Əsas məzmuna keç

Uçuş gecikməsi və ləğvi: hüquqlarınız, kompensasiya və nə etməli

Uçuş gecikməsi və ləğvi: hüquqlarınız, kompensasiya və nə etməli

Uçuş gecikməsi hər səyahətçinin başına gələn haldır, amma çoxu bilmir ki, bu zaman aviaşirkətin konkret öhdəlikləri var. Adam hava limanında altı saat gözləyir, öz pulu ilə yemək alır, sonra evə qayıdıb məsələni unudur. Halbuki bəzi hallarda həmin xərclər geri qaytarılır, üstəlik ayrıca kompensasiya da ödənilir. Aşağıda hansı halda nəyi tələb etmək olduğunu və bunu necə etməyi yazmışam.

Uçuş gecikməsi zamanı aviaşirkət nəyi ödəməlidir

Birinci qat qayğı adlanır və səbəbdən asılı olmayaraq işləyir. Gözləmə müəyyən saatı keçəndə aviaşirkət sizə içməli su və yemək verməlidir, gecəyə düşürsə otel və hava limanına gediş-gəliş də daxil olur. Bu, hava pisliyinə görə də, texniki nasazlığa görə də eynidir.

Praktikada heç kim sizə yaxınlaşıb bunu təklif etmir. Qeydiyyat masasına gedib yemək kuponu istəmək lazımdır, vermirlərsə, çeki saxlayıb sonra tələb edirsiniz. Gecikmə zamanı aviaşirkətlə yazışmaq üçün internet lazım olur, xaricdə işləyən eSIM bu anda özünü doğruldur. Çekləri atmayın, tələbin əsas sübutu elə odur.

Uçuş gecikməsi zamanı gözləmə zonası
Çıxış qapısında gözləmə zonası. Foto: Philip Mallis, Wikimedia Commons (CC BY-SA 2.0).

Kompensasiya hansı hallarda verilir

Kompensasiya ayrıca şeydir və hər gecikməyə görə verilmir. Avropa İttifaqının qaydası ən geniş tanınanıdır: qayda İttifaq ərazisindəki hava limanından çıxan bütün reyslərə, kənardan İttifaqa gələnlərdə isə yalnız Avropa aviaşirkətinin reyslərinə şamil olunur. Gecikmə təyinat məntəqəsinə çatanda üç saatı keçirsə, məbləğ məsafəyə görə hesablanır.

1500 km-ə qədər250 avro
İttifaq daxilində 1500 km-dən çox400 avro
Digər reyslərdə 1500–3500 km400 avro
3500 km-dən çox600 avro

Bir vacib istisna var: fövqəladə hallarda kompensasiya ödənilmir. Buraya güclü külək və duman, hava nəzarətçilərinin tətili, hava limanının bağlanması və təhlükəsizlik hadisələri daxildir. Təyyarənin öz nasazlığı isə adətən fövqəladə sayılmır, çünki texniki baxım şirkətin öz işidir. Türkiyənin də oxşar öz qaydası var, ona görə İstanbul üzərindən uçanlar üçün məsələ tamam ümidsiz deyil.

Ətraflı oxu: Tranzit uçuşu: nə qədər vaxt qoymaq, bagaj harada qalır və viza lazımdırmı

Bir bilet, yoxsa iki ayrı bilet

Bu, gecikmənin ən bahalı tərəfidir və çoxu bunu sonradan öyrənir. Hər iki uçuş bir biletin içindədirsə, birinci reys gecikib ikinciyə çatmırsınızsa, aviaşirkət sizi növbəti reysə pulsuz keçirməlidir. Ayrı-ayrı alınmış iki biletdə isə belə öhdəlik yoxdur, ikinci bilet sadəcə yanır və yenisini öz cibinizdən alırsınız.

Ona görə ucuz görünən ayrı biletlər əslində gizli risk daşıyır. Ayrı bilet almağa məcbursunuzsa, aralarına ən azı üç-dörd saat qoyun. Marşrutu qurarkən reyslər arasındakı vaxt fərqinə qiymətdən az diqqət yetirməyin.

Uçuş gecikməsi ilə bağlı tələbi necə yazmaq

Hava limanından çıxmamışdan əvvəl üç şeyi saxlayın: minik talonu, gecikmə barədə yazılı təsdiq və bütün çeklər. Lövhənin gecikməni göstərən şəklini çəkmək də işə yarayır, çünki sonradan cədvəl yenilənir və iz qalmır.

Tələbi aviaşirkətin öz saytındakı formadan göndərin, e-poçt yazışması qalsın deyə. Cavab gec gəlir və ilk cavab çox vaxt rədd olur, bu normaldır, ikinci dəfə yazın. Reys tam ləğv olunubsa və növbəti uçuş ertəsi günədirsə, quru yolla getmək bəzən daha sürətli çıxır, qatar və avtobus variantlarına baxmaq bir neçə dəqiqə aparır. Sərnişin hüquqları barədə rəsmi izah Avropa İttifaqının sərnişin hüquqları səhifəsində verilib.

Qısası

Gecikmə baş verəndə əvvəlcə qayğı tələb edin, sonra sənəd toplayın, kompensasiya məsələsini isə evə qayıdandan sonra sakit həll edin. Ayrı biletlər arasında geniş vaxt qoyun, çekləri saxlayın, ilk rədd cavabını son cavab saymayın. Marşrutu və viza prosesini birlikdə planlaşdırmaq üçün müraciət formasını doldurun.

Qeyd: Kompensasiya qaydaları uçuşun marşrutuna və aviaşirkətin qeydiyyat ölkəsinə görə dəyişir, konkret halda biletin şərtlərini yoxlayın.