026-cı ilin iyulunda ilk dəfə olaraq üç fəsli müvəqqəti bağlayıb. Tirana danışıqları 2027-ci ildə başa çatdırmağı, 2030-cu ildə isə üzv olmağı hədəfləyir. Bununla yanaşı, hökumət «Şengen Fəaliyyət Planı 2026–2030» adlı sənəd də qəbul edib.
Azərbaycan vətəndaşları üçün bu nə deməkdir? Yaxın illər üçün heç nə dəyişmir, ikitərəfli saziş qüvvədədir və vizasız rejim işləyir. Uzaq perspektivdə isə Albaniya Şengen zonasına qoşulanda ölkəyə giriş artıq ikitərəfli sazişlə yox, Avropa İttifaqının ümumi viza siyasəti ilə tənzimlənəcək. Bu, bir neçə ilin məsələsidir. Amma Albaniyada uzunmüddətli plan quranlar, məsələn, orada mülk almaq və ya biznes qeydiyyatdan keçirmək istəyənlər bunu indidən nəzərə alsalar, yaxşı olar.
Ətraflı oxu: Monteneqroya viza artıq tələb olunur: vizasız rejim niyə ləğv edildi və nə etməli
Albaniyaya viza haqqında tez-tez verilən suallar
Şengen vizası olan şəxsə Albaniyaya viza lazımdırmı?
Xeyr. Azərbaycan vətəndaşı Albaniyaya öz pasportu ilə vizasız gedir, Şengen vizasının olub-olmaması heç nəyi dəyişmir. Düzdür, Albaniyada Şengen vizası ilə giriş imkanı var, amma o, viza tələb olunan ölkələrin vətəndaşları üçün nəzərdə tutulub. Bizim vətəndaşlara aid deyil.
Albaniyada 90 gündən artıq qalmaq olarmı?
Vizasız rejimlə olmaz. 180 gün ərzində 90 gündən artıq qalmaq üçün əvvəlcədən «D» tipli uzunmüddətli viza almaq, sonra isə yaşamaq üçün icazə rəsmiləşdirmək lazımdır.
Uşaqlara Albaniyaya viza lazımdırmı?
Xeyr, vizasız rejim yaşdan asılı olmayaraq hamıya aiddir. Amma uşağın öz pasportu olmalıdır. Uşaq valideynlərdən yalnız biri ilə və ya başqa şəxslə gedirsə, Azərbaycandan çıxanda digər valideynin notariat qaydasında təsdiq edilmiş razılığı tələb oluna bilər.
Vizasız rejim iş səfərlərinə də aiddirmi?
Bəli. Görüşlər, danışıqlar, sərgi və konfranslarda iştirak vizasız rejimə daxildir. Amma Albaniyada işləmək və maaş almaq bura daxil deyil, bunun üçün iş icazəsi lazımdır.
Pasportumun müddətinə 4 ay qalıb, gedə bilərəmmi?
Albaniyanın tələbinə görə bəli, 3 aylıq minimumu ödəyirsiniz. Amma tranzit keçdiyiniz ölkənin və ya aviaşirkətin tələbləri daha sərt ola bilər. Ona görə bileti almazdan əvvəl bunu da yoxlayın.
Sərhəddə hər dəfə eyni sənədləri soruşurlar?
Xeyr. Adətən yalnız pasporta baxırlar. Amma sərhəd xidmətinin əməkdaşı istənilən vaxt səfərin məqsədini, qalacağınız yeri və maliyyə imkanınızı təsdiq edən sənəd tələb edə bilər.
Albaniyaya viza qaydaları nə vaxt dəyişə bilər?
İkitərəfli saziş qüvvədə olduğu müddətdə rejim dəyişmir. Dəyişiklik daha çox Albaniyanın Aİ və Şengenə inteqrasiyası ilə bağlı ola bilər, bu isə illər çəkən prosesdir. Hər halda səfərdən əvvəl rəsmi siyahıya bir dəfə baxmaq artıq olmaz.
Sonda
Albaniyaya viza lazım olmasa da, səfəri diqqətlə planlaşdırmaq lazımdır. Tranzit ölkəsi, pasportun qalıq müddəti, sığorta və mövsüm seçimi səfərin necə keçəcəyini müəyyən edən əsas amillərdir.
Viza.az komandası Albaniya istiqaməti üzrə marşrutun qurulmasında, aviabilet və otel bronunda, sənədlərin yoxlanılmasında, eləcə də 90 gündən artıq qalmaq istəyənlər üçün «D» tipli viza prosesində kömək edir.
Albaniya istiqaməti haqqında ətraflı oxuya və ya müraciət formasını doldura bilərsiniz. Mütəxəssisimiz qısa müddətdə sizinlə əlaqə saxlayacaq.
Qeyd: Yazıdakı məlumatlar dərc olunduğu tarixə aiddir. Viza qaydaları dəyişə bilər, ona görə səfərdən əvvəl Azərbaycan Respublikası Xarici İşlər Nazirliyinin və Albaniya sərhəd orqanlarının rəsmi məlumatlarına bir daha baxmağı məsləhət görürük.
