Böyük Britaniya bizim üçün əslində üç ayrı ölkədir. Turist üçün London, tələbə üçün universitet şəhərləri, xəstə üçün Harley Street klinikaları. Viza bahalı və uzun prosesdir, London isə Avropanın ən bahalı paytaxtlarından biridir, ona görə də burada planlaşdırma başqa yerlərdən daha çox pul qazandırır. Qatar biletini iki ay əvvəl alanda yarı qiymətə düşür, böyük muzeylərin çoxu pulsuzdur, metroya ayrıca kart yox, bank kartı ilə minirsiniz. Bu yazıda şəhərləri və nəqliyyatı bir yerə yığmışam. Yemək, hava, büdcə və qaydalar da içindədir.
Böyük Britaniya haqqında qısa
| Paytaxt | London; Şotlandiya, Uels və Şimali İrlandiya öz paytaxtları ilə |
| Dil | İngilis dili |
| Valyuta | Funt sterlinq; kontaktsız kart hər yerdə |
| Viza | Standart ziyarətçi vizası, 6 ay, onlayn + VFS Bakı |
| Ən yaxşı vaxt | May–sentyabr; dekabr Milad işıqları |
| Uçuş | Bakı–London birbaşa, AZAL və British Airways, 6 saat |
| Gündəlik büdcə | Orta səviyyədə 150–200 funt |
Böyük Britaniya şəhərləri: London və ondan kənar
London ilk səfərin ən azı dörd gününü alır və yenə də çatmır. Vestminster və Biq-Ben ilk dayanacaqdır. Tauer və Tauer körpüsü çayın aşağısındadır. Bukingem sarayına da baxın. Sonra Temza sahili boyu gəzinti edin. Britaniya Muzeyi, Milli Qalereya və Tate Modern pulsuzdur, bunu Londona gedən hər kəs bilməlidir, çünki başqa paytaxtda bu üç muzey yüz avro edər. Kamden və Notting Hill bazarları həftə sonu üçündür.
Şəhərdən bir günlük çıxmaq istəsəniz, seçim çoxdur. Vindzor qalası bir saatdır, Oksford və Kembric də eyni məsafədədir. Bat Roma hamamları və gürcü memarlığı ilə bir saat yarım çəkir. Stounhenc isə yarım gün aparır. Edinburq Londondan dörd saat yarımlıq qatar yolundadır və tamam ayrı bir dünyadır. Qala və Royal Mile şəhərin mərkəzidir. Artur taxtı təpəsindən bütün şəhər görünür. Avqustda isə dünyanın ən böyük teatr festivalı keçirilir. Mançester və Liverpula futbol üçün gedirlər, Şotland dağlarına və Skay adasına təbiət üçün, Şimali İrlandiyanın Nəhənglər yolu isə ayrıca uçuş tələb edir.
Nəqliyyat: metro, qatar və sol tərəfli hərəkət
London metrosu dünyanın ən köhnə və ən geniş sistemidir və ən rahat tərəfi odur ki, bilet almaq lazım deyil. Kontaktsız bank kartını turniketə toxundurursunuz, gündəlik limit avtomatik tətbiq olunur, mərkəz zonaları üçün təxminən 8–9 funt. Qırmızı avtobuslar eyni kartla işləyir, daha ucuzdur və pəncərədən şəhəri görürsünüz. Hava limanından şəhərə Heathrow-dan Elizabeth xətti ilə 40 dəqiqə, Gatwick və Stansted-dən qatar və avtobusla 45–60 dəqiqədir.
Şəhərlər arası qatar biletləri dinamik qiymətlidir və bu, Britaniyada ən çox pul itirilən yerdir. Londondan Edinburqa iki ay əvvəl 30–50 funt, həmin gün vağzalda 150 funt. «Advance» biletlərini əvvəlcədən alın, son gün qiymət üç dəfə artır. Qatar və avtobusu bir axtarışda müqayisə etmək ən sadə yoldur. Maşın Londonda lazım deyil, mərkəzə girişə gündəlik rüsum var, parklama isə əzabdır. Şotlandiya marşrutu üçün kirayə gündə 40–60 funt, hərəkət sol tərəflidir, ilk yarım saat dairəvi kəsişmələrdə çaşırsınız, sonra öyrəşirsiniz.
Yemək: pab, fish and chips və dünya mətbəxi
İngilis mətbəxi haqqındakı zarafatlar çoxdan köhnəlib. London dünyanın ən yaxşı restoran şəhərlərindən biridir və burada hər mətbəx var.
