İndoneziya on yeddi min adadan ibarətdir, amma Bakıdan gedənlərin doxsan faizi üçün o, bir sözdür, Bali. Düzü, haqlıdırlar da, Bali düyü terrasları, məbədləri, sörfü və spası ilə Asiyanın ən rahat tətil adasıdır.
Buna baxmayaraq bir saatlıq uçuş və ya qayıq məsafəsində Lombokun boş çimərlikləri, Yavanın Borobudur məbədi və Bromo vulkanı, bir də Komodo əjdahaları var, onlar isə Balidən az deyil. Aşağıda Balinin rayonlarını və qonşu adaları, həmçinin nəqliyyatı, yeməyi, quru mövsümü, təhlükəsizliyi və büdcəni bir yerə yığmışam.
İndoneziya haqqında qısa
| Paytaxt | Cakarta; turizm mərkəzi Bali |
| Dil | İndoneziya dili; ingilis dili Balidə hər yerdə |
| Valyuta | Rupiya (IDR), 1 dollar ≈ 16 000 rupiya; nağd və kart |
| Viza | e-VOA onlayn və ya hava limanında, 30 gün, bir dəfə uzadılır; Bali turist vergisi 150 000 rupiya |
| Ən yaxşı vaxt | Aprel–oktyabr quru mövsüm; noyabr–mart yağış |
| Uçuş | Doha, Dubay və ya İstanbul üzərindən 13–15 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 60–100 dollar |
Bali rayonları: harada qalmalı?
Bali balaca ada deyil və rayon seçimi bütün səfəri müəyyən edir, bunu bilmədən gedən adam yolda vaxt itirir.
Ubud adanın mərkəzində, mədəni paytaxtdır. Düyü terrasları, meymun meşəsi, yoqa və spa ilə tanınır, amma dənizdən uzaqdır, sahilə bir saat yol var.
Seminyak və Çanqu cənub-qərb sahilindədir, restoran, sörf və gün batımı barları ilə doludur. Çanqu gənclərin və uzaqdan işləyənlərin məkanıdır, orada hər ikinci masada noutbuk görürsünüz.
Uluvatu cənub yarımadasındadır, qayalıq çimərlikləri, uçurumdakı məbədi və kecak rəqsi ilə seçilir.
Nusa-Dua ailələr üçün beş ulduz kurortlar və sakit dənizdir, Sanur yaşlı və uşaqlı ailələr üçün dayaz su, Kuta isə ən ucuz və ən səs-küylü. Nusa-Penida adası Kelinqkinq çimərliyi və manta skatları ilə bir günlük qayıq səfəridir, Sanurdan 45 dəqiqə. Şimalda Munduk şəlalələri və Bratan gölündəki məbəd, şərqdə Amed dalğıc kəndidir. Mənim məsləhətim belədir: üç gün Ubud, dörd gün sahil. İkisini qarışdırmayın.

İndoneziya Balidən kənarda: Lombok, Yava, Komodo
Lombok Balidən sürətli qayıqla iki saat və ya uçuşla otuz dəqiqədir. Kuta-Lombok çimərlikləri Balinin iyirmi il əvvəlki halını xatırladır. Rincani vulkanına iki-üç günlük yürüş var. Üç Gili adasında nə maşın, nə də motosiklet var, yalnız velosiped və at arabası işləyir. Ora əsl snorkelinq cənnətidir. Yavada Coqyakarta Borobudur, dünyanın ən böyük Budda məbədi, gün doğuşunda gedilir, və Prambanan hindu məbədləri ilə iki gündür. Bromo vulkanının gün doğuşu turu Yavanın ən məşhur mənzərəsidir, Balidən iki günlük marşrutla birləşdirilir. Labuan Bacodan Komodo milli parkına qayıq turu əjdahalar, çəhrayı çimərlik və Padar adasının mənzərəsi ilə bir-üç gündür. Sumatra oranqutanları və Raca Ampat dalğıcı uzun səfərlər üçündür.
İndoneziya nəqliyyatı: Gojek, sürücü, qayıq
Balidə ictimai nəqliyyat demək olar yoxdur. Hər şey Grab və Gojek tətbiqləri üzərindən gedir, onlar da internetsiz işləmir, ona görə eSIM Denpasara enməmişdən qoşulmalıdır. Gojek və Grab tətbiqləri motosiklet taksi və maşın üçün əsas vasitədir, Seminyakdan Ubuda maşın 10–15 dollar, bəzi kəndlərdə yerli taksi kartelləri tətbiq maşınlarını içəri buraxmır, bir az piyada gedirsiniz. Günlük sürücü ilə maşın 45–60 dollar, səkkiz-on saat, ilk səfər üçün ən rahat variantdır, sürücü həm bələdçi olur.
Skuter kirayəsi gündə 5–8 dollardır və hamı minir, amma bir neçə şeyi əvvəlcədən bilin. Beynəlxalq sürücülük vəsiqəsi tələb olunur və polis onu yoxlayır, sığorta vəsiqəsiz qəzanı ödəmir, Bali xəstəxanalarının ən çox gördüyü turist yaralanması isə məhz skuterdəndir.