Klassikaya fish and chips, bazar günü qızardılmış ət naharı, «full English» səhər yeməyi və günorta çayı daxildir. Pablar təkcə içki yeri deyil, ora yemək üçün də gedilir, nahar 12–18 funt çəkir.
Hind mətbəxi ölkənin ikinci milli mətbəxidir, Brick Lane küçəsi isə bunun mərkəzidir. Halal yemək London, Mançester və Birmingemdə hər addımdadır.
Büdcə üçün bir yol var. Supermarketdəki «meal deal», yəni sendviç, içki və snek 4–5 funta gündüz yeməyini həll edir, londonlular özləri də elə edir. Bahşiş restoranda 10–12 faizdir və çox vaxt hesaba daxil edilir, pabda isə bahşiş verilmir.
Böyük Britaniyaya təhsil və müalicə üçün gedənlər
Bakıdan təhsil üçün ən çox seçilən ölkələrdən biri elə budur. Altı aya qədər dil kursuna ziyarətçi vizası ilə getmək olur, universitet üçün isə ayrıca tələbə vizası lazımdır. Londonun Harley Street klinikaları özəl diaqnostika və cərrahiyyə üçün Avropanın ən bahalı, amma ən tanınmış ünvanlarındandır, xərc smetası əvvəlcədən alınır və viza ərizəsində göstərilir. Bath və Harrogate termal şəhərlərdir, amma ora müalicəyə yox, tarixi kurort kimi gəzməyə gedirlər.
Ətraflı oxu: Böyük Britaniyaya viza: 135 funt, 3 həftə və sənədlərin sizin yerinizə danışdığı proses
Hava və mövsüm
Britaniya havası bir gündə dörd fəsil göstərir, yay 18–24 dərəcə, qış 3–8 dərəcə, qar nadir, yağış hər ay. Çətir və su keçirməyən gödəkçə il boyu çantada olsun. May–sentyabr ən yaxşı vaxtdır, iyul-avqust ən bahalı və izdihamlı. Dekabrda London Milad işıqları və Winter Wonderland, avqustda Edinburq festivalı, iyunda Vimbldon. Tədbir təqvimi və bölgə məlumatı VisitBritain portalındadır.
Büdcə və bilet
Londonda üç ulduz otel 130–180 funt, mərkəzdən kənarda isə 90–120 funt çəkir. Edinburqda festival xaricində qiymət 100–140 funta düşür. Zone 2 rayonlarında qalmaq şəhəri xeyli ucuzlaşdırır, ona görə oteli metro xəttinə görə seçin.
Böyük muzeylər pulsuzdur, Tauer 35 funt, London Eye isə 30 funt alır. Uçuşu çıxmaqla bir həftəlik səfər adambaşı 1200–1600 funta sığır.
Bakıdan Londona birbaşa reyslər var. Londona ucuz bilet AZAL və British Airways arasında tarixə görə xeyli fərqlənir, Milad və yay tətili isə erkən dolur. London, Edinburq və Şotland dağlarını birləşdirən Britaniya turu paketləri qatar və otelləri bir yerdə həll edir.
Böyük Britaniya haqqında tez-tez verilən suallar
Böyük Britaniya vizası ilə İrlandiyaya keçmək olar?
Şimali İrlandiyaya bəli, o, Britaniyanın tərkibindədir. İrlandiya Respublikasına isə ayrıca İrlandiya vizası lazımdır.
Nağd funt lazımdır?
Demək olar yox. Metro, avtobus, kafe və bazar kontaktsız kartla işləyir, 20–30 funt nağd ehtiyat bəsdir.
London üçün neçə gün lazımdır?
Ən azı dörd gün. Bir günlük Vindzor və ya Oksford səfəri ilə beş-altı gün ideal plandır.
Sonda
Böyük Britaniya bahalı ölkədir, amma pulsuz muzeyləri, kartla işləyən nəqliyyatı və erkən alınan qatar biletləri ilə düzgün plan quran adam üçün gözləniləndən sərfəli çıxır. Viza prosesi Böyük Britaniya səhifəsində izah olunub, London və Şotlandiya marşrutunu birlikdə qurmaq üçün müraciət formasını doldurun.
Qeyd: Yazıdakı qiymətlər dərc olunduğu tarixə aiddir və mövsümə görə dəyişə bilər.