Adalar arası sürətli qayıqlar Sanur və Padanqbaydan Nusa-Penida, Gili və Lomboka gedir, bilet 15–40 dollardır, dalğalı mövsümdə isə reyslər ləğv olunur.
Daxili uçuşlar Garuda, Lion Air və AirAsia ilə ucuzdur, Balidən Coqyakartaya bir saat yarım çəkir və 40–70 dollar tutur.
Mətbəx və halal
Nasi qorenq qızardılmış düyü, mi qorenq isə əriştədir, hər yerdə 2–3 dollara satılır. Satay şişlərdir və fıstıq sousu ilə verilir. Rendang Sumatranın yavaş bişmiş ət yeməyidir. Qado-qado tərəvəz salatıdır, tempe isə soya kotletidir. Balidə hindu əhalinin babi qulinq qızardılmış donuz və bətutu ördəyi var, halal yemək isə ölkənin qalanı kimi Balidə də asandır. «Warung» adlanan yerli yeməkxanaların çoxu müsəlman ailələrindir və halal lövhəsi qoyur, Padang restoranları tam halaldır, Lombok və Yavada isə hər şey halaldır. Kran suyunu içməyin, «Bali mədəsi» üçün buzsuz içki və şüşə su. Kafe mədəniyyəti Çanqu və Ubudda Avropa səviyyəsindədir, qəhvə 2–3 dollar. Kurort restoranında axşam yeməyi 15–30 dollar.
Ətraflı oxu: Bali üçün İndoneziyaya viza: e-VOA, 30 günün uzadılması və Bali turist vergisi
Mövsüm, təhlükəsizlik və qaydalar
Apreldən oktyabra qədər quru mövsümdür, hava 28–32 dərəcə olur və yağış azdır. İyul-avqust və Yeni il ən sıx, həm də ən bahalı dövrdür, may-iyun və sentyabr isə ideal balans verir.
Noyabrdan marta qədər hava yağışlı olur, gündə bir-iki saat leysan yağır və dəniz dalğalanır. Əvəzində otellər yarı qiymətə düşür, buna dözən adam xeyli sərfəli səyahət edir.
Bir tarixi ayrıca yoxlayın. Balidə martda Nyepi, yəni «sükut günü» keçirilir, həmin gün bütün ada, hava limanı da daxil olmaqla bağlanır, siz isə otelin içindən çıxa bilmirsiniz.
Cinayət azdır, əsas risklər skuter qəzası, çimərlikdə axın, Aqunq vulkanının aktivliyi və dengue ağcaqanadıdır. Qaydalar son illərdə sərtləşib, məbəddə saronq məcburidir, müqəddəs yerlərdə uyğunsuz foto və narkotik ağır cəzalanır, Bali turist vergisi girişdə onlayn ödənilir. Ada və mövsüm məlumatı Wonderful Indonesia portalındadır.
Büdcə və bilet
Balidə hovuzlu qonaq evi 25–40 dollar çəkir. Ubudda düyü tarlasına baxan villa 80–150 dollar, Seminyakda dörd ulduz 100–180 dollar, Nusa-Duada beş ulduz isə 250 dollardan başlayır.
Proqramlar ucuzdur. Bali masajı 8–15 dollar, sörf dərsi 30 dollar, Nusa-Penida turu 35–50 dollar, Komodo qayıq turu isə 100–300 dollar tutur. Uçuşu çıxmaqla iki həftəlik səfər adambaşı 1200–1800 dollara sığır.
Qatar Airways, Emirates və Türk Hava Yolları Denpasara uçur, Baliyə aviabilet Yeni il və yay tətilində üç-dörd ay əvvəldən alınmalıdır. Bali, Nusa-Penida və Gili adalarını bir proqramda verən Bali turu paketləri sürücünü, qayığı və villa bronunu bir yerdə həll edir, bal ayı səfərlərində isə ən çox seçilən variantdır.
İndoneziya haqqında tez-tez verilən suallar
İndoneziya səfəri üçün neçə gün lazımdır?
Bali yeddi-səkkiz gün, Ubud və sahil arasında bölünmüş. Gili və ya Yava ilə on iki, on dörd gün.
Bal ayı üçün Bali yaxşıdır?
Dünyanın ən populyar bal ayı istiqamətlərindən biridir. Ubudda özəl hovuzlu villa tutun. Uluvatuda gün batımına baxın, Nusa-Duada isə kurort seçin. Vaxt olaraq may–sentyabrı üstün tutun.
30 gün bəs edirmi, uzatmaq olar?
e-VOA 30 gün verir və immiqrasiya ofisində və ya onlayn bir dəfə daha 30 gün uzadılır. 60 gündən çox qalanlar əvvəlcədən viza almalıdır.
Sonda
İndoneziya asan e-VOA, ucuz qiymət və Balidən Komodoya qədər ada müxtəlifliyi verən ölkədir, quru mövsüm, düzgün rayon və skuter ehtiyatı ilə səfər özü-özünə alınır. Viza qaydaları İndoneziya səhifəsində yığılıb, Bali və ada marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.